Κατανοώντας τη λειτουργία της ευρωπαϊκής οικογένειας

Στα σχολεία της χώρας μας η οργάνωση και λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι «εκτός ύλης». Περιμένουμε όμως από τους νέους και τις νέες να μην υιοθετούν στερεότυπα σχετικά με τη λειτουργία της, αλλά να λαμβάνουν ώριμες αποφάσεις για το μέλλον τους. Απαίτηση εκ των πραγμάτων παράλογη… Στο εργαστήριο της Εμμανουέλας Δούση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών οι επιστήμονες προσπαθούν να κλείσουν το εκπαιδευτικό κενό. Το ερευνητικό και διδακτικό έργο του εργαστηρίου εστιάζει στην κατανόηση της λειτουργίας της ευρωπαϊκής οικογένειας, στην ανάδειξη των ευκαιριών που προσφέρει το ευρωπαϊκό περιβάλλον καθώς και στον ρόλο της Ελλάδας στη συνδιαμόρφωση των κοινών αποφάσεων. Και, μεταξύ άλλων, να το μεταδώσουν στους μαθητές των σχολείων μας.

Το εργαστήριο Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε το 2002 για να προαγάγει τον διάλογο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα μέσα από την έρευνα, τη δικτύωση με διεθνείς, ευρωπαϊκούς και εθνικούς φορείς και τη διάχυση σε όλα τα επίπεδα της εκπαιδευτικής διαδικασίας των ευρωπαϊκών θεμάτων. Από το 2015 το «τρέχει» η αναπληρώτρια καθηγήτρια Εμμανουέλα Δούση.

«Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι μια οντότητα απόμακρη και αφηρημένη που επιβάλλει ρυθμίσεις και χρηματοδοτεί έργα» λέει η ίδια μιλώντας στα «ΝΕΑ». «Ολα τα κράτη-μέλη – και εμείς ασφαλώς – συμμετέχουμε στη διαμόρφωση των πολιτικών και των ρυθμίσεων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή και καθορίζουν το μέλλον μας. Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν πολύ γρήγορα, η Ελλάδα χρειάζεται την ΕE όσο ποτέ άλλοτε. Παρά τις αδυναμίες της, δεν παύει να αποτελεί το πιο πετυχημένο μεταπολεμικό πολιτικό πείραμα, ένα πείραμα που βασίζεται στις αρχές της δημοκρατίας και της συγκυριαρχίας».

ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ. Στο εργαστήριο της Εμμανουέλας Δούση έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα μέσω ειδικά διαμορφωμένων σεμιναρίων, αγγλόφωνου θερινού σχολείου (Athens EU Summer School on Moving the EU forward), προσομοιώσεων ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων (Athens EU model), μετεκπαιδεύσεων επαγγελματιών καθώς και διαλέξεων ανοιχτών στο κοινό.

Μάλιστα, μια από τις σημαντικές δράσεις του εργαστηρίου, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct του ΕΛΙΑΜΕΠ, είναι η προσομοίωση ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων για μαθητές λυκείου από όλη την Ελλάδα (Athens EU model junior). Η δράση αυτή αποσκοπεί στην εξοικείωση των μαθητών με την τέχνη της διαπραγμάτευσης μέσα από μια βιωματική εμπειρία που τους μεταφέρει από τη θέση του απλού θεατή των εξελίξεων σε διαχειριστές κρίσιμων και επίκαιρων προβλημάτων, όπως η προσφυγική κρίση και η διαχείριση της κλιματικής αλλαγής.

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Οπως λέει η Εμμανουέλα Δούση, τον τελευταίο χρόνο το πεδίο έρευνάς της έχει στραφεί στη μελέτη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και της κλιματικής αλλαγής που αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας. Από τον Μάρτιο του 2019 το εργαστήριο φιλοξενεί την Εδρα UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία, που είναι η πρώτη έδρα της UNESCO παγκοσμίως που ασχολείται με την κλιματική αλλαγή από την πλευρά των κοινωνικών επιστημών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι πολιτικοί επιστήμονες να συμμετέχουν ενεργά στην καταγραφή, μελέτη και ανάλυση των προβλημάτων και τη διαμόρφωση λύσεων και προτάσεων πολιτικής. Ενας από τους κύριους στόχους της έδρας αυτής είναι να φέρει πιο κοντά την επιστήμη με την πολιτική και να συμβάλει έτσι στη βαθύτερη κατανόηση των προκλήσεων που θέτει η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.

Τι λέει η νέα γενιά

Οθων Καμινιάρης

«Τα ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα που έχουμε υλοποιήσει και συνεχίζουμε να υλοποιούμε ήρθαν να καλύψουν ένα μεγάλο κενό εξωστρέφειας του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, καθώς και τη μεγάλη ζήτηση των φοιτητών του για καινοτόμες δράσεις. Κάθε χρόνο, έχουν μεγάλη απήχηση, αποτελώντας, πλέον, σημείο συνάντησης για φοιτητές τόσο από εγχώρια, όσο και από ξένα πανεπιστήμια, εντός και εκτός Ευρώπης».
Ο Οθων Καμινιάρης είναι ερευνητής

Γιώργος Δικαίος

«Μέσα από τη συμμετοχή μας σε διεθνή και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα έχουμε την ευκαιρία να συναντήσουμε και να συνομιλήσουμε με κορυφαίους διαμορφωτές της κλιματικής διπλωματίας ανά τον κόσμο και να συμβάλλουμε κι εμείς στη διαμόρφωση αυτής της διπλωματίας. Η εξωστρέφεια που έχει το εργαστήριο είναι για μας τους νέους επιστήμονες απαραίτητη και καθοριστική για την κατανόηση της επιστήμης των διεθνών/ευρωπαϊκών σχέσεων και πολιτικής».
Ο Γιώργος Δίκαιος είναι ερευνητής

Γλωσσάρι

Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα: Τα κύρια όργανα της ΕΕ είναι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Δικαστήριο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Δικαστήριο: Το πρώτο αποφασίζει ποιες είναι οι γενικές προτεραιότητες της ΕΕ, το δεύτερο εκπροσωπεί το συλλογικό συμφέρον της ΕΕ, διαμορφώνει νομοθετικές προτάσεις και μεριμνά για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών από τα κράτη-μέλη, ενώ το τρίτο μεριμνά για την ερμηνεία και εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ σε όλα τα κράτη-μέλη.