Πουθενά στην Ευρώπη…

Επειδή η υπουργός Παιδείας μας λέει ότι όλα όσα κάνει είναι για να μας εναρμονίσει με όσα γίνονται στην Ευρώπη, θα μπορούσε, ενδεχομένως, να βοηθηθεί από τις παρακάτω διαπιστώσεις:

Πουθενά στην Ευρώπη δεν έχει γίνει τέτοια τιτάνια προσπάθεια σε σχέση με όση έχει γίνει από τους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια μας ώστε να καταταγούν ανάμεσα στα πρώτα ιδρύματα παγκοσμίως. Από τα 22.000 ιδρύματα που αξιολογούνται διεθνώς τα δικά μας είναι στα πρώτα 500, δηλαδή στο 2% με 3% των καλύτερων πανεπιστημίων στον κόσμο. Με την ανύπαρκτη χρηματοδότηση και τους λίγους καθηγητές. Σε ποιον άλλο τομέα έχουμε να επιδείξουμε μία τέτοια αριστεία;

Παντού στην Ευρώπη εκφράζεται ένας σεβασμός για τη δουλειά που κάνουν οι πανεπιστημιακοί. Εδώ προβάλλεται η εικόνα ότι οι πανεπιστημιακοί είναι τεμπέληδες και καλοπερασάκηδες, οι δε φοιτητές ότι έχουν μία έφεση στη βία. Με πόσο κέφι και προσήλωση μπορούν να συνεχίσουν να κάνουν τη δουλειά τους όλοι οι πανεπιστημιακοί κάτω από αυτές τις συνθήκες απαξίωσης; Δεν προβληματίζει την υπουργό η δημιουργία αυτού του τοξικού κλίματος;

Πουθενά στην Ευρώπη η εκπαιδευτική πολιτική μιας κυβέρνησης δεν καθορίζεται τόσο μονοσήμαντα ως προς την αγορά εργασίας όσο στην Ελλάδα. Εδώ δίνεται η εντύπωση ότι υπάρχουν πολλές θέσεις εργασίας που δεν καλύπτονται επειδή δεν υπάρχουν άτομα που να έχουν τις ειδικές γνώσεις. Ενώ ισχύει το αντίθετο: Δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες θέσεις εργασίας λόγω μιας στρεβλής επιχειρηματικότητας και μιας οικονομίας σε αδιέξοδο. Δεν είναι δυνατόν το πανεπιστήμιο να χρεώνεται και την ανεργία.

Πουθενά στην Ευρώπη δεν υποτιμάται τόσο πολύ η μόρφωση που θέλουν να λάβουν τα νέα παιδιά ανεξάρτητα από τις επαγγελματικές προοπτικές του συγκεκριμένου γνωστικού πεδίου που επιλέγουν να ακολουθήσουν. Πουθενά στην Ευρώπη δεν αναπτύσσεται από τις κυβερνήσεις ένας δημόσιος λόγος που να απογοητεύει τους νέους ανθρώπους που θα ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Σε εμάς γίνεται το ακριβώς αντίθετο.

Πουθενά στην Ευρώπη δεν σχεδιάζουν πολιτικές που θα εξαφανίσουν τις ανθρωπιστικές και τις κοινωνικές επιστήμες. Στις επιστήμες αυτές, η χώρα μας έχει να επιδείξει αξιοζήλευτες επιτυχίες σε διεθνές επίπεδο. Οι επιστημονικές κοινότητες των ιστορικών, ανθρωπολόγων, κοινωνιολόγων, ψυχολόγων και πολλών άλλων ειδικοτήτων δεν υστερούν σε τίποτα ως προς τις αντίστοιχες κοινότητες στο εξωτερικού. Για ποιον λόγο η κυβέρνηση υπονομεύει την τεράστια δυναμική αυτών των γνωστικών περιοχών;

Πουθενά στην Ευρώπη δεν γίνεται τόσο μεγάλη συζήτηση για συστήματα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Σε όλες, όμως, τις χώρες το θέμα που συζητείται περισσότερο είναι η αναβάθμιση του λυκείου και οι τρόποι καλύτερης προετοιμασίας για τα πανεπιστήμια. Επικεντρώνοντας όλη την προσοχή στο θέμα των βάσεων εισαγωγής, η υπουργός αποφεύγει τη συζήτηση για την αναβάθμιση του λυκείου και του απολυτηρίου.

Πουθενά στην Ευρώπη οι κυβερνήσεις δεν μηχανεύονται τρόπους να αποκλείσουν το 30% περίπου των εισακτέων στα πανεπιστήμια και να τους διοχετεύσουν στα ιδιωτικά κολέγια. Αντιθέτως, αναζητούν τρόπους να αυξήσουν τους εισακτέους. Και πουθενά στην Ευρώπη δεν υπάρχει έστω μία κυβέρνηση που να επιδεικνύει τέτοια εξόφθαλμη εύνοια για τα ιδιωτικά κολέγια σε βάρος των δημόσιων πανεπιστημίων.

Και για να μην ξεχνιόμαστε: Πουθενά στην Ευρώπη δεν υπάρχει θεσμός φύλαξης των πανεπιστημίων που να υπάγεται στην αστυνομία.

Είναι όλα ρόδινα στην Ευρώπη; Βεβαίως και δεν είναι. Οπως δεν είναι και σε εμάς. Στην Ευρώπη, όμως, καταφέρνουν και ξεχωρίζουν το πρωτεύον από τα δευτερεύοντα. Στη χώρα μας, όμως, η πολιτική μιας πολύπλευρης ταπείνωσης των πανεπιστημίων μας είναι, όπως φαίνεται, το πρωτεύον μέλημα της κυβέρνησης.

Ο Κώστας Γαβρόγλου είναι ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υπουργός Παιδείας