«Πανκ ροκ σήμαινε: γίνε μουσικός χωρίς να είσαι σπουδαίος»

Στις 30 και 31 Οκτωβρίου το συγκρότημα των Tindersticks θα δίνει τις δύο συναυλίες του στην Αθήνα (Μέγαρο Μουσικής) και την επομένη θα επισκέπτεται τη Θεσσαλονίκη. Δεξιοτέχνες της ερωτικής μουσικότητας, συνδυάζουν τον ροκ ήχο με περίτεχνες χορδές, κόρνα, πιάνο και αρμονικά φωνητικά άλλων στοιχείων που κατάγονται από την ορχηστρική και lounge pop της δεκαετίας του 1960, για να αναπτύξουν τη μελωδία τους, δημοφιλή και γνώριμη στο ελληνικό κοινό εδώ και τριάντα χρόνια. Μαζί λοιπόν φέρνουν και τα «δώρα» τους: ένα δίωρο σετ 22 τραγουδιών, με τα καλύτερα από τα άλμπουμ που το γκρουπ έχει δημιουργήσει με τον γνώριμο μυστηριακό τους ήχο αναδεικνύοντας την ταυτότητά τους στο είδος που πολλοί περιγράφουν ως chamber pop. Καθώς και ένα ατμοσφαιρικό νέο κομμάτι, το «Stars at noon», από το soundtrack της ομώνυμης ταινίας της Κλερ Ντενί που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο στο φετινό Φεστιβάλ των Καννών. Μάλιστα οι κριτικές για το σάουντρακ υπογράμμισαν τη μακρόχρονη συνεργασία του frontman των Tindersticks Στιούαρτ Στέιπλς με τη γαλλίδα σκηνοθέτιδα: «Ενας αργός χορός στο απίστευτα υπέροχο νέο τραγούδι “Stars at Noon” από τον frontman των Tindersticks… Είναι το κερασάκι σε ένα εκπληκτικά ζεστό και θερμό soundtrack» έγραφε το Indiewire. «Οι συναυλίες μας στην Ελλάδα κλείνουν την επετειακή περιοδεία των 30 χρόνων μας. Και χαίρομαι πολύ που θα γίνει στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και με τη συνοδεία μεγάλης ορχήστρας» λέει στη zoom συνομιλία μας ο Στιούαρτ Στέιπλς.

Σε όλα αυτά τα 30 χρόνια οι Tindersticks έχουν έναν γνώριμο ήχο, αλλά δεν μπορεί παρά να έχουν εξελίξει τη μουσική τους…

Είναι καλό να είσαι ανοιχτός σε νέες ιδέες και όπου αυτές σε οδηγήσουν. Αυτόματα κάνεις τις επιλογές σου όταν προσεγγίζεις κάτι καινούργιο. Οταν έχεις πέντε τύπους σε μία μπάντα και ο καθένας είναι κατά κάποιον τρόπο επόπτης του άλλου λειτουργούμε μόνο όταν κάτι μάς συναρπάζει. Είμαστε οι πιο αυστηροί ακροατές της δουλειάς μας, των ιδεών μας. Ελπίζω η επόμενη χρονιά να είναι μία δημιουργική περίοδος για εμάς. Δεν ξέρω πού θα μας βγάλει και τι θα συμβεί, αλλά υπάρχει μία προσμονή για πράγματα που θέλουν να αναδυθούν.

Σύμφωνα με τα λεγόμενά σας, το punk-rock σάς έχει καθορίσει ως μουσικό από παλιά. Με ποιον τρόπο διαμόρφωσε τις απόψεις σας για την ίδια τη μουσική;

Το κίνημα του punk-rock είναι μία στάση ζωής και νομίζω ότι αυτό το έχεις μέσα σου. Είναι μέρος της συμπεριφοράς σου, του τρόπου που σκέφτεσαι, των στόχων που βάζεις. Ολα αυτά είναι μέρος του εαυτού μου. Αυτή η συγκεκριμένη μουσική εποχή στα τέλη του ’70 ήρθε για να ρίξει απλώς τις πόρτες ανοίγοντας αυτόν τον χώρο για όλους αυτούς τους ανθρώπους να ορμήσουν μέσα. Εδινε την ευκαιρία σε τραγουδιστές και δημιουργούς λέγοντας «είναι οκ να προσπαθήσεις και να αφήσεις τον εαυτό σου να εκφραστεί ακόμα και αν δεν είσαι σπουδαίος μουσικός». Ελεγε σε παιδιά της ηλικίας μου, τότε στα 16-17, ότι μπορούν να εξερευνήσουν τον ήχο από συγκροτήματα όπως οι Joy Division ή από τραγουδιστές όπως ο Μαρκ Αλμοντ και ο Κέβιν Ρόουλαντ. Ηταν τύποι από ταπεινές περιοχές, ικανοί να γίνουν παράδειγμα σε ανθρώπους σαν και εμένα ώστε να μπορούμε να έχουμε έναν χώρο και να δοκιμαστούμε σε αυτόν. Νομίζω ότι για όλους μας είναι το θεμέλιο της μουσικής μας αυτό το κίνημα.

Ενα τραγούδι πότε νιώθετε ότι είναι έτοιμο να ηχογραφηθεί;

Σε ορισμένα τραγούδια το γράψιμό τους είναι μια σταδιακή διαδικασία. Οταν μου βγαίνει ένα τραγούδι το θεωρώ ολοκληρωμένο, ακόμα και αν μου δείχνει λίγο από τον εαυτό του, επειδή μου προσφέρει κάτι που είναι ολοκληρωμένο και είναι στο χέρι μου να προσπαθήσω να το καταλάβω. Τότε υπάρχει μια μακρά διαδικασία και μερικές φορές απαιτείται ηχογράφηση 3 ή 4 φορές για να βρεις τι προσπαθεί να σου πει. Με τα τραγούδια η μόνη επιλογή που έχεις είναι όταν έρθει να το αποδεχτείς ή να μην το αποδεχτείς. Από τη στιγμή που το αποδέχεσαι πρέπει να το παίξεις με τους κανόνες του. Ελπίζω να είναι έτοιμο όταν φτάνει η στιγμή της ηχογράφησής του. Τότε που δεν υπάρχουν άγνωστα σημεία ελπίζοντας ότι γνωρίζεις το κομμάτι ώστε η διαδικασία της ηχογράφησης να γίνει συναρπαστική.

Σε ό,τι αφορά το κοινό σας αντιμετωπίζετε διαφορετικά τον ήχο για τον θεατή κινηματογραφικής ταινίας από ό,τι τη μουσική σε ένα Live ακροατήριο;

Νομίζω ότι υπάρχουν ομοιότητες, αλλά γράφοντας ένα τραγούδι ή φτιάχνοντας ένα άλμπουμ με τη δική σου δουλειά, η έμπνευση έρχεται από μέσα σου. Δουλεύοντας με την Κλερ Ντενί για τις ταινίες της είναι σαν η έμπνευση να προέρχεται από την εικόνα. Αλλά ταυτόχρονα έχει να κάνει με το πώς επηρεάζει εσένα και τις εμπειρίες σου. Και έτσι λειτουργεί μία συναισθηματική ανταπόκριση. Ωστόσο υπάρχει ένα σημείο όπου γίνεται το ίδιο πράγμα και με τη Live μουσική. Οταν υπάρχει ως ιδέα, όταν ακόμα κυνηγάς την ιδέα, μπορεί απλώς να πυροδοτείται από ένα διαφορετικό σημείο. Μερικές φορές είναι ένα τραγούδι μέσα μου το οποίο δεν θα είχα γράψει ποτέ αν δεν ήταν η Κλερ με τις ταινίες της. Η τελευταία της, για παράδειγμα, έβγαλε αυτό το τραγούδι από μέσα μου: το «Stars at Noon». Οχι ότι υπήρχε πολύ μεγάλο μέρος του εαυτού μου. Δεν προσπαθούσα να περιγράψω την ίδια την ταινία, αλλά έβγαλε αυτό το τραγούδι από μέσα μου που έγινε σημαντικό μέρος της ταινίας της.

Πώς εκτιμάτε τη μουσική άλλων κινηματογραφικών συνθετών;

Δεν έχω καμία επιθυμία να γίνω συνθέτης ταινιών. Εχω την επιθυμία να δουλέψω με κάποιον σαν την Κλερ Ντενί. Στη ζωή μου είναι καταπληκτικό, είναι εμπνευσμένο, είναι μια συνεργασία. Πάρα πολλοί κινηματογραφικοί συνθέτες ξοδεύουν τον χρόνο τους ικανοποιώντας προσωρινές παρτιτούρες. Γίνεται περισσότερο μια τέχνη παρά κάτι που απαιτεί έμπνευση. Και δεν το εννοώ αυτό ως κανόνα. Δουλεύοντας με την Κλερ δεν μου λέει ποτέ «θέλω μουσική εδώ, θέλω αυτό το κομμάτι μουσικής εκεί». Είναι περισσότερο «τι νομίζεις ότι πρέπει να είναι;». Φυσικά και υπάρχουν λάθη, αλλά εξηγεί τον λόγο που ένα μουσικό κομμάτι είναι λάθος. Μαθαίνω πολλά από μία τέτοια διαδικασία. Η δημιουργική συζήτηση ξεκινά από τέτοιες στιγμές.

Ξεκινήσατε από την περιοχή του Νότιγχαμ στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το ταξίδι σας στη μουσική. Σήμερα ζείτε στη Γαλλία. Πώς βλέπετε τις αλλαγές που έγιναν στη χώρα σας με το Brexit;

Τα τελευταία χρόνια ήταν πολύ τρελά. Νομίζω ότι έφτασε στο τέλος της αυτή η περίοδος. Νομίζω ότι ο κόσμος αλληλοσπαράχτηκε σε σημείο που μάλλον δεν βλέπω να υπάρχει μέλλον. Και το λέω αυτό σχεδόν με ανακούφιση. Εδώ και καιρό δεν ήμουν σε θέση να πω κάτι τέτοιο. Τους τελευταίους μήνες δεν ξέρω αν θα ξεφύγουμε από αυτό. Ας ελπίσουμε ότι θα δούμε κάτι καλύτερο να προκύπτει. Ομως εξτρεμιστές κυριάρχησαν αυτά τα πέντε χρόνια. Οπότε ακόμη και αν βάλεις κάποιον σαν τον Μπόρις Τζόνσον μπροστά, κι αυτός καθοδηγείται από τα συμφέροντα μια μικρής μειοψηφίας έξυπνων ανθρώπων που χρησιμοποιούν τους φόβους του κόσμου για να πετύχουν αυτό που θέλουν.

Το μανιφέστο του punk «Κανένα Μέλλον» είναι επίκαιρο όσο ποτέ;

Θα δούμε. Νομίζω ότι κάτι φτάνει στο τέλος του. Κάτι που ήταν τόσο έντονο κατά τη διάρκεια της εκστρατείας για το Brexit. Είναι αναπόφευκτη η ζημιά που έχει γίνει.

Το 1992 γράψατε στην Ιθάκη το άλμπουμ «No treasure but hope». Ποια ήταν η εμπειρία σας από το συγκεκριμένο νησί;

Είναι μια τόσο δυνατή ιστορία. Το να ζω σε νησί για πολύ καιρό όπως και το γράψω μουσική σε ένα άλλο νησί μού έβγαλε βαθιά συναισθήματα. Η Βρετανία ως νησί νομίζω ότι πάσχει λόγω αυτής της νοοτροπίας. Κατά κάποιον τρόπο έχει μάθει να είναι προστατευμένη λόγω του νησιωτικού της περίγυρου. Οταν έφυγα από το Ηνωμένο Βασίλειο για να έρθω στη Γαλλία το καλύτερο συναίσθημα που είχα ήταν ότι νιώθω καλά στη στεριά. Υπάρχουν βέβαια καλά πράγματα στην Αγγλία και καλοί φίλοι, αλλά συνολικά μου αρέσει που δεν είμαι εκεί διαρκώς και ζω κάπου αλλού. Για μένα το σημαντικό δεν ήταν να ζω στη Γαλλία, αλλά να ζω στην Ευρώπη. Αν βρίσκεσαι κάπου στην Αμερική ή σε κάποιο άλλο μέρος του κόσμου ξέρεις ότι είσαι Ευρωπαίος. Είμαστε δέσμιοι αυτής της ταυτότητας και έχει σημασία να νιώσεις μέρος ενός συνόλου και όχι μία δέσμη από 20 διαφορετικές χώρες. Αυτή η σκέψη, το να είμαι μέρος αυτής της ένωσης, με κάνει να νιώθω ελαφρώς πιο ασφαλής αυτή τη στιγμή.

info

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 30 – 31/10, 20.00. Προπώληση εισιτηρίων https://www.megaron.gr/ , 210 7282333{CR}Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, 1/11, 20.00. www.viva.gr , 11876, {CR}Wind, Public, Media Markt. Τηλέφωνα εκδοτηρίων: 2310 895938-9