Μια πληγωμένη δημοκρατία

Οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση περνούν από μια εξαιρετικά ευαίσθητη φάση. Υπό τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, η τουρκική κυβέρνηση ακολουθεί μια όλο και πιο ασταθή εξωτερική πολιτική ενώ στο εσωτερικό συνεχίζεται η διάβρωση των δημοκρατικών αξιών. Το διευρυνόμενο σχίσμα μεταξύ της Τουρκίας και των δυτικών συμμάχων της είναι περαιτέρω απόδειξη της παρακμής της διεθνούς συνεργασίας. Και όμως αυτή η διαδικασία είναι αναστρέψιμη.

Το τελευταίο εμπόδιο προέκυψε από το ότι η Τουρκία, κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, αγόρασε και έχει αρχίσει να παραλαμβάνει το ρωσικό αντι-αεροπορικό σύστημα S-400, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση τόσο της Ατλαντικής Συμμαχίας όσο και των ΗΠΑ. Εν τω μεταξύ ο Ερντογάν δεν βοηθά στο να εκτονωθεί η ένταση. Οι απειλές του για στρατιωτική παρέμβαση στη βορειοανατολική Συρία ανησυχούν την Ουάσιγκτον για το τι θα συμβεί και στους συμμάχους της, τους κούρδους μάχητες που παίζουν ρόλο-κλειδί στην αντιμετώπιση των τζιχαντιστών, καθώς ο Ερντογάν τους έχει χαρακτηρίσει «τρομοκράτες».

Ενταση υπάρχει και στη σχέση της Τουρκίας με την ΕΕ λόγω της απόφασης για έρευνες και εξόρυξη υδρογονανθράκων γύρω από την Κύπρο. Η ΕΕ κατηγορεί την Αγκυρα ότι παραβιάζει τον διεθνή νόμο και επιβάλλει κυρώσεις και η Τουρκία απαντά με αναστολή της συμφωνίας του 2016 για τους πρόσφυγες.

Οπως ο Ορμπαν, ο Ερντογάν ειδικεύεται σε τολμηρές κινήσεις για να κινητοποιήσει την κοινή γνώμη της χώρας του. Παρ’ όλα αυτά η τουρκική κοινωνία παραμένει δυναμική, όπως απέδειξε με την εκλογή του Εκρέμ Ιμάμογλου στην Κωνσταντινούπολη.

Η στάση της χώρας προς την ΕΕ δεν θα αλλάξει εν μια νυκτί. Ομως η δυναμική για μια τέτοια αλλαγή υπάρχει, όπως δείχνουν οι πολιτικές εξελίξεις. Δυστυχώς προς το παρόν δεν διαφαίνεται κάποια σχετική κίνηση. Αλλά δεν θα είναι ποτέ αργά για την Τουρκία να επενδύσει στην ενότητα – και στην ευρωπαϊκή ενότητα.

Ο Χαβιέρ Σολάνα είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας και πρώην γ.γ. του ΝΑΤΟ