Το νέο δόγμα πολιτικής σταθερότητας

Hταν μάλλον καιρός, και ας άργησε, να καταλάβει το κυβερνών κόμμα ότι δεν θα πήγαινε πολύ μακριά με τη στρατηγική της αυτοδυναμίας που είχε επιλέξει για να πορευτεί προς τις επόμενες εκλογές. Γιατί όχι μόνο δεν ήταν διορατική, αλλά επιπλέον το εγκλώβιζε σε μια χίμαιρα που θα το παγίδευε. Θα του κόστιζε χρόνο, προσαρμοστικότητα και επιρροή. Θα το απομόνωνε. Το μόνο που θα πετύχαινε θα ήταν να μετατρέψει αυτομάτως και ανακλαστικά την όποια δική του αναπόφευκτη φθορά και την όποια λογικά αναμενόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια σε εξ αντιδιαστολής δύναμη των ανταγωνιστών της.

Hταν μια μυωπική τακτική που έβλεπε το τυρί. Oχι τη φάκα. Hταν μια υπεραισιόδοξη στρατηγική που δεν έβλεπε το φως στο βάθος του τούνελ. Δεν καταλάβαινε, όμως, ότι δεν ήταν η έξοδος, αλλά το τρένο που από απέναντι ερχόταν καταπάνω της.

Ηταν αφελές να μην προβλέπει η ΝΔ τα γρήγορα γυρίσματα των αβέβαιων καιρών μας. Ηταν πολύ αυτάρεσκο να αγνοεί τον κίνδυνο των εκπλήξεων που η νέα εποχή επιφυλάσσει σε όσους θεωρούν ότι η εξέλιξη του κόσμου έχει γίνει γραμμική ή ότι η οικονομία έπαψε να κινείται κυκλικά.

Ακόμα και αν ευλόγως υπέθετε ότι το ενδεχόμενο ενός πολέμου στην υπόλοιπη Ευρώπη είχε αποκλειστεί, παραλόγως δεν ελάμβανε υπόψη ότι η χώρα ανήκει σε μια ιδιαίτερη γειτονιά που έχει μάθει να ζει με τους κανόνες της ιστορίας, σύμφωνα με τους οποίους ο πόλεμος συνιστά πάντα και ανά πάσα στιγμή συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα. Συνεπώς δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζει ως εξωπραγματική την απειλή που αντιπροσωπεύει για την πορεία της και τους σχεδιασμούς της η περίπτωση μιας αιφνίδιας στρατιωτικής εμπλοκής.

Πολύ περισσότερο που η Ελλάδα δεν είναι Λουξεμβούργο ούτε οι γείτονές της Ελβετοί.

Οι όποιοι πολιτικοί υπολογισμοί θα έπρεπε άρα να γίνονται εν γνώσει του ότι η ρευστότητα και οι ανατροπές αποτελούν μέρος της νέας πραγματικότητας. Οτι μετά την υγειονομική κρίση ο δρόμος της επιστροφής στην κανονικότητα θα ήταν μακρύς και ανώμαλος. Οτι το Ταμείο Ανασυγκρότησης δεν είναι πανάκεια. Οτι η οικολογική μετάβαση θα έχει ούτως ή άλλως κόστος. Οτι η χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων δεν θα ήταν αιώνια. Οτι η κλιματική αλλαγή εγκυμονεί ανατροπές πολλών δεδομένων. Οτι η πανδημία είχε ήδη σημάνει, αν όχι το τέλος της παγκοσμιοποίησης, σίγουρα πάντως την απορρύθμισή της, και αυτό θα είχε πολλαπλές αρνητικές συνέπειες, μεταξύ των οποίων και η ακρίβεια. Οτι το προϊόν της όποιας ανάπτυξης δεν θα ισοκατανέμεται ως μέρισμα αισιοδοξίας σε έναν πληθυσμό με προβλήματα κοινωνικής συνοχής και ενίοτε αβυσσαλέων εισοδηματικών ανισοτήτων. Οτι η παγκόσμια τάξη και ασφάλεια βρίσκονται πλέον στο έλεος του χάους και της μεταβλητής γεωμετρίας των νέων πολυπολικών (αν)ισορροπιών, των ανισομερών συσχετισμών και των οξυνόμενων πολυμερών γεω-οικονομικo-ενεργειακo-πολιτικών ανταγωνισμών. Οτι οι σύγχρονες κοινωνίες είναι πολυκερματισμένες σε ομάδες αντικρουόμενων συμφερόντων και συμπεριφέρονται με διαρκώς αυξανόμενη νευρικότητα.

Κατόπιν, λοιπόν, όλων αυτών, το τελευταίο πράγμα που θα έπρεπε να υποθέτει κάποιος είναι ότι οι πολιτικές προτιμήσεις των κοινωνιών θα καθορίζονταν εσαεί μονολιθικά και ότι οι απαντήσεις τους στα διλήμματα διακυβέρνησης θα ήταν παγίως μονοκομματικές ή, έστω, δικομματικές.

Γενικώς πολλές είναι οι συγχύσεις που ταλαιπωρούν και μπερδεύουν την ελληνική κοινωνία. Τη διάκριση, ωστόσο, μεταξύ σταθερής και μονοκομματικής διακυβέρνησης έχει προ πολλού αποκτήσει την ικανότητα να την κάνει.

Είναι, άρα, απολύτως έτοιμη να πιάσει το μπαλάκι που αποφάσισε (επιτέλους) να της ρίξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναθεωρώντας το δόγμα της αυτοδυναμίας.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι επικοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής