Η αλλαγή υποδείγματος ως ιστορικό δίδαγμα

Τέσσερεις εκπρόσωποι χωρών-πρωταγωνιστών της Ανατολικής Μεσογείου, των ΗΠΑ, της Τουρκίας, του Ισραήλ και της Ελλάδας απάντησαν στο ερώτημα του Δικτύου: «Προϋποθέσεις για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο». Παρόντες εκατοντάδες πολίτες που απέδειξαν το ενδιαφέρον της κοινωνίας να ακούσει και την άλλη άποψη.

Διαφορετικές προσεγγίσεις, αντιτιθέμενα επιχειρήματα και διατυπωμένος από όλους ο κοινός στόχος της ειρήνης.

Η ένταση μεταξύ των κρατών της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου αυξάνεται συνεχώς.

Ο ενεργειακός πλούτος φαίνεται να είναι η βασική αιτία, αλλά όχι μόνο, αυτής της έντασης.

Στις μεγάλες διαφορές υπάρχουν τρεις λύσεις: πόλεμος, διάλογος και διαιτησία με όρους του Διεθνούς Δικαίου.

Ο πόλεμος απορρίπτεται από όλους. Ο διάλογος και η διαιτησία παίρνουν τα χαρακτηριστικά «επικοινωνίας κωφών».

Ισως, όπως συνέβη πολλές φορές στην Ιστορία, χρειάζεται μια λύση «out of the box».

Ας παραδειγματιστούμε από το τι συνέβη στην άλλη γειτονιά μας, την ΕΕ, στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε χώρες κατεστραμμένες, με εθνικά μίση και εθνικούς οικονομικούς ανταγωνισμούς. Τότε έγινε μια επιλογή για πολυμερή συνεργασία που αντιμετωπίστηκε στην αρχή με χλευασμό και απαξίωση…

Το «σχέδιο Σουμάν» έθετε μία σειρά παραδοχών που αφορούσαν την ανάγκη άρσης των εθνικών αντιπαλοτήτων και τη σταδιακή επίτευξη οικονομικών στόχων που θα έδιναν οικονομική ανάσα στους λαούς.

Η κύρια πρόταση και η άμεση δράση αφορούσαν ένα θέμα περιορισμένο, αλλά σημαντικό. Την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα που έπρεπε να υπαχθεί σε μια κοινή ανώτατη αρχή. Ολοι κέρδισαν σε ειρήνη και ευημερία. Ετσι γεννήθηκε η ΕΕ.

Τότε ήταν ο άνθρακας και ο χάλυβας… τώρα είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ενώ οι πολιτικές των επιμέρους διακρατικών σχέσεων συνεχίζονται, ας σκεφτούμε ανατρεπτικά και μακροχρόνια.

Η ιστορία δεν είναι ιδεοληψία, εξελίσσεται και διδάσκει. Ακόμα και όταν δεν υπάρχουν αναλογίες, ας διδαχθούμε από ιδέες που παρήγαγαν αποτελέσματα.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται το ΔΙΚΤΥΟ.

Η συζήτηση για τη συνεργασία στην Αν. Μεσόγειο μπορεί να ξεκινήσει με έναν αριθμό χωρών, μέσα από think tanks, πανεπιστήμια και λοιπούς φορείς, με την έμμεση στήριξη των κυβερνήσεων.

Βέβαια, ο τελικός λόγος αφορά τις αποφάσεις των ηγετών και τη σωστή χρήση της κατάλληλης συγκυρίας.

Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι πρόεδρος του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, πρ. επίτροπος ΕΕ – πρ. υπουργός