Το παράδοξο

Και τώρα τι; Τώρα που όλες οι βεβαιότητες κατέρρευσαν και όσα θεωρούνταν δεδομένα ανατράπηκαν, σε τι μπορούμε να ελπίζουμε για την ελληνική οικονομία; Πώς θα μπορούσε να διατηρηθεί η δυναμική που είχε αρχίσει να αναπτύσσεται από τα μέσα της περασμένης χρονιάς μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων για την πανδημία; Και μάλιστα μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας… Θα πρέπει να αναζητήσουμε νέο αφήγημα; Και ποιο θα μπορούσε να είναι αυτό; Πρόκειται για εύλογα ερωτήματα που γεννιούνται με φόντο τις αναταράξεις που προκαλεί η πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία και ένα πρωτοφανές ράλι ενεργειακής ακρίβειας βρίσκεται σε εξέλιξη, απειλώντας με εκτροχιασμό τους προϋπολογισμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενώ η αβεβαιότητα συνεχίζει να θεριεύει.

Ποιος άραγε μπορεί τη δεδομένη στιγμή να προβλέψει πότε θα σταματήσει ο πόλεμος και κυρίως πώς θα διαμορφωθεί το τοπίο της επόμενης μέρας. Αλλά και ποιες «παρενέργειες» μπορεί να υπάρξουν στην παγκόσμια οικονομία, πέρα από την πλήρη απομόνωση της Ρωσίας και την de facto αναβίωση του Ψυχρού Πολέμου. Μια πρώτη απάντηση, την οποία διατυπώνει ο καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Yale και μέλος της επιτροπής Πισσαρίδη, Κώστας Μεγήρ στη συνέντευξη που δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» (σελ. 42) είναι η αταλάντευτη προσήλωση στις μεταρρυθμίσεις. Ειδικά εκείνες, θα λέγαμε εμείς, που θα μετασχηματίσουν το παραγωγικό μοντέλο της χώρας και θα δώσουν περισσότερο χώρο στην υγιή επιχειρηματικότητα και στο πλούσιο ταλέντο του εργατικού δυναμικού της χώρας να λειτουργήσει και να παράξει πλούτο προς όφελος όλων.

Σε ένα ρευστό τοπίο είναι σημαντικό να παραμείνουμε σταθεροί στους στόχους που έχουν τεθεί για αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου: εξωστρέφεια, καινοτομία και εγχώρια παραγωγή. Μπορεί να ακούγεται οξύμωρο αλλά μόνο έτσι θα διασφαλίσουμε ότι δεν θα λοξοδρομήσουμε και θα παραμείνουμε στο σωστό μονοπάτι για να εκμεταλλευθούμε τους πόρους του Ταμείου Ανάπτυξης, πετυχαίνοντας τη μέγιστη διάχυσή τους στην κοινωνία. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να κλείσει η κυβέρνηση τα μάτια στα τρέχοντα προβλήματα όπως η ακρίβεια, που πλήττει κυρίως τους πιο ευάλωτους. Αντίθετα, οφείλει να εκμεταλλευθεί με σύνεση τη δημοσιονομική ευελιξία που δίδεται από τους Ευρωπαίους και να διεκδικήσει – όπως κάνει – μια πειστική πανευρωπαϊκή απάντηση στο φλέγον ζήτημα της ενεργειακής κρίσης και των ανατιμήσεων. Και φυσικά να συνεχίσει – στο μέτρο των δυνατοτήτων του προϋπολογισμού – να στηρίζει τα νοικοκυριά, και ειδικά τα πιο ευάλωτα που έχουν περισσότερη ανάγκη.