«Αν οι Ρώσοι επιτεθούν θα αλλάξει για πάντα το στάτους κβο στην Ευρώπη»

Το γεωπολιτικό στάτους κβο στην Ευρώπη θα αλλάξει για πάντα σε περίπτωση ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, δηλώνει στη συνέντευξη στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο ναύαρχος Τζέιμς Φόγκο ΙΙΙ, πρώην διοικητής του αμερικανικού Ναυτικού στο Αρχηγείο Διοίκησης Συμμαχικών Δυνάμεων στη Νάπολι, διακεκριμένος συνεργάτης σήμερα του Κέντρου Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPA), και κοσμήτορας του Κέντρου Ναυτικής Στρατηγικής στην Ουάσιγκτον. Εκτιμά, πάντως, ότι όσο παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι του διαλόγου δεν θα υπάρξει διαμάχη, αλλά θέτει το ερώτημα «πόσο είναι ακόμη διατεθειμένη η Ρωσία να παραμείνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Ο Τζέιμς Φόγκο – θα συμμετάσχει στο συνέδριο «Νοτιοανατολική Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειος», που διοργανώνουν στην Ουάσιγκτον 14-15 Μαρτίου το Φόρουμ των Δελφών και το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας – επισημαίνει ότι είναι σημαντικό για τις απαιτήσεις ασφαλείας του ΝΑΤΟ να διατηρήσει η Ελλάδα τη Σούδα σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα.

Το πρώτο ερώτημα που θέσαμε στον έμπειρο ναύαρχο είναι αν θεωρεί αναπόφευκτη μια ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. «Τίποτα δεν είναι αναπόφευκτο, αλλά η Δύση έχει κάνει μεγάλη προσπάθεια για να συμμετέχει η Ρωσία πολυμερώς» δηλώνει, μέσω του συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ρωσίας, των συναντήσεων Μπάιντεν – Πούτιν, Μπλίνκεν – Λαβρόφ, καθώς και άλλων διμερών και πολυμερών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. «Οι ρωσικές απαιτήσεις για εγγυήσεις ότι ούτε η Ουκρανία ούτε η Γεωργία θα ενταχθούν ποτέ στο ΝΑΤΟ είναι μη ρεαλιστικές και αβάσιμες. Παρά το γεγονός ότι βραχυπρόθεσμα η ένταξη στο ΝΑΤΟ για καμία από αυτές τις δύο χώρες δεν είναι στον ορίζοντα, η ρωσική θέση είναι αμετάβλητη. Φαίνεται σχεδόν σαν η Ρωσία να έβαλε τον πήχη τόσο ψηλά, που σκόπευε οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις να καταλήξουν σε αδιέξοδο, δικαιολογώντας έτσι, σύμφωνα με τη ρωσική λογική, μια εισβολή στην Ουκρανία. Η μπάλα είναι τώρα στο γήπεδο του προέδρου Πούτιν. Μόνο αυτός ξέρει ποια θα είναι τα επόμενα βήματα που θα κάνει η Ρωσία».

Για το τι θα σήμαινε μια ρωσική εισβολή στην Ουκρανία για την ασφάλεια της Ευρώπης ο Τζέιμς Φόγκο είναι κατηγορηματικός: «Εάν ο Πούτιν εισβάλει στην Ουκρανία, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικές απώλειες και στις δύο πλευρές, σε εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους, που θα επιχειρούσαν να καταφύγουν σε γειτονικά κράτη, σε διακοπή των εμπορικών διαδρόμων στη Μαύρη Θάλασσα και γενική οικονομική αναταραχή στη γύρω περιοχή και στην Ανατολική Ευρώπη. Το πακέτο οικονομικών κυρώσεων που η Δύση έχει απειλήσει να επιβάλει σε μια εισβολέα Ρωσία θα παραλύσει τη ρωσική οικονομία και θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στην παγκόσμια οικονομία» λέει, τονίζοντας ότι για τις συνέπειες αυτές υπεύθυνοι θα είναι οι Ρώσοι. Παράλληλα, εκτιμά ότι «προς μεγάλη απογοήτευση του Πούτιν, οι ενέργειές του θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε γρήγορη ένταξη στο ΝΑΤΟ της Σουηδίας και της Φινλανδίας» και δηλώνει κατηγορηματικά: «Περιττό να πούμε ότι το γεωπολιτικό status quo στην Ευρώπη θα άλλαζε για πάντα».

Πώς εκτιμά ότι θα αντιδράσει το ΝΑΤΟ; Ο Τζέιμς Φόγκο επεξηγεί ότι η Ουκρανία δεν είναι δικαιούχος του Αρθρου 5, το οποίο ορίζει ότι μια επίθεση σε ένα νατοϊκό κράτος-μέλος θεωρείται ως επίθεση σε όλα τα κράτη-μέλη. «Ο πρόεδρος Ζελένσκι δεν ζήτησε ποτέ να σταθμεύσουν στρατεύματα του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία. Επιπλέον, οι ηγέτες της Συμμαχίας έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν θα εμπλακούν άμεσα σε χερσαίες μάχες στην Ουκρανία, ωστόσο, θα προβούν σε άλλες ενέργειες που θα στηρίξουν την Ουκρανία σε έναν αγώνα εναντίον της Ρωσίας. Αυτό περιλαμβάνει αποστολές φονικών όπλων στην Ουκρανία, που έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες και την επιβολή εξοντωτικών οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία, εάν επιτεθεί».

Πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος ενός «μοιραίου» λάθους λόγω της συσσώρευσης δυνάμεων; «Σε τεταμένες καταστάσεις όπως αυτή, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος λαθών ή εσφαλμένων υπολογισμών όταν τα εμπόλεμα έθνη επιχειρούν σε κοντινή απόσταση». Καθησυχάζει ότι το ΝΑΤΟ έχει αυστηρούς Κανόνες Εμπλοκής, επισημαίνοντας ότι «ας μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι εάν απειληθούν οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ, θα ανταποκριθούν για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των κρατών-μελών». Εκτιμά, πάντως, ότι «όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις δεν θα υπάρξει διαμάχη. Το βασικό ερώτημα είναι πόσο ακόμη θα παραμείνει η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Σε σχέση με την Αλεξανδρούπολη και τη Σούδα είπε: «Η Αλεξανδρούπολη είναι μια λιμενική εγκατάσταση που παρουσιάζει αυξανόμενο εμπορικό ενδιαφέρον για πολλά έθνη. Αυτό είναι επωφελές για την ελληνική οικονομία και οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας. Ο κόλπος της Σούδας στεγάζει μια σημαντική αεροπορική και ναυτική εγκατάσταση με σημαντική αμερικανική παρουσία στο πλαίσιο μιας λεπτομερούς συμφωνίας Ελληνικού Κράτους Υποδοχής. Οι εγκαταστάσεις αυτές χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ και άλλα νατοϊκά κράτη για εκπαίδευση, συντήρηση, ανεφοδιασμό, επισκέψεις στο λιμάνι. Με τη στρατηγική του θέση στη Μεσόγειο, ο κόλπος της Σούδας είναι ένας βασικός κόμβος που επιτρέπει τη διατήρηση και την παρουσία των νατοϊκών δυνάμεων. Είναι σημαντικό για την Ελλάδα να διατηρήσει αυτές τις εγκαταστάσεις σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα».

Υπάρχει κίνδυνος ευρύτερης σύγκρουσης; «Ο πρόεδρος Πούτιν παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι» τονίζει, εκτιμώντας ότι επιδιώκει να αποκαταστήσει ορισμένα από τα πρώην σύνορα της ΕΣΣΔ ως «ζώνη» μεταξύ Δύσης – Ρωσίας. «Ενώ ένας πλήρης πόλεμος είναι σίγουρα μια πιθανότητα» λέει, διαβεβαιώνει ότι το ΝΑΤΟ έχει λάβει μέτρα για να περιορίσει ή να μετριάσει οποιοδήποτε τέτοιο σενάριο. Θεωρεί, πάντως, ότι «η ισχυρή και ενοποιημένη απάντησή του» με χερσαίες δυνάμεις πρέπει να γίνει και στον ναυτικό τομέα, επαινώντας τη Δανία για την πρόθεσή της να στείλει πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα. «Τα κράτη του ΝΑΤΟ με ικανό Ναυτικό, όπως η Ελλάδα, θα πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Δανίας» σημειώνει.