Data centers: Το ψηφιακό χάσμα ως επενδυτική ευκαιρία για την Ελλάδα
Σύμφωνα με την Greek Data Center Association, οι επενδύσεις για εγκαταστάσεις που λειτουργούν ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα υπολογίζονται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ
Τη δυνατότητα να μετατρέψει το έλλειμμα σε υποδομές data centers σε εθνικό πλεονέκτημα έχει η Ελλάδα, σύμφωνα με τις θέσεις που παρουσίασε επισήμως για πρώτη φορά η Greek Data Center Association (GRDCA).
Η Ένωση, που αριθμεί πλέον 70 εταιρείες – μέλη και έξι ανεξάρτητους συμβούλους, υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων μπορεί να ενισχύσει τη θέση της χώρας ως περιφερειακού ψηφιακού κόμβου για υπηρεσίες cloud, Τεχνητής Νοημοσύνης και κρίσιμες ψηφιακές λειτουργίες.
Η σημασία τους ξεπερνά τα όρια της τεχνολογικής αγοράς. Άλλωστε, οι πληρωμές, οι τραπεζικές υπηρεσίες, τα συστήματα υγείας, οι ψηφιακές υπηρεσίες του Δημοσίου, οι τηλεπικοινωνίες και τα logistics εξαρτώνται από την αδιάλειπτη λειτουργία ψηφιακών υποδομών. Ο ρόλος αυτός αναγνωρίζεται και στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων, μέσω των οδηγιών NIS2 και CER, που αφορούν την κυβερνοασφάλεια και την ανθεκτικότητα κρίσιμων οντοτήτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η GRDCA, τα data centers αντιστοιχούν σήμερα σε περίπου 0,1% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, έναντι περίπου 1,5% στον παγκόσμιο μέσο όρο και 3% έως 5% σε αγορές όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και οι ΗΠΑ. Η κατανάλωση ανά κάτοικο εκτιμάται ότι είναι περίπου οκτώ φορές χαμηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Η εικόνα αυτή, κατά την Ένωση, υποδηλώνει ότι σημαντικό μέρος της ζήτησης για ψηφιακές υπηρεσίες εξακολουθεί να καλύπτεται από υποδομές εκτός Ελλάδας.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά. Με βάση τις προβλέψεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) που επικαλείται η GRDCA, η κατανάλωση ρεύματος των data centers διεθνώς προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί, από 415 τεραβατώρες το 2024 σε 945 τεραβατώρες το 2030. Οι χώρες που θα αναπτύξουν εγκαίρως τις αναγκαίες υποδομές θα έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο από τη νέα ζήτηση και τις αντίστοιχες επενδύσεις.
Στην Ελλάδα, η αγορά έχει ήδη περάσει από τις εξαγγελίες στην υλοποίηση: έργα συνολικής ισχύος 40 έως 60 MW βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής, ενώ οι επενδύσεις για εγκαταστάσεις που λειτουργούν ή κατασκευάζονται υπολογίζονται σε περίπου 1 δισ. ευρώ.
Το συνολικό ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά θα μπορούσε, σύμφωνα με την Ένωση, να φτάσει έως τα 10 δισ. ευρώ, εφόσον διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την υλοποίηση ώριμων επενδύσεων.
Καθοριστικός παράγοντας είναι η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου, μαζί με ένα σταθερό και προβλέψιμο κανονιστικό πλαίσιο. Η GRDCA ζητά ουσιαστικό έλεγχο της ωριμότητας των αιτημάτων σύνδεσης, ώστε να διακρίνονται τα έργα που μπορούν να προχωρήσουν από όσα παραμένουν στο σχεδιασμό, χωρίς οι διαδικασίες να καθυστερούν επενδύσεις που είναι έτοιμες να υλοποιηθούν.
Επίσης, παρουσιάστηκαν επισήμως για πρώτη φορά και οι θέσεις της Ένωσης για την κατανάλωση ενέργειας, τη χρήση νερού και τον θόρυβο. Η εκτίμηση για το 2024 τοποθετεί την κατανάλωση των ελληνικών data centers κοντά στις 65 GWh, με λειτουργικό φορτίο πληροφορικής περίπου 20 MW. Ακόμη και σε ένα σενάριο αύξησης του φορτίου στα 200 με 250 MW, η συμμετοχή του κλάδου στην εθνική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε, σύμφωνα με τη GRDCA, να προσεγγίσει το 1%, ανάλογα με την ανάπτυξη και τη χρήση των εγκαταστάσεων.
Σε ό,τι αφορά το νερό, η Ένωση υποστηρίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών data centers χρησιμοποιεί αερόψυξη και κλειστά κυκλώματα, με σχεδόν μηδενική λειτουργική κατανάλωση νερού. Για τον σχετικό θόρυβο που έχει προκληθεί, υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός και η επιλογή σύγχρονου εξοπλισμού, μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις στα όρια των εγκαταστάσεων. Οι ανεμιστήρες μεταβλητών στροφών, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μπορούν να μειώσουν τον θόρυβο έως και 15 dB(A) σε σχέση με παλαιότερες τεχνολογίες. Οι εφεδρικές γεννήτριες, όπως αναφέρθηκε με βάση τις τιμές αναφοράς της EUDCA, λειτουργούν συνήθως 20 έως 40 ώρες τον χρόνο για δοκιμές και συντήρηση.
Ο πρόεδρος της GRDCA, Αλέξανδρος Μπεχράκης, επισημαίνει ότι τα data centers χρειάζονται τρία έως πέντε χρόνια για να κατασκευαστούν, ενώ οι επενδύσεις αποσβένονται σε ορίζοντα 10 έως 15 ετών και οι εγκαταστάσεις λειτουργούν για 30 έως 50 χρόνια. Για τον λόγο αυτό, ανέφερε, πως η πολιτεία θα πρέπει να διασφαλίσει σταθερούς κανόνες σε όλη τη διάρκεια ενός έργου.
Η GRDCA που είναι μέλος της European Data Center Association από το 2026 και συμμετέχει στο Climate Neutral Data Centre Pact, δηλώνει ότι στηρίζει τη μέτρηση των περιβαλλοντικών δεικτών, τη διαβούλευση με τις τοπικές κοινότητες και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Θέτει δε ως βασική αρχή, ότι «η αδειοδότηση θα πρέπει να συνοδεύεται πάντα από υπεύθυνη λειτουργία, διαφάνεια και λογοδοσία».














