O Δράκουλας, η Κάλλας και ο Χίτσκοκ

Το πρώτο μου φετίχ ήταν ο Δράκουλας. Μικρός είδα μία από τις χιλιάδες ταινίες – αυτήν του Κόπολα. Μετά διάβασα το μυθιστόρημα του Στόουκερ. Είχα μαγευτεί από αυτή την αποθέωση του μακάβριου και από το ότι το σύμβολο του απόλυτου Κακού δεν ήταν μια αόρατη οντότητα, ο Εωσφόρος ή κάποιος δαίμονας. Αλλά ένας άνθρωπος που υποφέρει επειδή έχει αυτό που όλη η ανθρωπότητα θα ήθελε όσο τίποτα. Ζει για πάντα. Μάλλον, καλύτερα, είναι απέθαντος. Και αυτό τού είναι μαρτύριο. Ενας άνθρωπος ακούσια γίνεται συνώνυμο του απόλυτου Κακού. Και όλη αυτή η τελετουργία του αίματος και οι χιλιάδες δυνάμεις που είχε.

Μπορούσε να ελέγξει όλα τα κτήνη της Γης, τα καιρικά φαινόμενα, να μεταμορφωθεί σε ομίχλη, σε νυχτερίδα. Μετά είδα και το «Νοσφεράτου» του Μουρνάου. Είναι μια γοητεία ανεξήγητη που μου ασκεί. Παιδί, ντυνόμουν Δράκουλας για πάρα πολλά χρόνια σερί τις Απόκριες. Και στον πολύ στενό μου κύκλο είναι κάτι σαν παρατσούκλι μου, ο τρόπος που με σημειώνουν φίλοι μου στα κινητά κ.λπ. Δράκουλας. Δεν είναι κάτι ανησυχητικό, δεν έχω μιμητικές τάσεις, δεν ταυτίζομαι. Δεν ήθελα ποτέ να γίνω αυτός. Απλώς με συγκινούσε πολύ. Ως εξαιρετικά τραγική μορφή. Ενας άνθρωπος που περιφέρεται στους αιώνες χωρίς να χτυπάει η καρδιά του. Και με μαγνήτιζε και η δύναμη της φαντασίας του συγγραφέα που έπλασε έναν τέτοιο ήρωα.

Αναυδος με κάθε ανακάλυψη. Το επόμενο φετίχ ήρθε λίγο πριν από την ενηλικίωση και βρίσκεται στην κατάταξη στην ίδια θέση με τον Δράκουλα. Η Κάλλας. Κάπου στα δεκαέξι ήταν η πρώτη φορά που μου λειτούργησε συγκινησιακά η φωνή της. Αρχισα να ακούω τις ηχογραφήσεις της εμμονικά, να μελετάω ό,τι βιβλίο έχει γραφτεί. Μετά γνώρισα τον πολύ αγαπημένο μου φίλο και σπουδαίο βαρύτονο, Χάρη Ανδριανό, που με μύησε στα μυστικά της. Θυμάμαι ότι έμενα άναυδος με κάθε ανακάλυψη. Με το τόσο ιδιότροπο τίμπρο της. Με το περίφημο σπάσιμο της φωνής στο «Addio del passato». Με το πλάγιο βλέμμα στο μαχαίρι πριν σκοτώσει τον Σκάρπια στην «Τόσκα». Με το ότι τραγουδούσε την κάθε πράξη της «Τραβιάτα» ως άλλη σοπράνο. Την τρομακτική έκταση στο suicidio. Πως σφράγισε την τέχνη της για πάντα και είναι αδύνατο να ξεπεραστεί ακόμα και σήμερα. Το καμαρίνι της στη Σκάλα είναι για πάντα κλειδωμένο και είναι το μόνο που δεν δίνεται ποτέ σε καλλιτέχνη. Με το ότι η φωνή της ταξιδεύει αιωνίως στο αχανές Διάστημα. Με τη στάση της απέναντι στη ζωή και στην τέχνη. Το πορτρέτο της τώρα βρίσκεται πάνω από το κρεβάτι μου, ζωγραφισμένο από τον επίσης αγαπημένο μου φίλο Νικόλα – είναι γιατρός αλλά ζωγραφίζει εξαιρετικά με κάρβουνο! Ενστικτωδώς το έβαλα εκεί. Δεν το σκέφτηκα. Μετά από καιρό θυμήθηκα ότι εκεί συνηθίζουν οι άνθρωποι να τοποθετούν τα ιερά και τους αγίους τους.

Και ο Χίτσκοκ. Ισως γιατί ήταν η πτυχιακή μου στο πανεπιστήμιο. Η αρχιτεκτονική του σασπένς του, η θέση του γυναικείου φύλου. Η κινηματογράφηση. Ολα φροντισμένα στην παραμικρή λεπτομέρεια, το φως του φαρμακείου που μπαίνει από το παράθυρο, η περίεργη στροφή της Κιμ Νόβακ στο εστιατόριο, το τράβελινγκ μπροστά με ταυτόχρονο ζουμ άουτ – όλα αυτά στον «Δεσμώτη του ιλίγγου». Τα πουλιά σε contre-plongée γύρω από τον Νόρμαν στο «Ψυχώ» και η αντανάκλασή του στον καθρέφτη όταν πηγαίνει φαγητό στη Μάριον. Το χιούμορ στη «Θηλιά». Και όλα αυτά ανήκουν στις τεχνικές του αρετές. Η σημειολογία από ‘κει και πέρα του κινηματογραφικού του σύμπαντος είναι μαγνητική. Δαιδαλώδης! Μπαίνεις και δεν ξαναβγαίνεις. Σχεδόν εξοργιστική τελειότητα. Μαέστρος.

Παράσταση. Το σασπένς από τότε που γνώρισα τις ταινίες του είναι ίσως η αγαπημένη μου ατμόσφαιρα. Και ερευνώ σε κάθε παράσταση που δουλεύω το πώς μπορεί να αναπτυχθεί στην αφήγηση της παράστασης. Ετσι γοητεύτηκα από τον «Κεφτέ» του Δημήτρη Φούτσια. Συνδύαζε σε ένα κείμενο δύο χαρακτηριστικά που συνυπάρχουν εξαιρετικά σπάνια. Χιούμορ και αγωνία. Κωμωδία και μυστήριο. Η κατανάλωση κρέατος είναι απαγορευμένη σε ένα χορτοφαγικό δείπνο, κάποιος βρίσκει τυχαία στο πάτωμα έναν δαγκωμένο κεφτέ.

Τη συνέχεια, εννοείται, την κρατάμε επτασφράγιστο μυστικό και θα μπορείτε να την ανακαλύπτετε από 22 Οκτωβρίου στο Θέατρο Αλίκη, στην παράστασή μας, σε παραγωγή των Αθηναϊκών Θεάτρων.

Η Αρτεμις Γρύμπλα, ο Απόστολος Καμιτσάκης, η Βασιλική Κίσσα και ο Βαγγέλης Σαλεύρης είναι οι τέσσερις εξαιρετικοί συνοδοιπόροι μου. Οι τέσσερις υποψήφιοι ένοχοι.

Ο Γιώργος Λύρας είναι σκηνοθέτης