«Στα 70 μου έκανα στον εαυτό μου το μεγαλύτερο δώρο»

Στα 30 του, τότε που τον συνόδευε το παρατσούκλι «χοντρός», αποφάσισε να απαλλαγεί από 40 κιλά για να γίνει καλύτερος οδηγός αγώνων αυτοκινήτου. Στα 70 του έχασε 16 κιλά για να γίνει καλύτερος πατέρας, όπως λέει, διευκολύνοντας τη διαδικασία μεταμόσχευσης. Δότης νεφρού ο ίδιος, ο Τάσος Μαρκουίζος, που ως Ιαβέρης (ψευδώνυμο αντλημένο από τους «Αθλίους» του Ουγκό) θριάμβευσε σε ράλι, σιρκουί και αναβάσεις. Λήπτης ο γιος του, Κωνσταντίνος ή Ιαβέρης junior. Σχεδόν δύο μήνες μετά τη μεταμόσχευση, ο βετεράνος ραλίστας στέλνει μηνύματα ευαισθητοποίησης για την οδική ασφάλεια και τη δωρεά οργάνων.

Τι σκέψεις κάνετε μετά τη μεταμόσχευση;

Είναι το μεγαλύτερο δώρο που έκανα στον εαυτό μου. Η πιο ευτυχισμένη στιγμή μου ήταν η γέννηση του Κωνσταντίνου, τώρα και η αναγέννησή του! Περιμέναμε με αγωνία τέσσερα χρόνια, από τη στιγμή που ο Κωνσταντίνος διαγνώστηκε ως νεφροπαθής τελικού σταδίου. Ενας γονιός θα έδινε και τη ζωή του για να μη φτάσει στην απόγνωση του αποχαιρετισμού του παιδιού του. Για μένα είναι αυτονόητο.

Πώς κυλά η ανάρρωση;

Χρειάζονται μερικοί μήνες. Είμαι ταλαιπωρημένος και πονάω λόγω της μεγάλης τομής. Πόνος ευχάριστος γιατί μου θυμίζει πόσο καλά είναι ο Κωνσταντίνος! Και εκείνος επιστρέφει σταδιακά στην καθημερινότητα. Θέλει χρόνο και προσοχή, να μη βρίσκεται σε πολυκοσμία, να φοράει μάσκα, καθώς είναι ευάλωτος σε μικρόβια.

Φοβηθήκατε μήπως κάτι πήγαινε στραβά;

Καθόλου! Το πιστέψαμε βαθιά. Με την ομάδα του Ευαγγελισμού, υπό τη διεύθυνση του δρα Βασίλη Βουγά, νιώσαμε ότι η μεταμόσχευση είναι ρουτίνα. Ο Κωνσταντίνος ανησυχούσε μην τυχόν συνέβαινε σε μένα κάτι. Η αφαίρεση νεφρού και η τοποθέτησή του στην κοιλιακή χώρα του Κωνσταντίνου έγιναν διαδοχικά. Ημασταν σε διπλανά κρεβάτια.

Πολύωρο το χειρουργείο; Τι είπατε στον γιο σας μόλις ανοίξατε τα μάτια;

Για εμάς ο χρόνος ήταν… μηδέν. Κοιμηθήκαμε, ξυπνήσαμε. Επτά ώρες αγωνίας πέρασαν όσοι περίμεναν απέξω. Μόλις συνήλθαμε, είπαμε ο ένας στον άλλο «σ’ αγαπώ». Και όταν είχαμε μάθει ότι μοναδική λύση είναι η μεταμόσχευση, θυμάμαι, είπα στον γιατρό: «Νεφρό ψάχνουμε; Το ‘χουμε!».

Πολύ τρυφερό…

Πολύ οικογενειακό! Ποιος θα σκεφτόταν να μη γίνει δότης για το παιδί του; Τι ζωή θα έκανε μετά; Είμαστε ό,τι είμαστε, παράξενοι και ανάγωγοι, αλλά ο Ελληνας είναι οικογενειάρχης. Απορώ πώς έχουμε χάσει την ευσυνειδησία μας στο τιμόνι. Λείπει η ευαισθητοποίηση για την οδική συμπεριφορά και τη δωρεά οργάνων. Είμαστε άθλια χώρα στο κομμάτι αυτό.

Λόγω άγνοιας;

Είναι θέμα παιδείας, βιωμάτων. Να κάνουμε αυτοκριτική και να αποφασίσουμε ότι θα γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Σκεφτείτε: Ο μεγαλύτερος δότης οργάνων είναι τα θύματα τροχαίων, κυρίως νέοι 15-30 ετών. Παιδιά σκοτώνονται, προτού γίνουν γονείς. Εκείνος που «χάνεται» μπορεί να σώσει άλλους επτά. Συζητήστε έγκαιρα. Κανείς δεν πιστεύει ότι θα του συμβεί κάτι και όταν φτάνει στην απόγνωση είναι αργά. Μιλάμε για γενοκτονία στην άσφαλτο. Λένε για το δημογραφικό, ουδείς αναφέρει το έγκλημα στους δρόμους.

Ποιος είναι ο εγκληματίας;

Το τροχαίο δεν είναι σεισμός ή γρίπη. Ο άνθρωπος το προκαλεί. Εσύ είσαι ο κακούργος. Εσύ που σκοτώνεις, σκοτώνεσαι, αυτοκτονείς. Βγαίνοντας από το σπίτι, κοντοστάσου. Σκέψου πόσο σημαντικός είσαι για τους δικούς σου. Δεσμεύσου ότι θα επιστρέψεις στην αγκαλιά τους. Οδήγα συγκεντρωμένος, όχι με το μυαλό στην απλήρωτη δόση του δανείου. Γιατί τότε το μυαλό δεν βλέπει αυτό που βλέπουν τα μάτια. Δεν βλέπει το πορτοκαλί φανάρι.

Και έρχεται η σκέψη «προλαβαίνω να περάσω»…

Γι’ αυτό μιλώ για εγκληματίες. Είναι αμέλεια όταν επιταχύνεις αντί να κόψεις; Οταν πατάς τη ΛΕΑ; Οι θανατώσεις ανθρώπων στο οδόστρωμα είναι εξ αλητείας. Και πού είναι οι ποινές; Στην κακουργηματική επιτάχυνση, επιτόπου χειροπέδες και μετά κοινωνική εργασία στο ΚΑΤ. Να βλέπει ο τυχερός όσους φτάνουν «κομματιασμένοι». Να αντικρίζει τον θρήνο και γονείς που παίρνουν το παιδί σε αναπηρικό καροτσάκι. Να γίνεται υποχρεωτικά δότης αίματος και οργάνων, όπως συμβαίνει αλλού. Να εκτιμήσει την αξία της ζωής.

Δεν την εκτιμάμε, λέτε;

Μα οι άνθρωποι κάνουν ό,τι μπορούν για να αποχωριστούν όσους αγαπούν. Με το να σκοτωθούν, να παρασύρουν τα παιδιά τους στον θάνατο, ή αργότερα το παιδί αντιγράφοντας τη συμπεριφορά του μπαμπά να πάει να σκοτωθεί. Το μήνυμα του πόσο σημαντικό είναι να είσαι ζωντανός και αρτιμελής πρέπει να μας βομβαρδίζει. Στις βόρειες χώρες παίζουν σποτ, οι μαθητές ενημερώνονται, η Αστυνομία είναι παρούσα, οι ποινές μέχρι ισόβια στους αλήτες.

Υπήρξατε ποτέ «αλήτης»;

Εγώ και τα παιδιά μου είμαστε γρήγοροι, άφοβοι στον αγώνα. Στον δρόμο όμως δηλώνουμε ότι τρέμουμε! Οσο περισσότερο ξέρεις κάτι τόσο το σέβεσαι και το φοβάσαι. Νεότερος έχω κάνει ανοησίες. Εχοντας αντιληφθεί τον κίνδυνο και έχοντας δει συναθλητές και φιλάθλους να «χάνονται» διορθώθηκα. Επισκέπτομαι σχολεία και μιλάω καθαρά: «Εκανα κι εγώ λάθος και γλίτωσα».

Αρα αργά και προσεκτικά;

Σεμνά. Φανταστείτε, τρώω μούντζες κατά συρροή και μου φωνάζουν «νύχτα πήρες το δίπλωμα;»! Στην Πεύκη, με όριο 30 χιλιόμετρα, κυρία μού κόρναρε, με φασκέλωσε και έφυγε. Θα «μαζευτεί» και αυτή αν βλέπει και ακούει συνεχή αναπαραγωγή του πραγματικού κινδύνου.

Ας γυρίσουμε στα χρόνια της ταχύτητας. Πώς προέκυψε αυτή η αγάπη;

Δεν είχαμε καν αυτοκίνητο στην οικογένεια, ούτε μου άρεσαν οι αγώνες. Ημουν 20 όταν με τον πατέρα μου αγοράσαμε ένα NSU. Πήγα σε μια ανάβαση Ριτσώνας και ερωτεύτηκα! Παράτησα τη Φυσικομαθηματική και ξεκίνησα αγώνες. Τέλη δεκαετίας του ’70, ξεπέρασα 20 φορές τους ταχύτερους οδηγούς παγκοσμίως. Στο ίδιο τέμπο οι γιοι μου, Αρης, Κωνσταντίνος και Δημήτρης, που είναι εκπαιδευτές στη Σχολή Ασφαλούς Οδήγησης Ιαβέρης.