Ψήφο στον Ερντογάν

Εδώ και δεκαετίες, μια αγαπημένη δραστηριότητα στην Ελλάδα είναι η διάκριση μεταξύ «καλών» (δηλ. φιλικών προς την Ελλάδα) και «κακών» (δηλ. εχθρικών προς την Ελλάδα) τούρκων ηγετών. Το αποτέλεσμα είναι πάντα απογοητευτικό: ο μέχρι πρότινος «καλός» τούρκος ηγέτης καταλήγει να θεωρείται κι αυτός «κακός», ακολουθεί η αναζήτηση κάποιου άλλου «καλού» Τούρκου που κι αυτός μελλοντικά αποδεικνύεται «κακός» και ούτω καθεξής. Διαφορές μεταξύ των τούρκων ηγετών ασφαλώς υπάρχουν, αλλά εκδηλώνονται βασικά στην εσωτερική τους πολιτική και σίγουρα όχι στη στάση τους έναντι της Ελλάδας. Για να γίνει αντιληπτό το πόσο άτοπη είναι η διάκριση των τούρκων ηγετών σε «καλούς» και «κακούς», ας αναλογιστούμε ότι στην Τουρκία ο πρωθυπουργός του «Αττίλα» Ετζεβίτ θεωρείται… φιλέλληνας!

Ωστόσο, το αποτέλεσμα των προσεχών τουρκικών προεδρικών εκλογών όντως έχει σημασία και το πρόσωπο του νικητή πράγματι θα κάνει διαφορά. Ο λόγος είναι ότι στην περιοχή μας τον κύριο ρόλο σε θέματα ασφάλειας εξακολουθεί να τον παίζει η Δύση και βασικά οι ΗΠΑ. Συνεπώς, έχει μεγάλη σημασία το πόσο αξιόπιστη φαίνεται η Τουρκία στα μάτια της Δύσης. Δεδομένης δε της επαυξημένης γεωπολιτικής σημασίας της Τουρκίας λόγω της αντιπαράθεσης της Δύσης με τη Ρωσία, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η τυχόν επικράτηση του κεμαλικού (άρα κατά τεκμήριο φιλοδυτικού) Κιλιτσντάρογλου έναντι του ισλαμιστή Ερντογάν να δώσει στη Δύση το άλλοθι ώστε να εξομαλύνει άνευ όρων τις σχέσεις της με την Τουρκία. Καθώς μάλιστα η επιστροφή του ασώτου τείνει να επιβραβεύεται με τον μόσχο τον σιτευτό, μια Τουρκία υπό κεμαλική ηγεσία πιθανότατα θα ανταμειφθεί πλουσιοπάροχα για την επιστροφή της στους κόλπους της Δύσης.

Αντιθέτως, ο Ερντογάν έχει πλέον βαθιά εδραιωμένες απόψεις για τον διεθνή ρόλο της Τουρκίας και τις σχέσεις της με τη Δύση.  Αυτές του οι απόψεις απομακρύνουν ολοένα την Τουρκία από τη Δύση, τη σπρώχνουν σε στενότερη σχέση με τη Ρωσία και ως εκ τούτου έχουν δημιουργήσει μια πρώτης τάξεως στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα. Ας αναλογιστούμε ότι, από εκεί που η Τουρκία θα διέθετε 100 αεροσκάφη F-35 στα οποία η Ελλάδα δεν θα είχε να αντιπαρατάξει αεροσκάφη αντίστοιχης ποιότητας, έχει καταλήξει να εκλιπαρεί – ανεπιτυχώς μέχρι στιγμής – τις ΗΠΑ για την αναβάθμιση των υπαρχόντων αεροσκαφών F-16, δηλ. αεροσκαφών προηγούμενης γενιάς από εκείνα που αποκτά η Ελλάδα. Αυτό οφείλεται αποκλειστικά στις πολιτικές επιλογές του Ερντογάν, οι οποίες με τη σειρά τους τον εξώθησαν στην πρόσκτηση των ρωσικών πυραύλων S-400.

Με βάση τα παραπάνω, εύχομαι από καρδιάς στον Πρόεδρο Ερντογάν καλή επιτυχία στις εκλογές. Εφόσον κανείς από τους δύο βασικούς υποψηφίους για την τουρκική προεδρία δεν πρόκειται να μεταβάλει την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας (οι σχετικές δηλώσεις τους δεν αφήνουν καμία αμφιβολία επ’ αυτού), ας εκλεγεί εκείνος που θα αποδυναμώσει περισσότερο τη στρατηγική θέση της Τουρκίας αποξενώνοντάς την από τη Δύση. Καθώς μάλιστα ο Ερντογάν διατρέχει προσωπικό κίνδυνο εάν χάσει τις εκλογές, ενδέχεται να καταφύγει σε νοθεία για να τις κερδίσει. Οσο πιο εμφανής είναι αυτή η νοθεία, τόσο περισσότερο θα τον αποδυναμώσει στο εσωτερικό της Τουρκίας και θα τον δυσφημίσει στη Δύση.

Ο Κωνσταντίνος Κολιόπουλος είναι καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Στρατηγικών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.