Η ώρα να λογοδοτήσουν

Καθώς εντείνονται οι φωνές που ζητούν τη διεξαγωγή έρευνας όσον αφορά την απάντηση της βρετανικής κυβέρνησης στον κορωνοϊό, η απάντηση που ακούμε είναι: τώρα δεν είναι η ώρα. Οταν ο Ντόμινικ Ράαμπ ερωτήθηκε, την περασμένη εβδομάδα, αν η κυβέρνηση δεσμεύεται στη διεξαγωγή μιας δημόσιας έρευνας, κατέφυγε στην ανυπόμονη γλώσσα των προτεραιοτήτων: «Οταν ξεπεράσουμε αυτή την κρίση», είπε ξεφυσώντας, μόνο τότε θα είναι «σημαντικό να αξιολογήσουμε την κατάσταση». Ιδού λοιπόν τι γνωρίζουμε ήδη. Η βρετανική κυβέρνηση καθυστέρησε να εφαρμόσει lockdown χωρίς ξεκάθαρο λόγο – ίσως να ήταν η υπερμεγέθης υπόληψη που τρέφει ο πρωθυπουργός για τα «ένστικτα αγάπης της ελευθερίας του βρετανικού λαού», ή μία παραπλανημένη προσπάθεια επιδίωξης της «ανοσίας της αγέλης» – και έπειτα αντέστρεψε τη στάση της. Χάθηκαν εβδομάδες, και χιλιάδες ζωές. Η κυβέρνηση διέκοψε αιφνιδιαστικά το πρόγραμμα ιχνηλάτησης επαφών στα μέσα Μαρτίου· ισχυρίστηκε πως τα μαζικά τεστ δεν ήταν απαραίτητα κι έπειτα έκανε στροφή 180 μοιρών μεταβάλλοντας παράλληλα επανειλημμένως τους στόχους όσον αφορά τον αριθμό των τεστ που πρέπει να γίνουν. Δεν παρείχε επαρκή προσωπικό προστατευτικό εξοπλισμό για το προσωπικό του ΕΣΥ, και εκατοντάδες εργαζόμενοι σε αυτό πεθαίνουν. Οι συντηρητικοί προκάτοχοι αυτής της κυβέρνησης υποχρηματοδοτούσαν το ΕΣΥ και υπονόμευσαν την ετοιμότητα του Ηνωμένου Βασιλείου για μία μεγάλη κρίση όπως αυτή η πανδημία.

Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι απλώς το πώς θα διασφαλίσουμε μία μελλοντική έρευνα. Αν δεν προετοιμάσουμε σήμερα το έδαφος γι’ αυτήν, θα διαπιστώσουμε πως μέχρι να έρθει επιτέλους η ώρα «να αξιολογήσουμε την κατάσταση», λιγοστή όρεξη θα υπάρχει για πραγματική λογοδοσία. Οταν όλα τελειώσουν, θα ακούσουμε πως δεν έχει νόημα η απόδοση ευθυνών· αντ’ αυτού, μπορούμε να «πάρουμε μαθήματα» για το μέλλον. Αυτό είναι το πρόβλημα με το «τώρα δεν είναι η ώρα»· διασφαλίζει πως η ώρα της λογοδοσίας δεν θα έρθει ποτέ.