Συμπεράσματα

Την Τετάρτη παρουσιάστηκε από την Κομισιόν το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Αυτό που, σύμφωνα με όσα είχε προνοήσει να επισημάνει πριν καν γίνει γνωστό το κείμενό του η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ιλβα Γιόχανσον, δεν θα αφήσει κανένα κράτος – μέλος ικανοποιημένο. Την Παρασκευή συνεδρίασε στην Αθήνα για πρώτη φορά η διυπουργική ομάδα εργασίας για τον συντονισμό και τη στρατηγική της ελληνικής πλευράς ενόψει των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων που θα ακολουθήσουν. Διαβάζοντας κανείς τα πρώτα συμπεράσματά της, αντιλαμβάνεται ότι η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής στο Μεταναστευτικό, σίγουρα δεν ικανοποιήθηκε. Στην πρόταση – γράφει η σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής – «προβλέπονται υποχρεωτικές συνοριακές διαδικασίες για τις χώρες πρώτης γραμμής, αλλά ευέλικτη και όχι αντίστοιχης δεσμευτικότητας αλληλεγγύη για τα λοιπά κράτη – μέλη». Δεν είναι το μοναδικό γκρίζο σημείο που εντόπισε η ομάδα εργασίας. Στην ανάλυσή της, π.χ., παρότι η έμφαση σε πολιτικές επιστροφών είναι σωστή, δεν συνοδεύεται από ένα σύστημα σαφών κινήτρων και αντικινήτρων προς τις τρίτες χώρες.

Πρόβλημα

Για να το πούμε ωμά: η Γερμανία έχει τα μέσα να πιέσει το Πακιστάν σε μια διμερή διαπραγμάτευση να δεχθεί πίσω πολίτες του, η Μάλτα ή η Ελλάδα δεν τα έχουν – αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει πολιτικός που ασχολήθηκε με το Μεταναστευτικό σε κρίσιμες στιγμές. Κατά την άποψή του, το νέο Σύμφωνο έχει ένα ακόμη μειονέκτημα. Στην ουσία περιλαμβάνει προβλέψεις «υποχρεωτικής αλληλεγγύης» μεταξύ των Ευρωπαίων μόνο στην περίπτωση ανθρώπων που έχουν πιθανότητες να εξασφαλίσουν άσυλο, ενώ τα ελληνικά νησιά βουλιάζουν κι από μετανάστες των οποίων η αίτηση ασύλου απορρίφθηκε – όσοι διαχειρίζονται τις μεταναστευτικές ροές λένε πως οι τελευταίοι είναι περίπου το 40% των φιλοξενουμένων στις δομές του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Στοιχηματίζει, λοιπόν, η ίδια πηγή ότι ο διάδοχος του Δουβλίνου Κανονισμός μπορεί να εντείνει τις δυσκολίες που ήδη αντιμετωπίζει η Αθήνα δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, αφού η υποχρεωτική αλληλεγγύη – λόγω αυτών που προβλέπει κι εκείνων που δεν προβλέπει ο μηχανισμός της – θα καταλήξει να μεταφράζεται κυρίως σε χρηματοδότηση νέων καμπ. Καμπ που γρήγορα ενδέχεται να εξελιχθούν σε νέες Μόριες.