Και όμως κοστίζει

^«Και όμως γυρίζει» είναι ρήση του Γαλιλαίου το 1633 για την κίνηση της Γης στο ηλιακό σύστημα, ενώ το «και όμως κοστίζει» αναφέρεται στην πράσινη ανάπτυξη και προκύπτει από την πρόσφατη μελέτη του ΜΙΤ «2021 – Θεώρηση Παγκοσμίων Αλλαγών».

Σκοπός της μελέτης του αμερικανικού πανεπιστημίου είναι η αξιολόγηση των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε «ανθρώπινα» και σε «γήινα» συστήματα. Πιο συγκεκριμένα, αξιολογείται η επίδραση της πολιτικής για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής στους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και σε διάφορα «γήινα συστήματα» όπως τα τρόφιμα, το νερό, την ενέργεια, το κλίμα, τους ωκεανούς, την ατμόσφαιρα και τη χρήση γης.

Στην παραπάνω μελέτη εξετάζονται τρία βασικά σενάρια πολιτικής με επιγραμματική ονομασία:

Το «Παρίσι για πάντα» το οποίο υποθέτει ότι δεν θα επιτευχθεί κάμψη της σημερινής ανοδικής πορείας της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Το «Παρίσι 2°C» που θεωρεί ότι θα επιτευχθεί ο στόχος περιορισμού της αύξησης θερμοκρασίας μέχρι το έτος 2100 στους 2°C και

Το «Παρίσι 1,5°C» που θεωρεί ότι με πρόσθετα μέτρα θα επιτευχθεί στόχος περιορισμού της αύξησης θερμοκρασίας στους 1,5°C.

Επέλεξα ως ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τα στοιχεία που αναφέρονται στους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και στις εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας. Με τον πληθυσμό της Γης να αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό και στα τρία σενάρια, φθάνοντας τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050, το παγκόσμιο ΑΕΠ εμφανίζεται αυξητικό και στα τρία σενάρια αλλά η αύξησή του, από 67% στο σενάριο «Παρίσι για πάντα» μειώνεται στο 56% στα δύο άλλα σενάρια.

Το κόστος της ενέργειας είναι πάντα αυξητικό και ειδικά της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 16% στο πρώτο, 26% στο δεύτερο και 75% στο τρίτο σενάριο.

Τα νέα είναι πάντα καλά για τους υποστηρικτές των ΑΠΕ των οποίων η συμμετοχή στην παραγωγή ενέργειας αυξάνεται και στα τρία σενάρια (462%, 788% και 1.141%) και αντίθετα, πάντα κακά για τους φίλους του άνθρακα (μείον 7%, 56% και 86%).

Θετική είναι η εικόνα για το φυσικό αέριο που αυξάνεται κατά 52% στο πρώτο σενάριο και κατά 25% στο δεύτερο αλλά στη συνέχεια προκύπτει ανατροπή: Για να επιτευχθεί το «Παρίσι 1,5°C», πρέπει το φυσικό αέριο να μειωθεί σημαντικά μετά το 2035, ενώ θέση συμπληρώματος των ΑΠΕ παίρνει η πυρηνική ενέργεια (+106%).

Από τη μελέτη λοιπόν προκύπτει ότι όσο πιο καθαρό το περιβάλλον τόσο πιο ακριβή η ενέργεια στον κόσμο, ότι δηλαδή το καθαρό περιβάλλον «και όμως κοστίζει».

Το παραπάνω συμπέρασμα δεν έρχεται κατ’ ανάγκη σε αντίθεση με τη βασική τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της δικής μας κυβέρνησης, ότι η πράσινη αλλαγή αποτελεί αναπτυξιακή ευκαιρία. Ανάπτυξη πράγματι επιτυγχάνεται ακόμη και στο πιο «πράσινο» σενάριο ενώ ο χρονικός ορίζοντας της μελέτης του ΜΙΤ, που σταματάει στο 2050, δεν αξιολογεί τις μεγαλύτερες καταστροφές που θα έφερνε μια ανεξέλεγκτη άνοδος της θερμοκρασίας, οι οποίες προφανώς θα συνέβαιναν στο δεύτερο ήμισυ του αιώνα.

Υπάρχει όμως ένα συμπέρασμα που η χώρα μας πρέπει να προσέξει ιδιαιτέρως: Οι γείτονες που τυχόν δεν θα είναι τόσο επιμελείς όσο είμαστε εμείς στην τήρηση των περιβαλλοντολογικών κανόνων, φαίνεται ότι θα έχουν σημαντικά φθηνότερη ενέργεια στα προσεχή τριάντα χρόνια. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.\

Ο Ραφαήλ Μωυσής είναι επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ