Μπόρατ κατά Τραμπ

Ο Μπόρατ πήρε το όπλο του. Δηλαδή μια δεξαμενή από χοντροκομμένες φάρσες με εύφλεκτο περίβλημα πολιτικής σάτιρας που δυναμιτίζουν την Αμερική του Τραμπ. Ο Σάσα Μπάρον Κοέν επινόησε τον Μπόρατ, τον αντισημίτη δημοσιογράφο από το Καζακστάν. Ο οποίος δεκαπέντε χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στις ΗΠΑ, επιστρέφει για να κάνει ένα «ντοκιμαντέρ» αποκαλύπτοντας τον ρατσισμό των απλών ανθρώπων, τον σεξισμό πολιτικών αξιωματούχων, την κάθε μορφής παράνοια που κυκλοφορεί ελεύθερη. Κατά κύριο λόγο όμως ο Μπόρατ δίνει έναυσμα στον δημιουργό του να σταθεί εκεί έξω και να προτρέψει τον κόσμο να θυμηθεί ότι κάθε ψήφος μετράει θετικά ή αντίστροφα για τη δημοκρατία και την ανεκτικότητα.

Η νέα ταινία του Μπάρον Κοέν με τίτλο «Borat Subsequent Moviefilm» μεταξύ άλλων απεικονίζει τον Ρούντι Τζουλιάνι, νομικό σύμβουλο του Ντόναλντ Τραμπ, σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου με μια νεαρή αιθέρια ύπαρξη και τον ίδιο σε «ανάρμοστη στάση». Ο Μπόρατ φέρνει επίσης μαζί του τη 15χρονη «κόρη» του, η οποία προορίζεται να παραδοθεί ως δώρο (σεξουαλική σκλάβα) στον αμερικανό αντιπρόεδρο Μάικ Πενς. Η πρώτη αναφορά για το περιστατικό είχε γίνει στις 7 Ιουλίου όταν ο Τζουλιάνι είχε καλέσει την αστυνομία για να ενημερώσει για την εισβολή ενός περίεργα ντυμένου άνδρα στο δωμάτιό του σε ξενοδοχείο. «Στη συνέχεια έμαθα ότι πρέπει να ήταν ο Σάσα Μπάρον Κοέν. Σκέφτηκα όλους αυτούς που έχουν πέσει θύμα του και ένιωσα καλά που δεν την πάτησα» δήλωνε τότε ο Τζουλιάνι στη «New York Post». Ωστόσο όταν το νέο «Borat» βγήκε στο Amazon Prime, ο θόρυβος από την ανάρμοστη συμπεριφορά του Τζουλιάνι ερέθισε τον αμερικανό πρόεδρο ο οποίος προκειμένου να υπερασπιστεί τον σύμβουλό του αποκάλεσε «φρικιό» τον Σάσα Μπάρον Κοέν. Η απάντηση στο twitter του Μπάρον Κοέν ήταν άμεση: «Πάντα αναζητώ ανθρώπους να υποδύονται τους ρατσιστές παλιάτσους. Θα χρειαστείς δουλειά μετά τις 20 Ιανουαρίου (σ.σ. η ημερομηνία ορκωμοσίας του νέου προέδρου των ΗΠΑ μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου). Ας μιλήσουμε τότε».

Η σάτιρα είναι ένα αιχμηρό εργαλείο. Ο ηθοποιός, σεναριογράφος και παραγωγός Σάσα Μπάρον Κοέν έμαθε τη χρήση του για να ανατρέπει τα δεδομένα της πραγματικότητας.

Ο Σάσα Μπάρον Κοέν είναι ένας παρατηρητικός Εβραίος που μιλάει εβραϊκά και συνεργάζεται με τον σύνδεσμο κατά της δυσφήμησης Anti-Defamation League στην εκστρατεία τους «Stop Hate for Profit», για την καταπολέμηση του ρατσιστικού λόγου στα κοινωνικά μέσα.

Σε μια προηγούμενη εποχή που οι άνθρωποι φαίνονταν πιο συμφιλιωμένοι μεταξύ τους, ο Μπάρον Κοέν είχε επινοήσει τον πρόγονο του Μπόρατ, τον Ali G. Εναν εκκωφαντικής αισθητικής βρετανό ντιτζέι ράπερ, ο οποίος παγίδευε ανυποψίαστους αξιωματούχους σε σκανδαλιστικές συνεντεύξεις. Ως Ali G την «έστησε» στον επιχειρηματία Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζοντας τα οφέλη της επένδυσής του σε ένα γάντι που θα προστάτευε τα δάχτυλα του χεριού να μην κολλάνε από το λιωμένο παγωτό. Μετά τη συνέντευξη, ο Τραμπ είχε εκμυστηρευτεί στη δημοσιογράφο Μορίν Ντάουντ ότι ο Ali G του φάνηκε διανοητικά καθυστερημένος. Στη συνέντευξή του για τους «New York Times» με την ίδια δημοσιογράφο πριν από μερικές εβδομάδες ο 49χρονος Σάσα Μπάρον Κοέν απάντησε: «Προφανώς, συνειδητοποίησα ότι είχα μια μακροχρόνια αποστροφή για τον πρόεδρο. Γι’ αυτό ήθελα να του πάρω συνέντευξη ως Ali G».

Ο πατέρας του μεγάλωσε στη φτώχεια, αλλά οι γονείς του εργάστηκαν σκληρά ώστε ο Σάσα και τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια του να έχουν καλή εκπαίδευση πηγαίνοντας σε ένα καλό σχολείο.

Ο Σάσα τα πήγε καλά στις εισαγωγικές εξετάσεις και πέρασε στη συνέντευξή του στο Cambridge παίρνοντας θετική απάντηση στην πολυπόθητη επιθυμία του να σπουδάσει Ιστορία. Αρχισε να μελετά τον αντισημιτισμό στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όταν έγραψε τη διατριβή του για «τη Μαύρη-Εβραϊκή συμμαχία» και την πολιτική ταυτότητας στο κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα.

Οταν ήταν άνεργος, ο ψηλός με το ευλύγιστο παράστημα Μπάρον Κοέν εργάστηκε για ένα διάστημα ως μοντέλο. Σαν να μην του ήταν αρκετό, πήγε και σε σχολή για κλόουν, την ονομαζόμενη «Ecole Philippe Gaulier», προκειμένου να εξασκήσει την ικανότητά του να στρέφει εύκολα τους κωμικούς χαρακτήρες του από το φως προς το σκοτάδι.

Το 2005 κατάλαβε ότι η εποχή χρειαζόταν έναν χαρακτήρα σαν τον Μπόρατ, που ήταν μισογύνης, ρατσιστής, αντισημιτικός, για να κάνει τους ανθρώπους να αποκαλύψουν τις ενδόμυχες προκαταλήψεις τους. Σήμερα παρατηρεί ότι οι εσωτερικές προκαταλήψεις είναι απροκάλυπτες. Οι ρατσιστές είναι περήφανοι για τον ρατσισμό τους, λέει ο Μπάρον Κοέν μέσα από τον «Μπόρατ» του 2020. Και εξηγεί ότι είχε την πρόθεση να βγει η ταινία πριν από τις προεδρικές εκλογές ώστε να λειτουργήσει για τις γυναίκες ως μια υπενθύμιση για το ποιον ψηφίζουν ή ποιον δεν ψηφίζουν. «Αν είσαι γυναίκα και δεν τον καταψηφίσεις, τότε μάθε τι κάνεις για το φύλο σου» ήταν το μότο του Μπάρον Κοέν στην ομιλία του στον σύνδεσμο Anti-Defamation League, φέρνοντας αρκετές διασημότητες για να υποστηρίξουν την εκστρατεία τους ενάντια στο μίσος.

Για πολλά χρόνια αρνούνταν να δώσει συνεντεύξεις μιλώντας ο ίδιος. Κατά καιρούς μιλούσε μέσα από τους χαρακτήρες του. Είχε την τάση να αφήνει τις κριτικές να περάσουν χωρίς διάψευση από την πλευρά του. Ο Σάσα Μπάρον Κοέν είναι πολύ κλειστός, έως και ντροπαλός σε σύγκριση με τον Ali G ή τον Μπόρατ. Ο διευθυντής του Anti-Defamation League, Τζόναθαν Γκρίνμπλατ, δηλώνει εντυπωσιασμένος για τη μοναδικότητα του τρόπου με τον οποίο κινείται ο Κοέν ανάμεσα στους χαρακτήρες της σάτιράς του. «Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στη δημόσια ζωή σήμερα εκθέτει την προκατάληψη – είτε πρόκειται για αντισημιτισμό, ομοφοβία ή άλλες ενδείξεις ρατσισμού – για αυτό που είναι: επαίσχυντη, βασανιστική και αδαής».