Μπάιντεν Vs Ρίγκαν

Λίγες εβδομάδες πριν γίνει ο 46ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Μπάιντεν «καταβρόχθιζε» βιογραφίες του Φράνκλιν Ρούζβελτ και ιδίως για τις 100 πρώτες ημέρες της προεδρίας του εν μέσω της Μεγάλης Υφεσης. Σήμερα, το πορτρέτο του κοσμεί τους τοίχους του Οβάλ Γραφείου. Μετά το πακέτο στήριξης κατά του κορωνοϊού ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, κατέστη ακόμα σαφέστερο πως ο Μπάιντεν σκοπεύει να βαδίσει στα χνάρια του Ρούζβελτ. Τώρα, ανακοινώνοντας το επόμενό του πακέτο ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη και ανοικοδόμηση των αμερικανικών υποδομών, ο Μπάιντεν θέλει να περάσει και το δικό του New Deal.

Το πακέτο περιλαμβάνει επενδύσεις για την ανοικοδόμηση δρόμων, γεφυρών, λιμανιών, προσιτών κατοικιών, συστημάτων ύδρευσης και την επέκταση διαδικτυακών υποδομών. Εμπεριέχει επίσης σημαντικές, αν και όχι αρκετά δραστικές επενδύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη δημιουργία βιώσιμων υποδομών και θέσεων εργασίας.

Τα δίκτυα νερού και οι αυτοκινητόδρομοι μπορεί να μην είναι το πιο ριζοσπαστικό σκέλος του νέου πακέτου, είναι όμως εξαιρετικά δημοφιλή στο εκλογικό σώμα. Σύμφωνα με τη «Navigator», 59% των Αμερικανών υποστηρίζουν τέτοιες επενδύσεις. Αλλά, παρά την υποστήριξη της κοινής γνώμης, ο Μπάιντεν θα βρεθεί αντιμέτωπος με τους μετριοπαθείς Δημοκρατικούς και με τους Ρεπουμπλικανούς του Κογκρέσου που διαφωνούν με τον τρόπο χρηματοδότησης ενός πλάνου τέτοιου μεγέθους. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα κομβικότερα σημεία: τα δημόσια έργα θα χρηματοδοτηθούν χάρη στην αύξηση των φόρων για τις επιχειρήσεις και για τους Αμερικανούς με ετήσιο εισόδημα άνω των 400.000 δολαρίων. Αυτό ανατρέπει τελείως τη φορολογική πολιτική του Τραμπ. Ανατρέπει όμως και τμήματα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που ακολούθησαν πιστά για χρόνια οι ίδιοι οι Δημοκρατικοί, και ο ίδιος ο Μπάιντεν, και που συνέβαλαν στην κατακόρυφη αύξηση των ανισοτήτων.

Το πακέτο θα είναι η μεγαλύτερη κρατική επένδυση για τη δημιουργία θέσεων εργασίας από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Μπάιντεν σκοπεύει επίσης να ανακοινώσει σύντομα και τρίτο παρόμοιο σχέδιο για την παιδεία και την παιδική μέριμνα. Η προεδρία του Τραμπ, που συνεχίζει να διαιρεί τους Ρεπουμπλικανούς αλλά να ενώνει τους Δημοκρατικούς, σε συνδυασμό με την πανδημία, που έβγαλε στο φως τις βαθιές ανισότητες και την έλλειψη ασφάλειας για πολλούς Αμερικανούς, έχουν επανανομιμοποιήσει τον ενεργό ρόλο του κράτους στην οικονομία που εξαλείφθηκε με τον Ρίγκαν.

Μπορεί σε μια τόσο παγκοσμιοποιημένη μεταβιομηχανική οικονομία το πακέτο του Μπάιντεν να μη συγκρίνεται εύκολα με το New Deal, δεν παύει όμως να είναι επίσης ιστορικό. Εφόσον περάσει, θα οδηγήσει σε έκρηξη κατασκευαστικών έργων. Θα αναδιανείμει αλλά και θα παραγάγει πλούτο. Το ερώτημα είναι αν θα το κάνει με τους όρους του ριγκανικού οικονομικού δόγματος που κυριαρχεί εδώ και 40 χρόνια υπέρ του μεγάλου πλούτου ή αν θα στηρίξει την ουσιαστική άνοδο του βιοτικού επιπέδου της εργατικής και μεσαίας τάξης. Ο Μπάιντεν ήδη νίκησε τον Τραμπ. Τώρα φαίνεται να ετοιμάζεται να νικήσει και τον Ρίγκαν.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις ευρωαμερικανικές σχέσεις