Αιφνιδιασμός

Εκτός πάσης πραγματικότητας είναι η άποψη ότι η Τουρκία αναδιπλώθηκε στο Αιγαίο λόγω… τηλεφωνήματος της γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ στον Ερντογάν. Ο μόνος λόγος είναι ότι συνάντησαν το ισχυρό τείχος της ελληνικής αποτροπής που δεν περίμεναν να αναπτυχθεί με τέτοιον σχεδιασμό, ταχύτητα και αποφασιστικότητα, με αιχμή τις δυνάμεις του Στόλου. Οι Τούρκοι φοβήθηκαν. Είδαν ότι η ελληνική πλευρά δεν πρόκειται να κάνει πίσω, ούτε να ταλαντευθεί, όπως τόσες φορές έχει συμβεί στο παρελθόν και τους έχει κακομάθει. Αντίθετα, οι επιτελείς τους κατάλαβαν αμέσως ότι οι ελληνικές δυνάμεις είχαν ήδη βρεθεί σε γενική επιθετική διάταξη μάχης. Αυτή τρόμαξε τους Τούρκους. Η πειστική, γνήσια αποτροπή οδήγησε στην οπισθοχώρηση.

Η τροπή των εξελίξεων θα ήταν εντελώς διαφορετική αν οι ελληνικές ΕΔ δεν είχαν πάρει τις θέσεις και τη διάταξη που έλαβαν σε τόσο σύντομο χρόνο. Αν αυτό δεν είχε συμβεί, η Τουρκία θα είχε πιθανότατα προχωρήσει. Επίσης, αν η Ελλάδα δεν είχε παρατάξει επιθετικά τις δυνάμεις της, ουδείς θα μπορούσε να φανταστεί ένα τηλεφώνημα της Μέρκελ να προειδοποιεί τον Ερντογάν ότι πηγαίναμε σε σύγκρουση. Η Ελλάδα έβαλε το πλαίσιο για μια τέτοια συζήτηση. Αν δεν είχε δείξει απόλυτη αποφασιστικότητα και ετοιμότητα, το τηλεφώνημα είτε της Μέρκελ είτε οποιουδήποτε άλλου διεθνούς παράγοντα θα είχε εντελώς άλλον αποδέκτη και περιεχόμενο. Θα γινόταν στην Αθήνα για πίεση να μην κάνουμε την «τρέλα» και οδηγήσουμε σε μεγάλη κρίση τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την αντίστοιχη πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Το ότι η Αθήνα δεν (απο)δέχθηκε τέτοιο τηλεφώνημα οφείλεται αποκλειστικά στο ότι οι ισχυρές χώρες είχαν πειστεί για την ελληνική απόφαση για πλήρη ένοπλη σύγκρουση αν η Τουρκία έκανε τελικά το επόμενο βήμα.

Από αυτή την άποψη, η νίκη ήταν διπλή: εκείνο που επί δεκαετίες συμβαίνει, δηλαδή να είναι η Αθήνα ο αποδέκτης των πιέσεων για υποχώρηση στο όνομα κάποιας δήθεν «λογικής», τώρα δεν έγινε. Πρόκειται για μείζονος σημασίας μεταβολή ισορροπιών και για νέο σημείο εκκίνησης που μέσα σε λίγες ώρες η στρατιωτική και διπλωματική σημασία του φάνηκε ξεκάθαρα. Σημείο από το οποίο η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρέπει να κάνει ούτε βήμα πίσω. Κάθε φορά που η Τουρκία θα επανέρχεται και θα απειλεί με αυτόν τον τρόπο πρέπει, κάθε φορά, να βρίσκει μπροστά της το ίδιο τείχος της ελληνικής διά των όπλων αποτροπής σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.

Οι Τούρκοι ήρθαν προχθές αντιμέτωποι με μια Ελλάδα που δεν την περίμεναν και που τους αιφνιδίασε πλήρως, όπως αιφνιδίασε και τις μεγάλες δυνάμεις. Οι Τούρκοι αναλύουν τα πάντα και γνωρίζουν δύο στοιχεία: το ένα είναι ότι οι διατάξεις που συνάντησαν δεν είναι αμυντικές. Δεν βρήκαν απέναντί τους δυνάμεις που ο μόνος τους σκοπός ήταν να προστατεύσουν μια βραχονησίδα χάνοντας τη μεγάλη εικόνα, όπως είχε τραγικά συμβεί το 1996 στα Ιμια. Τότε ο ναύαρχος Λυμπέρης είχε συγκρουστεί με τον πρωθυπουργό Σημίτη για αυτό ακριβώς το θέμα: ορθότατα ο Λυμπέρης σχεδίαζε κάτι σαν αυτό που συνέβη προχθές και όχι το αν θα μέναμε στο επίπεδο «πάτησαν ή δεν πάτησαν και τη δεύτερη βραχονησίδα» στο οποίο είχε ανοήτως και επικίνδυνα παγιδευθεί η πανικόβλητη τότε κυβέρνηση με τραγικά αποτελέσματα.

Οποιος πιστεύει ότι η Εθνική Αμυνα εξαντλείται σε αμυντικές ενέργειες επί ενός σημείου που βρίσκεται στον στόχο του αντιπάλου δεν κατανοεί τι συμβαίνει. Προχθές οι Τούρκοι είδαν ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να κάνει ξανά το ίδιο λάθος. Μόνο η γενική ελληνική επιθετική διάταξη μάχης τούς ανάγκασε να κάνουν πίσω.