Ο Μαραθώνιος αναζωογονεί τα γόνατα;

Μέχρι σήμερα, αν γινόταν διαγωνισμός μεταξύ των μελών του σώματος για εκείνο που ζημιώνεται περισσότερο από το τρέξιμο, την πρώτη θέση θα κέρδιζαν τα γόνατα. Τα γόνατα αναλαμβάνουν όλο τον φόρτο της κίνησης του δρομέα και ζορίζονται αρκετά κάθε φορά που εκείνος βγαίνει για προπόνηση. Αυτή τη θεωρία έρχεται να ανατρέψει μια νέα έρευνα, η οποία σημειώνει ότι στην πραγματικότητα η προετοιμασία και ο Μαραθώνιος μπορούν να κάνουν καλό στα γόνατα. Σύμφωνα με όσα δημοσιεύθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο στην επιθεώρηση «BMJ Open Sport & Exercise Medicine» οι μεσήλικοι μπορεί να ωφεληθούν σημαντικά αν ξεκινήσουν το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων, αφού το άθλημα αυτό έχει την ικανότητα να αναζωογονεί την υγεία των γονάτων τους ακόμα κι αν οι σύνδεσμοι και οι αρθρώσεις τους είναι ταλαιπωρημένοι ή και πονεμένοι. Στη θεωρία που έρχεται να φέρει χαμόγελο στα πρόσωπα όλων εκείνων των τρεχάτων που ανησυχούν για την καταπόνηση των ευαίσθητων σημείων του σώματός τους, υπάρχει βέβαια και η απαραίτητη εξαίρεση. Τα οφέλη μπορεί να σβήσουν εύκολα αν οι δρομείς δεν είναι πολύ προσεκτικοί και το παρακάνουν με την πίεση που ασκούν στα ευάλωτα στον πόνο γόνατά τους.

Η έρευνα αυτή ξεκίνησε όταν ο Αλιστερ Χαρτ, χειρουργός ορθοπεδικός, καθηγητής στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου (UCL) και ερευνητής στο Βασιλικό Εθνικό Ορθοπεδικό Νοσοκομείο, έτρεξε το 2012 τον πρώτο του Μαραθώνιο. Μένοντας μετά τον τερματισμό με πρησμένα γόνατα για δύο εβδομάδες, ανήσυχος αρκετά για την κατάστασή τους, αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα της φθοράς που επιφέρει ο Μαραθώνιος στις αρθρώσεις. Μαζί με τους συνεργάτες του αξιοποιήσαν τα δεδομένα των εγγραφών στον Μαραθώνιο του Λονδίνου και ζήτησαν από 80 μεσήλικους άνδρες και γυναίκες που θα έτρεχαν για πρώτη φορά τα 42.195 μ. να συμμετάσχουν στην έρευνά τους. Οι περισσότεροι από αυτούς διένυαν την τέταρτη δεκαετία της ζωής τους και ελάχιστοι ασκούνταν στο παρελθόν ή έτρεχαν.

Εξι μήνες πριν από τον αγώνα έλεγξαν την κατάσταση των αρθρώσεών τους και δεν βρήκαν προβλήματα με πόνο ή ραγίσματα στις λεπτομερείς εξετάσεις που τους έκαναν. Οι συμμετέχοντες επέστρεψαν στα ιατρικά εργαστήρια ξανά, δύο εβδομάδες μετά τον τερματισμό τους στον Μαραθώνιο. Οι 71 εξ αυτών είχαν καταφέρει να κρεμάσουν το μετάλλιο στο στήθος τους με μέσο όρο επίδοσης 5 ώρες και 20 λεπτά. Οταν οι επιστήμονες συνέκριναν τις εξετάσεις τους πριν και μετά τον αγώνα, τα αποτελέσματα τους ξάφνιασαν. Αν και αρκετοί από τους δρομείς είχαν δηλώσει πριν από την κούρσα πως δεν αντιμετώπιζαν προβλήματα με τα γόνατά τους, στην πραγματικότητα είχαν ζημιές όπως φθαρμένο ή σχισμένο χόνδρο, αλλοιώσεις στον μυελό των οστών της άρθρωσης και αρθρίτιδα. Το εντυπωσιακό βέβαια ήταν η κλινική τους εικόνα μετά τον τερματισμό. Πολλές από τις υπάρχουσες αλλοιώσεις του μυελού των οστών είχαν συρρικνωθεί, όπως και μερικές από τις βλάβες στον χόνδρο των δρομέων. Ταυτόχρονα, ορισμένοι δρομείς είχαν αναπτύξει νέα στελέχη στον χόνδρο και ιστούς στο εμπρόσθιο μέρος των γονάτων τους, γύρω από το γόνατο, ένα μέρος δηλαδή της άρθρωσης που βασανίζεται κατά τη διάρκεια του τρεξίματος.

Το πώς αναζωογόνησε το τρέξιμο τα γόνατα των δρομέων παραμένει ακόμα άγνωστο για τους ειδικούς, αλλά υποθέτουν ότι τις ισορροπίες άλλαξε η ενδυνάμωση της περιοχής γύρω από τις αρθρώσεις, λεπτομέρεια που βοήθησε στη σταθεροποίηση του προβλήματος και τελικά στην αντιστροφή του. Η προπόνηση σε πιο μαλακές επιφάνειες όπως το γρασίδι ή οι κυλιόμενοι διάδρομοι μπορεί να συμβάλλει κατά τους επιστήμονες στη μείωση της πίεσης που ασκείται στην ευρύτερη περιοχή του γονάτου σε συνδυασμό με καλά παπούτσια που προσφέρουν σταθερότητα στα βήματα. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης προβλημάτων είναι οι όποιες αλλαγές στο πρόγραμμα του τρεξίματος να γίνονται σταδιακά, αφήνοντας χρόνο προσαρμογής στο σώμα.