Zωή σαν σινεμά

Στις αμέτρητες πια συνεντεύξεις ηθοποιών και σκηνοθετών που έχω κάνει, θυμάμαι ότι αρκετές φορές έτυχε να τους ρωτήσω ποιες ταινίες ή ποιοι σκηνοθέτες τούς έχουν επηρεάσει περισσότερο στη ζωή τους. Στη δουλειά μας, στο  καλλιτεχνικό ρεπορτάζ, υπάρχει μια ερώτηση που προσωπικά θεωρώ πλέον κάπως κλισέ και κοινότοπη αλλά που πάντα έχει πέραση και προκαλεί την περιέργεια: ποια ταινία ή ποιο βιβλίο άλλαξε τη ζωή του προσώπου που μας δίνει συνέντευξη;

Μάλιστα, το 1993, κυκλοφόρησε και ένα βιβλίο ονόματι «The movie that changed my life» («Η ταινία που άλλαξε τη ζωή μου»). Σε αυτό, 30 διάσημοι σκηνοθέτες της 7ης τέχνης, ανάμεσά τους ο Ντάνι Μπόιλ («Trainspotting»), ο Τζον Γουότερς («Pink Flamingos»), ο Κέβιν Σμιθ («Υπάλληλοι»), ο Πίτερ Μπογκντάνοβιτς («Χάρτινο φεγγάρι»), ο Τζον Γου («Αδίστακτα πρόσωπα»), ο Μισέλ Γκοντρί («Η αιώνια λιακάδα ενός καθαρού μυαλού») και ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ («Πριν το ηλιοβασίλεμα»), αναλύουν τις ταινίες που έπαιξαν τεράστιο ρόλο στη γενικότερη αντίληψη του καθενός για το σινεμά, το πώς διαμόρφωσαν τον τρόπο σκέψης τους, ακόμα και την ίδια τη δουλειά τους (για την ιστορία, αντιστοίχως στον καθένα από τους παραπάνω είναι οι ταινίες  «Αποκάλυψη τώρα», «Ο μάγος του Οζ», «Slacker», «Πολίτης Κέιν», «Επαναστάτης χωρίς αιτία», «Το κόκκινο μπαλόνι» και «Οργισμένο είδωλο»).

Μπορεί όμως τελικά στη θάλασσα του κινηματογράφου, μία και μόνον ταινία να αλλάξει τη ζωή σου; Ισως και να μπορεί, αν και τελικά ένα ερώτημα που προσωπικά βρίσκω προτιμότερο είναι σε ποιους τομείς της ζωής σου κάποιες ταινίες (γιατί δεν μπορεί να είναι μόνο μία) έπαιξαν έναν μικρό ή μεγάλο ρόλο.

Πριν από λίγο καιρό ο φίλος και συνάδελφος Αλέξης Δερμεντζόγλου μού ζήτησε τη δεκάδα των ταινιών που με έχουν επηρεάσει περισσότερο. Σκέφτηκα να γράψω και το «γιατί» ή το «σε τι» με επηρέασαν. Η λίστα έγινε αρκετά αυθόρμητα, οι ταινίες γράφτηκαν με τη σειρά που τις θυμήθηκα. Είναι οι παρακάτω και με την ευκαιρία συνιστώ να κάνετε αυτό το «παιχνίδι» με τη μνήμη σας. Θα ανακαλύψετε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για εσάς:

Η δύναμη της σάρκας (1980, Νίκολας Ρεγκ). Γιατί από πολύ νωρίς μου έδωσε να καταλάβω ότι η γυναικεία ψυχοσύνθεση είναι κάτι που δεν μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό από τους άνδρες.

Κάποτε στη Δύση (1968, Σέρτζιο Λεόνε). Γιατί για πρώτη φορά βγήκε από μέσα μου αληθινή συμπάθεια για το Κακό – ο Φρανκ του Χένρι Φόντα.

Ο διώκτης του μεσονυκτίου (1988, Μάρτιν Μπρεστ). Γιατί είναι μια ταινία που με χιούμορ δίνει ελπίδα στη βλακεία. Ολοι οι ήρωές της είναι λίγο ως πολύ βλάκες και όταν λέω όλοι, όλοι, ακόμα και ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, ο Ρόμπερτ ντε Νίρο.

Τα χρώματα της Ιριδος (1974, Νίκος Παναγιωτόπουλος). Γιατί με έμαθε ότι στο σινεμά δεν πειράζει όταν ορισμένες φορές δεν καταλαβαίνεις απολύτως τίποτα. Εχει κι αυτό τη γοητεία του.

Στη φωλιά του κούκου (1975, Μίλος Φόρμαν). Γιατί είναι η ταινία που έχω δει περισσότερες φορές από κάθε άλλη στη ζωή μου – πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει, κάπως, να με έχει επηρεάσει. Αλλά δεν έχω εντοπίσει σε τι.

Ο νονός (1972, Φράνσις Κόπολα). Γιατί όταν την είδα κατάλαβα ότι η αληθινή εξουσία ποτέ δεν φωνάζει.

Μπούλιτ (1968, Πίτερ Γέιτς). Γιατί αν όλοι οι αστυνομικοί ήταν σαν τον υπαστυνόμο Φρανκ Μπούλιτ (Στιβ ΜακΚουίν) αυτής της ταινίας, ο κόσμος θα ήταν σίγουρα πολύ καλύτερος.

Ξένοιαστος καβαλάρης (1969, Ντένις Χόπερ). Γιατί όταν την είδα κατάλαβα ότι η έννοια της πραγματικής ελευθερίας σε αυτόν τον κόσμο είναι μάλλον δυσεύρετη.

Πανικός στο Νιντλ Παρκ (1971, Τζέρι Σάτσμπεργκ). Γιατί τρόμαξα τόσο πολύ με την εικόνα των ναρκομανών αυτής της ταινιας, που δεν τα άγγιξα ποτέ στη ζωή μου. Χώρια που δεν έχω καταφέρει ακόμη να τη δω ολοκληρη γιατί δεν αντέχω (προσπάθησα τρεις φορές).

Οι κοινωνούντες (Χειμερινό φως, 1963, Ινγκμαρ Μπέργκμαν). Γιατί ήταν η πρώτη ταινία που με έκανε να αμφισβητήσω τον ρόλο της εκκλησίας και ίσως να συνέβαλε στη σταδιακή απομάκρυνσή μου από αυτήν.