Η μεγάλη κυρία της βαριάς βιομηχανίας

Τη χαρακτήριζαν η διορατικότητα, η συνέπεια, ο δυναμισμός. Με αυτά τα χαρακτηριστικά πορεύτηκε στη ζωή της χωρίς σε τίποτα να χάσει την ευαισθησία της γυναικείας της υπόστασης, την όποια έδειχνε έως το τέλος της ζωής της μέσα από το μεγάλο φιλανθρωπικό της έργο που στην πλειονότητά του γινόταν αθόρυβα. Κρατώντας το τιμόνι της εταιρείας που δημιούργησε ο πατέρας της για σχεδόν πενήντα χρόνια, ήταν πρωτοπόρα, καθώς κατάφερε να εδραιωθεί σε έναν άκρως ανδροκρατούμενο κλάδο, αυτόν της βαριάς βιομηχανίας, κερδίζοντας με την πολυσχιδή προσωπικότητά της τον σεβασμό των συνεργατών της, των ανταγωνιστών της αλλά και του συνόλου του επιχειρηματικού κόσμου. Ηταν μάλιστα εκείνη που, όπως λένε άνθρωποι που συνεργάστηκαν μαζί της, άνοιξε δρόμους υλοποιώντας αυτό που ονομάζεται Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη καθώς σε όλη τη διάρκεια της επιχειρηματικής της πορείας η φροντίδα των τοπικών κοινωνιών στις όποιες η εταιρεία της δραστηριοποιείται και των ανθρώπων τους αποτέλεσε προτεραιότητα.

Η Αικατερίνη Κυριακοπούλου, ή αλλιώς, όπως την έλεγαν οι συνάδελφοί της στον κλάδο της βαριάς βιομηχανίας, η «Σιδηρά Κυρία», γεννήθηκε στο Βουκουρέστι το 1922. Τις πρώτες δεκαετίες της ζωής της τις πέρασε, όπως έλεγε διηγούμενη ιστορίες από την εποχή εκείνη, «σ’ έναν βίο νομαδικό» με διαδρομές τριάντα ετών που περιελάμβαναν στάσεις από την Αγγλία και τη Γαλλία μέχρι τα δεκατρία της χρόνια, όποτε και ήρθε με την οικογένειά της στην Ελλάδα, λίγο πριν από το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Και αυτή η στάση της σύντομη, καθώς πριν προλάβει να προσαρμοστεί στην πατρίδα, με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα, με μια βαλίτσα στο χέρι, μια ακόμα διαδρομή με πολλές στάσεις ξεκίνησε και πάλι για εκείνη και την οικογένειά της, στην οποία μετά από μια περιπετειώδη διαδρομή μέσω Αιγύπτου, Νότιας Αφρικής και Δυτικών Ινδιών κατέληξε στην Αμερική. Εκεί η νεαρή τότε Καίτη σπούδασε Μαθηματικά και Φυσική και ξεκίνησε ταυτόχρονα να εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Mount Holyoke της Μασαχουσέτης, στον ερευνητικό τομέα στα περίφημα εργαστήρια BELL LABs. Μάλιστα το Πανεπιστήμιο, τιμώντας το συνολικό της έργο, της απένειμε εξήντα χρόνια αργότερα το degree Doctor of Humane Letters honoris causa.

Η επιστροφή της στην Ελλάδα έγινε το 1950. Ακολούθησε ο γάμος της  με τον Πάρη Κυριακόπουλο, από τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Οδυσσέα και τη Φλωρίκα. Εχοντας στη φαρέτρα της σπουδές στις επιστήμες της φυσικοχημείας, κατάφερε να δώσει, όπως λένε επιχειρηματίες από τον κλάδο της βιομηχανίας, άλλη ώθηση στην ελληνική βιομηχανία, αλλά και στην έννοια του επιχειρείν, όταν το 1970 μετά τον θάνατο του πάτερα της ανέλαβε τα ηνία των εταιρειών που είχαν ιδρύσει το 1934 ο παππούς της Ευριπίδης Μαυρομμάτης και ο πατέρας της μαζί με τα αδέλφια του Ηλία και Θανάση, Βωξίται Παρνασσού, Αργυρομεταλλευμάτων & Βαρυτίνης και Αδελφοί Ηλιόπουλοι.

Οπως αναφέρει ο ΣΕΒ, «η Καίτη Κυριακοπούλου ηγήθηκε της εμβληματικής επιχείρησης S&B Βιομηχανικά Ορυκτά – πρώην ΑΕΕ Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης & ΑΕΜ Βωξίται Παρνασσού, και μέλος σήμερα του ομίλου Imerys – που με βάση το νησί της Μήλου και την περιοχή της Φωκίδας κατέκτησε τις διεθνείς αγορές και αποτέλεσε μια από τις πρώτες πολυεθνικές επιχειρήσεις της χώρας. Επίσης, η επιχειρηματική της παρουσία συνδέθηκε και με τον κλάδο του εμπορίου, με όχημα τη Μοτοδυναμική, μετεξέλιξη της εταιρείας Αφοί Ηλιόπουλοι AEΕ».

Ηταν μια γυναίκα επιχειρηματίας η οποία κράτησε με επιτυχία τα ηνία της εταιρείας που της παραδόθηκε. Υπηρέτησε με όραμα και διορατικότητα τις αρχές της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας, πρωτοπόρησε, προσέφερε στην τοπική κοινωνία και ευρύτερα στην παιδεία και στον πολιτισμό, με πίστη στο ανθρώπινο δυναμικό και στους εργαζομένους της εταιρείας της, τους οποίους θεωρούσε πάντα πολύτιμους συνεργάτες τής επιχειρηματικής της πορείας, γι’ αυτό, όπως λένε όσοι τη γνώριζαν και βρέθηκαν κοντά της, μεριμνούσε προσωπικά για τη διαρκή στήριξη και εξέλιξή τους.

Εμεινε στο τιμόνι ενός εκ των μεγαλύτερων επιχειρηματικών ομίλων της Ελλάδας μέχρι το 1989, όταν τη διαδέχθηκε ο γιος της Οδυσσέας, οπότε και παρέμεινε επίτιμη πρόεδρος του ομίλου, αν και η «κυρία Καίτη» είχε πάντα λόγο, άποψη και παρουσία με διακριτικό τρόπο στις εξελίξεις που αφορούσαν τον όμιλο. Λένε μάλιστα ότι μετά και τη δική της θετική απάντηση πραγματοποιήθηκε η συμφωνία της S&B με τη γαλλική Imerys.

Ηταν η πρώτη γυναίκα που κατέβηκε σε μεταλλείο. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό το περιστατικό που συνέβη κατά την πρώτη της επίσκεψη στα μεταλλεία βωξίτη, όταν ζήτησε να επισκεφθεί μια υπόγεια στοά και ένας εκ των παρευρισκόμενων μηχανικών προσπάθησε να την αποτρέψει εξηγώντας της ότι εθεωρείτο μεγάλη γρουσουζιά το να μπει μια γυναίκα στη γαλαρία. Η Καίτη Κυριακοπούλου απάντησε τότε με μια φράση που έκρυβε τον δυναμισμό, την αποφασιστικότητα και τη συναίσθηση του ρόλου της: «Κύριοι, εγώ δεν είμαι μια γυναίκα, είμαι η διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας. Αν θέλετε, έρχεστε μαζί, εγώ πάντως μπαίνω».

Στη διάρκεια της επιχειρηματικής της πορείας προσπάθησε να ενισχύσει τις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιούνταν οι εταιρείες, δημιουργώντας μεταξύ άλλων μεταλλευτικά μουσεία, πολιτιστικά και συνεδριακά κέντρα, με στόχο την οικονομική και πολιτιστική τους ανάπτυξη. Ουσιαστικά ήταν από τους πρωτεργάτες της ΕΚΕ των επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, προσέφερε πολλές υποτροφίες, υποστηρίζοντας το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, και ανέπτυξε έντονο φιλανθρωπικό έργο, στηρίζοντας ιδρύματα, μουσεία, οργανώσεις για το περιβάλλον και ιατρικούς οργανισμούς, ενώ διατηρούσε πάντα χαμηλό προφίλ και δεν αναφερόταν ποτέ στις αγαθοεργίες της.

Ευγενής, αθόρυβη και διακριτική, ξεχώριζε για τις προσωπικές σχέσεις της με το προσωπικό του ομίλου και με όσους εργάζονταν στις επιχειρήσεις της, ενώ πίστευε και υποστήριζε πάντα ότι οι εταιρείες για να είναι διαχρονικά βιώσιμες πρέπει να αναπτύξουν συνέργειες με μεγάλες παγκόσμιες εταιρείες. Κάτι που επεδίωξε και κατάφερε για τη δική της εταιρεία.