Η «μεταρρύθμιση» του αυτονόητου!

Εως σήμερα, συνέβαινε το εξής οξύμωρο. Ο κάτοικος ενός χωριού ή μιας πόλης δίπλα στη θάλασσα  δικαιούταν το ίδιο επίδομα θέρμανσης με τον κάτοικο του ίδιου νομού που ζούσε στην κορυφή ενός βουνού. Παρά το γεγονός ότι όλοι θεωρούμε αυτονόητο ότι στη Βούλα π.χ. ξοδεύεις τα μισά λεφτά για θέρμανση απ’ ό,τι στον Διόνυσο. Το κράτος είχε βάλει κάποιες ενδεικτικές ζώνες (τέσσερις τον αριθμό για όλη την Ελλάδα) και με βάση αυτές προσπαθούσε να προσαρμόσει το επίδομα στην τεράστια πολυπλοκότητα των κλιματολογικών ή μετεωρολογικών συνθηκών που επικρατούν στη χώρα μας.

Στις αρχές της χρονιάς και αφού είχαμε κάνει ως υπουργείο Οικονομικών κάποιες πρώτες αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης, φώναξα τη διοίκηση της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας και τη ρώτησα αν θα μπορούσε να βοηθήσει να άρουμε αυτό το οξύμωρο και να χορηγήσουμε έτσι ένα πιο δίκαιο επίδομα θέρμανσης. Αξιοποιώντας τη σωρευμένη τεχνογνωσία και εμπειρία της η ΕΜΥ – μια εξαιρετική ομάδα έργου με επικεφαλής τον κ. Αναδρανιστάκη – εκπόνησε τους επόμενους μήνες, εν μέσω κορωνοϊού, μια μελέτη για να επιλύσει το πρόβλημα. Με βάση τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα, ένα κτίριο χρειάζεται θέρμανση όταν η μέση θερμοκρασία είναι κάτω από τους 15,5 βαθμούς Κελσίου, ενώ κάθε βαθμός κάτω από αυτό το όριο, για κάθε μέρα του χρόνου που χρειάζεται θέρμανση, θεωρείται μια «βαθμοημέρα». Με τη χρήση των στοιχείων των μετεωρολογικών σταθμών της και μοντέλων που συσχετίζουν διάφορες γεωφυσικές παραμέτρους, όπως υψόμετρο, απόσταση από τη θάλασσα, ακτινοβολία κ.λπ., η μελέτη κατέληξε στον διαχωρισμό της χώρας σε 200 χιλιάδες τετράγωνα με πλευρά 750 μέτρα το καθένα και υπολόγισε σ’ αυτά τις πραγματικές ανάγκες θέρμανσης που έχει μια κατοικία σε «βαθμοημέρες».

Στη συνέχεια μας έδωσε τα σχετικά στοιχεία ανά πόλη, χωριό και οικισμό ώστε να μπορούμε να χορηγήσουμε επίδομα θέρμανσης με βάση τις πραγματικές ανάγκες στις 13.500 πόλεις, χωριά και οικισμούς που έχει η χώρα. Μας έδωσε δηλαδή 13.500 διαφορετικούς συντελεστές που υπολογίζουν με ακρίβεια δεκαδικού πόση ανάγκη θέρμανσης έχει μια κατοικία σε κάθε συγκεκριμένη περιοχή της χώρας. Ετσι ώστε να μπορούμε να πούμε (πραγματικά παραδείγματα) ότι ένας παραθαλάσσιος οικισμός στην Κάρπαθο έχει ανάγκη 257 «βαθμοημέρες», ενώ ο ορεινός μερικά χιλιόμετρα πιο πέρα 1.401, ενώ αντίστοιχα, στην Πιερία, στον ίδιο δήμο ο οικισμός στην παραλία θέλει 1.220 «βαθμοημέρες» και στο βουνό (τον Ολυμπο) θέλει τριπλάσιες και βάλε – 3.873 «βαθμοημέρες».

Με την ίδια σκέψη στο μυαλό, να κάνουμε δηλαδή το αυτονόητο, προσθέσαμε – μια απόφαση που πήραμε από κοινού με τον υπουργό κ. Σταϊκούρα – κι άλλα καύσιμα στην κατηγορία των επιδοτούμενων, όπως το φυσικό αέριο και το υγραέριο (και το ξύλο ή πέλετ αλλά μόνο στους μικρούς ορεινούς δήμους που δεν προκαλούν περιβαλλοντικό πρόβλημα). Κρατήσαμε σταθερά τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια που προϋπήρχαν ώστε να παραμένει το επίδομα θέρμανσης ένα επίδομα για όσους έχουν πραγματική ανάγκη.

Αυτονόητα όλα αυτά; Χωρίς αμφιβολία. Αλλωστε κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι πρέπει να λαμβάνεις από το κράτος επίδομα θέρμανσης ανάλογο με τις ανάγκες θέρμανσης που έχεις. Γιατί δεν είχε γίνει ως τώρα; Κανείς δεν το σκέφτηκε ίσως ή φαινόταν πολύ περίπλοκο και δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί ως κοινωνία ότι με τη σύγχρονη τεχνολογία αυτά που παλιά φαίνονταν δύσκολα και περίπλοκα είναι σήμερα απλά και βατά.

Θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε την αλλαγή αυτή «μεταρρύθμιση»; Μόνο αν «μεταρρύθμιση» σημαίνει να κάνεις το αυτονόητο. Αλλά μήπως και το να έχεις ένα δίκαιο και αποτελεσματικό κράτος δεν είναι τελικά αυτονόητο, αλλά και το μεγάλο ζητούμενο από τον ελληνικό λαό που μας έδωσε την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας.

Ο Θόδωρος Σκυλακάκης είναι αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών