Δημοκρατία σε κίνδυνο

Την περασμένη εβδομάδα, περισσότεροι από εκατό ακαδημαϊκοί δημοσίευσαν στο think tank New America κοινή δήλωση με την οποία εξέφρασαν τη «βαθιά ανησυχία» τους για την αμερικανική δημοκρατία. Προειδοποίησαν πως οι περιοριστικοί εκλογικοί νόμοι σε πολλές Πολιτείες τις «μεταμορφώνουν σε πολιτικά συστήματα που δεν πληρούν πλέον τα ελάχιστα κριτήρια για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές». Σχεδόν πέντε μήνες μετά την ορκωμοσία του Τζο Μπάιντεν και το τέλος της τραμπικής τυραννίας, οι μελετητές της Δημοκρατίας κρούουν και πάλι τον κώδωνα του κινδύνου: «ολόκληρη η δημοκρατία μας βρίσκεται τώρα σε κίνδυνο».

Σήμερα γίνεται ολοένα πιο ορατό πως οι επιθέσεις κατά του θεμελιώδους δημοκρατικού δικαιώματος δεν συνδέονται μόνο με τον Τραμπ αλλά πρόκειται για ένα βαθύτερο οργανωμένο κύμα αδίστακτης χειραγώγησης των εκλογικών νόμων που εκτυλίσσεται σε πολλές Πολιτείες. Μέχρι τώρα, 14 ρεπουμπλικανικές Πολιτείες έχουν περάσει νέους νόμους που δυσκολεύουν την πρόσβαση στις κάλπες ενώ σύντομα αναμένονται να ακολουθήσουν περισσότερες. Οι νόμοι αυτοί ψηφίζονται με την πρόφαση της προστασίας από εκλογική νοθεία, εκμεταλλευόμενοι τη δημοτικότητα του «μεγάλου ψέματος» του Τραμπ περί «κλοπής» των εκλογικών αποτελεσμάτων. Στην πραγματικότητα απαντούν σε ένα μακροπρόθεσμο υπαρξιακό άγχος των Ρεπουμπλικάνων. Η συνεχής δημογραφική μείωση των λευκών χριστιανών, δηλαδή του πάγιου πυρήνα των ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων, ως ποσοστό του συνολικού αμερικανικού εκλογικού πληθυσμού, δυσκολεύει όλο και περισσότερο τον δρόμο προς την πλειοψηφία. Και οι Ρεπουμπλικάνοι επιχειρούν με αυτούς τους ευθέως αντιδημοκρατικούς νόμους να ανασχέσουν την επίδρασή της.

Η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμα πιο σκοτεινή. Σε πολλά εκλογικά κρίσιμα «swing states», μεταξύ των οποίων η Αριζόνα, η Τζόρτζια, η Νεβάδα και το Μίσιγκαν, υποστηρικτές του Τραμπ που προσπάθησαν να ανατρέψουν το αποτέλεσμα των εκλογών το 2020, θέτουν τώρα μαζικά υποψηφιότητα για κεντρικές θέσεις στην εκτελεστική εξουσία. Αν επικρατήσουν, θα είναι σε θέση να καθορίσουν τους τοπικούς εκλογικούς κανόνες, να επιβλέπουν τον εκλογικό εξοπλισμό και να πιστοποιήσουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Δηλαδή, σε μεγάλο βαθμό, να το ελέγχουν.

Το 2020, η αντίστασή τους στην πίεση του Τραμπ, ιδίως στην Τζόρτζια, αποδείχθηκε σωτήρια. Τα τοπικά «οχυρώματα» κινδυνεύουν όμως να καταρρεύσουν μέχρι το 2024. Χρησιμοποιώντας τους εκλογικούς περιορισμούς, ρεπουμπλικάνοι αξιωματούχοι ίσως την επόμενη φορά  καταφέρουν να αρνηθούν να επικυρώσουν τη νίκη ενός Δημοκρατικού προέδρου. Δεν αποκλείεται έτσι και μια νέα νίκη του Τραμπ, ο οποίος δεν το βάζει κάτω: σε συνέδριο του τοπικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στη Βόρεια Καρολίνα το περασμένο Σάββατο υπαινίχθηκε ότι θα ξανακατέβει για πρόεδρος των ΗΠΑ, ενώ συνεχίζει να σπέρνει την παραπληροφόρηση δηλώνοντας πως αν αποδειχθεί νοθεία μπορεί ακόμα να αποκατασταθεί στον Λευκό Οίκο!

Τα σενάρια αυτά μπορεί να φαίνονται σήμερα υπερβολικά. Ομως το τίμημα από την υποτίμησή τους θα είναι βαρύ. Η επίθεση στο Καπιτώλιο άλλωστε δείχνει καθαρά ότι, πλέον, περίπου όλα είναι δυνατά. Ο Μπάιντεν και οι Δημοκρατικοί έχουν λιγότερο από δύο χρόνια για να αποτρέψουν όλα αυτά. Και στη μάχη αυτή δεν χωράνε ούτε δικομματικοί συμβιβασμοί ούτε μετριοπάθειες.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις ευρωαμερικανικές σχέσεις