Η Ελλη των ονείρων μας

Η φωτογραφία είναι συνδεδεμένη με την οδό Αμερικής και το θέατρο Διονύσια, όπως λεγόταν τότε. Είναι Τρίτη βράδυ του 1967, πηγαίνω στην πρώτη Γυμνασίου, είμαι απογευματινός και αδημονώ να τελειώσει το μάθημα γιατί απόψε για πρώτη φορά στη ζωή μου θα πάω στο Θέατρο.

Ανηφορίζω σχεδόν τρέχοντας την οδό Ακαδημίας, στρίβω δεξιά και συναντώ λίγο πιο κάτω τη μητέρα μου και μια φίλη της. Θα δούμε κάποια Ελλη Λαμπέτη. Πρώτη φορά ακούω αυτό το όνομα. Καθόμαστε σε αυτόν τον πρωτόγνωρο χώρο που λέγεται θέατρο και ανυπομονώ να ανοίξει η κόκκινη αυλαία. Ανοίγει επιτέλους μετά από κάποιους χτύπους στο πάτωμα, ακούγεται απέξω ένα γυναικείο γέλιο, περνάει από  την πόρτα του σαλονιού μια γυναίκα που λέει Χριστούλη μου, κι ο κόσμος ξεσπάει σε χειροκροτήματα. Είναι η μαμζέλ Πέπσι.

Από εκεί κι έπειτα έχασα την αίσθηση του χρόνου. Δεν θυμάμαι καν το διάλειμμα που σίγουρα θα υπήρχε. Οταν τελείωσε η παράσταση είχα μια μικρή απογοήτευση. Τόσο λίγο λοιπόν κρατάει το θέατρο; Μόνο κάποια λεπτά; Ηθελα κι άλλο, κι άλλο, κι άλλο… Ξαναπήγα – μόνος πια – σε αυτή την παράσταση έξι ή εφτά φορές, κάτι που δεν ήταν καθόλου εύκολο για τα οικονομικά μου. Ας είναι καλά τα χαρτζιλίκια που μάζευα από θείους, θείες και λοιπούς συγγενείς. Τα μάζευα για εκείνη που είχα ερωτευθεί οριστικά και αμετάκλητα. Την Ελλη Λαμπέτη.

Το έργο ήταν ένα γαλλικό μπουλβάρ και η Πέπσι, μια καλόκαρδη πόρνη που σώζει από διάφορες ατυχίες τον πελάτη της κι εκείνος της το ανταποδίδει εξασφαλίζοντας μια ακρόαση σε θέατρο, μια που το όνειρό της ήταν να γίνει ηθοποιός. Η Λαμπέτη κατάφερνε να μεταμορφώνει αυτό το ελαφρύ εργάκι σε μια ποιητική κωμικοτραγωδία. Γελούσες, δάκρυζες, σε στιγμές ανατρίχιαζες και τελικά την ερωτευόσουν, όπως και ο πελάτης της που τον έπαιζε ο Κώστας Καρράς. Οι άλλοι ηθοποιοί, θαυμάσιοι και εκείνοι, ήταν ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος, ο Βασίλης Τσιβιλίκας και η Μαρία Μαρτίκα.

Λίγο μετά είχαμε δικτατορία και άρχιζε αυτή η άχαρη περίοδος που λέγεται εφηβεία. Χωρίς φυσικά να το γνωρίζει, η Λαμπέτη έγινε για μένα η μεγάλη απόδραση από την γκρίζα καθημερινότητα. Εβλεπα τις επόμενες παραστάσεις της στο Διονύσια, το Κεντρικόν, το Μπροντγουαίη. Διάβαζα στις εφημερίδες και τα περιοδικά της εποχής οτιδήποτε είχε σχέση με εκείνην, άκουγα την υπέροχη χροιά της φωνής της στις θεατρικές εκπομπές του ραδιοφώνου.

Και ξαφνικά, το 1969, το σχολείο μας μεταφέρεται Ασκληπιού και Βαλτετσίου και ανακαλύπτω ότι μένει δυο βήματα παραπέρα, στην πανέμορφη οδό Δελφών. Σχεδόν κάθε πρωί πριν πάω στο σχολείο και το μεσημέρι όταν σχολούσα, περνούσα από τον δρόμο της με τη λαχτάρα να τη δω. Ενιωθα την ανάγκη να την κοιτάξω και εκτός σκηνής νομίζοντας τότε, μέσα στην άγνοιά μου, πως αυτό είχε τεράστια σημασία. Και κάποιες φορές την έβλεπα. Πού να ‘ξερε πόσο χτυπούσε η καρδιά μου τη στιγμή που έμπαινε ή έβγαινε από την πόρτα της! Συνήθως ήταν ατημέλητη, μερικές φορές έβγαινε με τον σύζυγό της ή το κοριτσάκι, για το οποίο προέκυψε αργότερα τεράστιο ζήτημα στην προσωπική της ζωή.

Τελειώνοντας το Γυμνάσιο, το 1972, θέλησα κι εγώ να γίνω ηθοποιός και γράφτηκα στη σχολή Κατσέλη. Με την ατέλεια που μας προμήθευσε η σχολή συνέχισα να βλέπω τις παραστάσεις της όσο πιο πολλές φορές μπορούσα. Ξανά στο θέατρο Διονύσια, είδα τον Βυσσινόκηπο σε σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη τουλάχιστον δεκαπέντε φορές. Η Λιούμπα ήταν σαν να είχε γραφτεί για εκείνη. Ακόμα θυμάμαι τον τρόπο που τόνιζε κάποιες φράσεις της ή τη συγκλονιστική σιωπή της όταν μάθαινε ότι πουλήθηκε ο κήπος.

Αργότερα, το 1976 νομίζω, πάλι στο Διονύσια, την είδα στην ανεπανάληπτη Δεσποινίδα Μαργαρίτα. Και κάπου εκεί, έχοντας πολύ πρόσφατα τελειώσει τη σχολή, συμμετέχω σε μια παράσταση και κάποιος μας λέει ότι στην απογευματινή θα έρθει η Λαμπέτη. Επαιζα τον Μερκούτιο στον Ρωμαίο και Ιουλιέττα και μου φαινόταν αδιανόητο ότι εγώ θα τολμούσα να εμφανιστώ μπροστά της. Ηπια δύο ασπιρίνες από το τρακ και για έναν μεταφυσικό λόγο έπαιξα με έναν τρόπο που ούτε πριν ούτε μετά μπόρεσα να καταφέρω. Στο πρώτο μέρος πέθαινα ως Μερκούτιος και στο διάλειμμα έρχεται ο Γιώργος Τσιμπλάκος, ο επί των δημοσίων σχέσεων του θεάτρου, και μου λέει ότι η Λαμπέτη του είπε πολύ επαινετικά σχόλια για μένα. Ηταν σαν να πήρα το Οσκαρ!

Δύο φορές παραλίγο να παίξω στον θίασό της, στη Φιλουμένα και στη Σάρα, αλλά για άσχετους λόγους ευτυχώς δεν συνέβη. Δεν ήθελα να τη γνωρίσω από κοντά ή να συνεργαστώ μαζί της. Δεν ήθελα ποτέ να διαλυθεί αυτή η σαγήνη που μου εξέπεμπε. Μου αρκούσε να τη βλέπω από την πλατεία και να δονείται η ψυχή μου από το ταλέντο της.

Το 1983 υπηρετούσα στον στρατό και ήμουν αρκετά αποκομμένος από ό,τι συνέβαινε στον έξω κόσμο. Στις 2 Σεπτεμβρίου φεύγουμε για στρατιωτική άσκηση κοντά στα σύνορα και κοιμόμαστε ανά δύο σε σκηνές. Στον ύπνο μου βλέπω ότι πέθανε η Ελλη Λαμπέτη. Ξυπνώντας το πρωί, ο άλλος στρατιώτης ανοίγει το τρανζίστορ και ακούμε ότι η Ελλη Λαμπέτη πέθανε στην Αμερική.

Η φωτογραφία της στην Πέπσι με πηγαίνει στην Αθήνα του τότε, στα εφηβικά μου χρόνια, στη Μαγεία του θεάτρου, στη μεγαλύτερη επιρροή που είχα ώστε να γίνω ηθοποιός και κυρίως σε αυτό το υπέροχο συναίσθημα που είναι να θαυμάζεις κάποιον απεριόριστα, να του παραδίδεσαι ολοκληρωτικά, και να ζει μέσα σου όσο ζεις κι εσύ.