Ο Ιάπωνας που κατέκτησε το Παρίσι

Ο πιο Παριζιάνος από τους ιάπωνες σχεδιαστές ήταν ο Κένζο Τακάντα. Και η φωτογραφία του στενού συνεργάτη του ελβετού φωτογράφου Χανς Φιούρερ, με προφίλ τη νεαρή Ιμάν ντυμένη το 1983 με τα ρούχα της συλλογής Kenzo τοποθετημένη μέσα στη θάλασσα κάπου στις Σεϋχέλλες, ήταν μία ανοιχτή πρόσκληση στον κόσμο του. «Ο κόσμος είναι όμορφος» ήταν το μότο του και πολύ αργότερα το έκανε όνομα ενός από τα αρώματά του.

Η εικόνα της Ιμάν με τα πέπλα από μπλε – πράσινα υφάσματα με σχεδιασμένα πάνω τους ίριδες και λωτούς ταξίδεψε στις σελίδες των γαλλικών περιοδικών της εποχής προτρέποντας τις γυναίκες να αγαπήσουν το έθνικ στυλ, τα χρώματα και τα αντικείμενα από τις κουλτούρες του κόσμου και να ταξιδέψουν όσο πιο μακριά από τη γνώριμη περιοχή τους για να γνωρίσουν τον άλλον. Καμία διδακτική διάθεση, καμία αυταρχική δήλωση δεν βγήκε από μέσα του προκειμένου να κατευθύνει και να περιορίσει σε έναν συγκεκριμένο τρόπο ντυσίματος όσες διάλεγαν τα ρούχα του.

Ιδρυτής της μπουτίκ που αργότερα μεγάλωσε κι έγινε οίκος Kenzo (αγοράστηκε το 1993 από τον όμιλο LVMH για να αποχωρήσει οριστικά ο ίδιος το 1999), στράφηκε στη ζωγραφική και στον σχεδιασμό κοστουμιών για όπερα. Αυτή η ενασχόληση με τη ζωγραφική τον έφερε τον Αύγουστο του 2018 και στην Υδρα όπου επισκέφθηκε την έκθεση του γάλλου καλλιτέχνη Ντιντιέ Πακινιόν. Λίγο αργότερα άλλωστε, στις αρχές του 2020, ο Κένζο θα παρουσίαζε τη νέα του σειρά με είδη για το σπίτι, την «Κ3», σχεδιάζοντας και ζωγραφίζοντας. «Με τη διακόσμηση μπορώ να κάνω αυτό που αγαπώ έχοντας χρόνο και ελευθερία για να δημιουργώ» έλεγε ο ενθουσιώδης 80χρονος σχεδιαστής. Ακόμη και στο δωμάτιο του νοσοκομείου όπου άφησε την αδυνατισμένη από την Covid-19 ανάσα του ζητούσε να ακούει μουσική καθώς συνέχιζε να ονειρεύεται τις όμορφες φωτεινές ιδέες του για τα μελλοντικά πρότζεκτ του.

«Ολόκληρη η ζωή μου ήταν μια περιπέτεια» εξηγούσε στη συνέντευξή του στη «Monde» μιλώντας για τη δεκαετία του 1960 όταν πήγε στο Παρίσι. Ηταν 18 ετών όταν μπήκε στην πρώτη σχολή μόδας που άνοιξε τις πόρτες της σε αγόρια στην Ιαπωνία και στη συνέχεια, το 1964, εγκατέλειψε το διαμέρισμά του στο Τόκιο επειδή του ζητήθηκε να το παραχωρήσει για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο νεαρός ονειροπόλος με το βλέμμα του προς τη μόδα τα Δύσης πήρε το πλοίο για τη Γαλλία με την ιδέα να μείνει εκεί για μερικές εβδομάδες. Εξι μήνες αργότερα δεν είχε άλλα χρήματα και εκεί ο σπουδαίος μετρ της υψηλής ραπτικής Λουί Φερό αγόρασε μερικά σχέδιά του και του έδωσε κουράγιο να συνεχίσει μόνος, ένας Ιάπωνας χωρίς διασυνδέσεις στο Παρίσι, το κυνήγι του ονείρου.

Το 1970 ανοίγει την μπουτίκ του με το όνομα «Jungle Jap» ζωγραφίζοντας τους εσωτερικούς τοίχους με εικόνες πλούσιας τροπικής βλάστησης τιμώντας τον ναΐφ ζωγράφο Ανρι Ρουσό. Ο πίνακας του Ρουσό με τον έκπληκτο τίγρη μέσα στη ζούγκλα έκανε τέτοια εντύπωση στον Ασιάτη που λατρεύει τη βλάστηση και τα λουλούδια, ώστε κράτησε το αιλουροειδές για τις επόμενες συλλογές του. Στο μεταξύ κάποιος του επεσήμανε ότι το «Jap» στη γαλλική αργκό είναι ένα ασεβές χαρακτηριστικό και ο Κένζο πρόθυμα αλλάζει την μπουτίκ του και της δίνει το όνομά του.

Στο εξής το κεντρικό σημείο του Παρισιού στην Γκαλερί Βιβιέν είναι η μπουτίκ Kenzo. Και αντί να κολλήσει σε μια ιαπωνική έμπνευση (έστω κι αν έκανε υπέροχα κιμονό), διατρέχει όλες τις πηγές έμπνευσης από όλες τις γωνιές του πλανήτη δημιουργώντας έναν παγκόσμιο άτλαντα των φολκλόρ: τα καρό σχέδιά του αναμειγνύονταν με τα λουλούδια, τα λουλούδια μεγεθύνονταν μέχρι να γίνουν γιγάντια, μετά κατακλύζονταν από τις χιονοστιβάδες των χρωμάτων, τα σχέδια από το Περού, τους Ινκας, την Αφρική. Ο σχεδιαστής έφτασε την κατάλληλη στιγμή, αμέσως μετά τη μόδα των χίπις και τη στιγμή της απογείωσης του πρετ α πορτέ. Μαζί με άλλους σχεδιαστές, όπως η Σόνια Ρίκιελ, η Ντοροτέ Μπις, η Εμανιέλ Καν, φέρνει την επανάσταση σε έναν τομέα όπου μέχρι τότε μόνο οι μετρ της ραπτικής ήταν οι υπέρτατοι άρχοντες. Πάνω από όλα, είναι ο πρώτος Ιάπωνας που κατέκτησε το Παρίσι με τη μόδα του. Το στυλ Κένζο διαδίδεται. Ενα φόρεμά του το φορά στο εξώφυλλο της «Vogue» η 23χρονη Τζέιν Μπίρκιν. Ο υπεύθυνος παραγωγής των υφασμάτων του έως το 1977 Ζαν Μαρκ Παρντό θυμάται: «Ζωηρά χρώματα, υλικά όπως βαμβάκι ή λινό την εποχή που όλα γίνονταν συνθετικά, τα έθνικ μοτίβα… δεν υπήρχε τίποτα που να συγκρινόταν τότε με τα υλικά του. Ο Κένζο ενθάρρυνε μερικούς από εμάς να ταξιδέψουν για να του φέρουμε ιδέες και υφάσματα από άλλα μέρη. Ηταν πρόδρομος, μάγος».

Ο Κένζο παραμένει ελεύθερο πνεύμα. Για μία δεκαετία βγαίνει τα βράδια, επιστρέφει τα πρωινά, παίζει. Ο Κένζο δεν είναι φρόνιμος, αλλά δεν έχει κακό περίγυρο. Παρά μόνο τον απελευθερωμένο κόσμο που του επιτρέπεται να κάνει τα πάντα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, το AIDS έπληξε μεγάλο αριθμό συντρόφων του. Παραδόξως, παραμένει ευτυχισμένος. Ακόμα και με ραγισμένη καρδιά, συνεχίζει να επινοεί ρούχα που είναι ίδια η ζωή και εξορκίζει το πένθος για την απώλεια του συντρόφου του.

Τον Οκτώβριο του 1999, ο Κένζο αποχαιρέτησε τον κόσμο της μόδας παραδίδοντας τον οίκο του και την κληρονομιά του στους νέους ιδιοκτήτες. Στο εξής το σύστημα της πολυτέλειας που διαχειρίζεται ο Μπερνάρ Αρνό θα προσπαθούσε να βάλει σε κανόνες τον αυθορμητισμό και την έμπνευση ενός δημιουργού που λάτρευε τη φύση και την ελευθερία των αισθήσεων. Σε εκείνο το τελευταίο δικό του σόου στο Παρίσι ο Κένζο είχε παρουσιάσει το απόσταγμα της δουλειάς του και τις κουλτούρες όλου του κόσμου, με ένα ντεφιλέ – θέαμα διάρκειας δύο ωρών. Τέσσερις χιλιάδες θεατές είχαν συγκεντρωθεί για να γιορτάσουν τα 30 χρόνια της καριέρας του ιάπωνα σχεδιαστή. Στο σόου του υπήρχαν τα πάντα: ιαπωνικά κιμονό και ζώνες όμπι, καζάκες και πολύχρωμες φούστες που θύμιζαν την Ανατολή με συνοδεία τσιγγάνικων βιολιών, η ψυχεδέλεια του Λονδίνου του 1970… Ναι. Ηταν το τέλος μιας εποχής…