Πρωτοστατώντας στις νέες προκλήσεις

Σε μια δύσκολη χρονική συγκυρία εξαιτίας της πανδημίας αλλά και της αύξησης των ακραίων φαινομένων σε ολόκληρο τον πλανήτη, ξεκινάει στη Σκωτία η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή. Στόχο της αποτελεί η ενίσχυση των δράσεων για την επίτευξη της Συμφωνίας των Παρισίων, δηλαδή τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η χώρα μας, αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα του θέματος, έχει λάβει τα τελευταία χρόνια σημαντικές αποφάσεις, όπως η απολιγνιτοποίηση, η αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ, η ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα, η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, η προώθηση της ηλεκτροκίνησης, κ.τ.λ. Ο φιλόδοξος αυτός σχεδιασμός συμπεριλήφθηκε στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που θεσμοθετήθηκε στο τέλος του 2019 και που στην παρούσα χρονική στιγμή αναθεωρείται με ακόμα υψηλότερους στόχους προκειμένου η χώρα να επιτύχει το 2030 μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου συμβατή με τον αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κλιματικό Στόχο (κατά τουλάχιστον 55%) και το 2050 μηδενικό καθαρό ισοζύγιο άνθρακα.

Παράλληλα, κρίθηκε αναγκαίο να θεσπιστεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την κλιματική αλλαγή και το ΥΠΕΝ με τη συμβολή της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή και έγκριτων νομικών συμβούλων, διαμόρφωσε το σχέδιο για τον πρώτο Εθνικό Κλιματικό Νόμο (ΕΚΝ) με στόχο τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Επιπλέον, στον ΕΚΝ έχει ενσωματωθεί η εθνική πολιτική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, που αποτελείται από την Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια Προσαρμογής και έχει ενισχυθεί με νέα επίπεδα σχεδιασμού – τα Δημοτικά ή Διαδημοτικά Σχέδια Προσαρμογής για δύο ή περισσότερους γειτονικούς δήμους – και με ένα Παρατηρητήριο, με σκοπό την υποστήριξη της εθνικής πολιτικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Στον ΕΚΝ καθορίζονται το σχήμα κλιματικής διακυβέρνησης, τα διαθέσιμα μέσα και οι διαδικασίες υλοποίησης, παρακολούθησης της προόδου, διορθωτικών ενεργειών και τα χρηματοδοτικά εργαλεία για την εφαρμογή του νόμου. Για τις διορθωτικές κινήσεις, σημαντικό ρόλο θα παίξει τουπό σύστασηforum κλιματικού διαλόγου στο οποίο θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι επαγγελματιών, ΜΚΟ κ.ά.

Στην επίτευξη των κλιματικών στόχων αναμένεται επίσης να συμβάλει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία, που περιλαμβάνει δράσεις με ορίζοντα πενταετίας για την επέκταση του κύκλου ζωής των προϊόντων, την αύξηση της ανακύκλωσης, τη χρήση δευτερογενών υλικών και αποβλήτων ως παραγωγικών πόρων, αλλά και τη μείωση των επικίνδυνων χημικών ουσιών.

Ο Κωνσταντίνος Αραβώσης είναι γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο