Ανόρθωση

Εχουν γίνει αναρίθμητες σφυγμομετρήσεις κοινής γνώμης τα τελευταία χρόνια και πάντα επιβεβαιώνεται το προβάδισμα της ΝΔ με εντυπωσιακή διαφορά έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και του Κυριάκου Μητσοτάκη έναντι του Αλέξη Τσίπρα. Αυτό κάτι δείχνει. Αυτό το «κάτι» είναι η ελπίδα, η απαίτηση για τη γένεση μιας νέας κατάστασης: όχι μόνο μιας καλυτέρευσης της οικονομικής κατάστασης, της αποκατάστασης της ομαλής λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών και της παροχής ασφάλειας στους πολίτες· αλλά μιας εθνικής ανάτασης και μιας αισιόδοξης προοπτικής για το μέλλον. Πάντα, όμως, υφέρπει η απαισιοδοξία, λόγω της τραυματικής εμπειρίας ελπίδων που ματαιώθηκαν στο παρελθόν και της  ριζωμένης ιδέας ότι «όλοι το ίδιο είναι». Η προσδοκία του κακού συχνά λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Διότι πιστεύοντας ότι τα πράγματα θα γίνονται αναγκαστικά χειρότερα, πολλοί είναι εκείνοι που επιλέγουν την παθητική στάση ή τον κυνισμό, οπότε μοιραία επικρατεί το χειρότερο.

Υπάρχουν, όμως, φορές που αυτή η τάση αντιστρέφεται. Και αυτό συνέβη πρόσφατα με το Μακεδονικό και τις Συμφωνίες των Πρεσπών. Η αγανάκτηση που προκάλεσαν σε πλήθος κόσμου εκφράζει μια εξέγερση κατά μιας σειράς ταπεινώσεων που υπέστη για παρατεταμένο διάστημα. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ο  εθνικός παλμός του συλλαλητηρίου που έγινε πρόσφατα, ούτε άλλων που προηγήθηκαν. Ομως το τραύμα στην αξιοπρέπεια που αισθάνθηκε η πλειονότητα ήταν ιδιαίτερα οδυνηρό εφόσον ήρθε ως ύστατο σήμα απαξίωσης της υπόστασης του Ελληνα έπειτα από πλήθος ταπεινώσεις και ήττες που υπέστη η χώρα, με ευθύνη των κυβερνώντων.

Αυτό είναι που δεν αντιλήφθηκε ο Αλέξης Τσίπρας όταν παρουσίασε τους διαδηλωτές κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών ως «ακροδεξιούς λαϊκιστές». Η δήλωσή του δεν ήταν μόνο ανάρμοστη. Ηταν σφαλερή ως διάγνωση – πράγμα χειρότερο. Αντίθετα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε ορθή εκτίμηση του πολιτικού νοήματος που έχει η εναντίωση στη Συμφωνία των Πρεσπών. Δεν οφείλεται σε μη σκεπτόμενους θερμοκέφαλους εθνικιστές. Μάλλον αποτελεί φαινόμενο εξέγερσης της συναίσθησης του ορθού, απαίτησης εθνικής ανόρθωσης.

Μια ανάλογη απαίτηση ανόρθωσης εξέφρασε το στρατιωτικό κίνημα του 1909, που είχε μεγάλη λαϊκή στήριξη. Μετά την ολοσχερή εθνική ταπείνωση του 1897 – στην οποία είχαμε οδηγηθεί λόγω των εξάρσεων του λαϊκισμού – υπήρχε η προσδοκία, η απαίτηση ανόρθωσης. Την πέτυχε ο Ελευθέριος Βενιζέλος – όχι όμως μόνος του. Την πέτυχε στηριζόμενος στις υγιείς δυνάμεις της χώρας, ως κατ’ εξοχήν μη λαϊκιστής ηγέτης, με εκσυγχρονιστικές μεταρρυθμίσεις, με θεσμικές τομές.

Σήμερα η Νέα Δημοκρατία είναι η ανερχόμενη νέα δύναμη, που μπορεί να κυβερνήσει. Εχει επεξεργασθεί ένα συγκεκριμένο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Χρειάζεται, όμως, κάτι περισσότερο: την πίστη στην ανάγκη και τη δυνατότητα ΑΝΟΡΘΩΣΗΣ. Πιστεύω ότι υπάρχει ήδη η απαίτηση ολοκληρωμένης ανόρθωσης – και όχι απλών τμηματικών επιδιορθώσεων ζημιών που προκάλεσε η θεομηνία ΣΥΡΙΖΑ. Εναπόκειται στη ΝΔ και την ηγεσία της να προβάλει την ανάγκη αυτής της ανόρθωσης και να τη φέρει εις πέρας εφαρμόζοντας το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμά της.

Ο Δημήτρης Δημητράκος είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών