Παράδειγμα σταθερότητας

Εκλεισα τα 75 και εδώ και μισόν αιώνα έχω ταξιδέψει πρώτα μέσα στην Ιταλία και κατόπιν σε όλον τον κόσμο, ως ειδικός απεσταλμένος της «Corriere della Sera», όπου συνεχίζω ακόμα και σήμερα να αρθρογραφώ. Οταν βρισκόμουν στην Ιταλία, συχνά αισθανόμουν απέχθεια για την αδιαφορία πολλών, ξεκινώντας από την πολιτική τάξη. Ο μεγάλος συγγραφέας Ενιο Φλαϊάνο συχνά έλεγε με απόγνωση και σαρκασμό: «Η Ιταλία είναι χώρα του νόμου, αλλά κυρίως του αντιθέτου». Στο εξωτερικό πάντα μάς βλέπουν θετικά. Μας αγαπούν περισσότερο για τα ελαττώματα παρά για τις αρετές μας.

Με το δίκιο τους. Υπήρξαν λίγοι πραγματικοί ηγέτες στην πολιτική μας ζωή. Μεταξύ των πιο πρόσφατων, ο Τζούλιο Αντρεότι (ο πιο πονηρός), ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (ο πιο θαρραλέος) και ο Μπετίνο Κράξι (ο πιο οραματιστής). Οι υπόλοιποι εμπλέκονταν πάντα σε παιχνίδια εξουσίας, με πολύ χώρο να δίνεται σε ομάδες όπως οι τέκτονες και οι Rotary. Και με πολλά χρήματα να διακινούνται, όπως και προνόμια.

Πιστέψτε με. Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που είμαι περήφανος Ιταλός. Πριν αισθανόμουν περηφάνια επειδή είμαι πατριώτης. Σήμερα υπάρχουν πολλά, πολλά περισσότερο επειδή η παραδοσιακή πολιτική αντιμετωπίζει προβλήματα, επειδή δεν θέλει να παραδοθεί. Ευτυχώς, ή λόγω των συχνά περίεργων παιχνιδιών της μοίρας, χάρη σε έναν άνθρωπο, η Ιταλία είναι σήμερα η χώρα με τη μεγαλύτερη σημασία στην Ευρώπη. Αυτός ο άνθρωπος είναι ο Μάριο Ντράγκι, ο καλύτερος πρωθυπουργός που θα μπορούσα να φανταστώ. Μοιράζει όλα τα χαρτιά της εξουσίας, με μεγάλη επιδεξιότητα, κουράγιο και ειλικρίνεια. Είναι ο μόνος που αποκάλεσε δημόσια τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν «δικτάτορα», ασχέτως των συνεπειών. Τον Ντράγκι, πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ, τον θαυμάζουν σε όλον τον κόσμο. Μιλάει ξεκάθαρα, ξέρει να παίρνει δύσκολες αποφάσεις και μάχεται σαν λιοντάρι για τα συμφέροντα της χώρας, με μια πολύ δύσκολη εμβολιαστική εκστρατεία και τη βοήθεια του στρατηγού Φιλιουόλο που διαχειρίζεται αποτελεσματικά την κατάσταση. Πιστεύω, όπως και οι περισσότεροι Ιταλοί, ότι ο Ντράγκι θα πρέπει να παραμείνει στο τιμόνι της κυβέρνησης για να ολοκληρώσει την αναδιοργάνωση της Ιταλίας.

Το κεντρικό πρόβλημα, όπως ξέρουμε, είναι η επιλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Πολλοί θα ήθελαν να συμφωνήσει να παραμείνει στο αξίωμα ο Σέρτζιο Ματαρέλα, όπως έκανε ο Ναπολιτάνο, υπό δραματικές συνθήκες. Ωστόσο ο σημερινός Πρόεδρος επαναλαμβάνει ότι η Δημοκρατία δεν είναι μοναρχία, και άρα όταν ολοκληρώσει τη θητεία του θα αποσυρθεί. Βρήκε ήδη στη Ρώμη το νέο του διαμέρισμα.

Το ζήτημα, που δεν είναι εύκολο να επιλυθεί, είναι να βρεθεί ο σωστός υποψήφιος για να τον διαδεχθεί. Ο έμπειρος δημοσιογράφος Μπρούνο Βέσπα εξήγησε ότι η επιλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας πάντα γίνεται την τελευταία στιγμή. Οσοι θεωρούνται φαβορί για αρκετό καιρό, συχνά δεν τα καταφέρνουν. Τα παιχνίδια της τελευταίας ώρας είναι απρόβλεπτα. Με μοναδική εξαίρεση την περίπτωση του Ναπολιτάνο.

Είναι ξεκάθαρο ότι κάποιοι πολιτικοί θα ήθελαν να δουν στο ανώτατο αξίωμα τον Ντράγκι, αλλά προς όφελος της Ιταλίας εκείνος πρέπει να παραμείνει στο τιμόνι της κυβέρνησης για να ολοκληρώσει τη δουλειά του. Τότε ποιοι θα είναι υποψήφιοι; Η λογική της αλλαγής και το γεγονός ότι μέχρι τώρα το αξίωμα κατείχαν μόνο άνδρες στρέφουν τους προβολείς σε δύο γυναίκες: τη σημερινή υπουργό Δικαιοσύνης Μάρτα Καρτάμπια και την πρώην υπουργό Υγείας Ρόζι Μπίντι. Ωστόσο, με δεδομένο ότι θα επιλέξει το κοινοβούλιο, είναι πιθανό να βρεθουμε μπροστά σε έναν κεντροδεξιό πολιτικό που πρόσφατα υποδύθηκε τον πιστό υποστηρικτή του Ντράγκι: τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Πέρα από τα προσωπικά περιστατικά του παρελθόντος, ο ηγέτης της Forza Italia θα μπορούσε να διαμορφώσει μια ευρεία συναίνεση στο κοινοβούλιο.

Ολα αυτά συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα. Που δείχνει προς την κατεύθυνση μιας ηθικής επιλογής η οποία θα εδραιώσει τον ρόλο της Ιταλίας και ενισχύεται και από τον πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος μπορεί να είναι Αργεντινός, είναι όμως και εντελώς Ιταλός: θερμός υποστηρικτής του διαθρησκειακού διαλόγου και της ανάγκης να στηρίξουμε τους φτωχούς και αδυνάμους – από τους αστέγους έως τους πρόσφυγες που προσπαθούν να σωθούν από τον πόλεμο και την πείνα.

Συμπερασματικά, η εικόνα είναι ισχυρή και καθησυχαστική, όπως και αν τη δούμε. Ακόμα και η οικονομική κατάσταση της χώρας έχει βελτιωθεί, με το ΑΕΠ της να ξεπερνά εκείνο της Γερμανίας. Ολα αυτά τα καινούργια για εμάς είναι συγκινητικά. Ποτέ, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η αναγεννημένη Ιταλία δεν μου είχε προκαλέσει τέτοια αισθήματα ιερής περηφάνιας.

Ο Αντόνιο Φεράρι είναι αρθρογράφος της ιταλικής εφημερίδας «Corriere della Sera» και συγγραφέας. Το βιβλίο του «Το μυστικό: Η αληθινή ιστορία της απαγωγής του Αλντο Μόρο» κυκλοφορεί από τις εκδ. Κέδρος