Η απόφαση του ΟΠΕΚ+ να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως από τον Ιούνιο, έρχεται σε μια από τις πιο εύθραυστες στιγμές για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Παρά την προσπάθεια να σταλεί μήνυμα «σταθερότητας», η πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο: οι τιμές κινούνται ανοδικά και η γεωπολιτική αβεβαιότητα κυριαρχεί.
Η αύξηση αυτή αποτελεί συνέχεια των προηγούμενων αποφάσεων για ενίσχυση της παραγωγής – κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως τόσο τον Απρίλιο όσο και νωρίτερα μέσα στο έτος. Ωστόσο, η αποχώρηση των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από τη συμμαχία αλλάζει τις ισορροπίες, αφαιρώντας ένα κρίσιμο κομμάτι παραγωγικής δυναμικότητας από το κοινό πλαίσιο συντονισμού.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι οι αποφάσεις στα χαρτιά. Είναι η πραγματικότητα στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες έχει οδηγήσει σε περιορισμό της ναυσιπλοΐας, μπλοκάροντας σημαντικό μέρος των εξαγωγών.
Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση παραγωγής παραμένει σε μεγάλο βαθμό «θεωρητική», καθώς το πετρέλαιο δεν μπορεί να φτάσει στις αγορές με τον ίδιο ρυθμό.
Μέσα στον OPEC, μόνο λίγες χώρες – κυρίως η Σαουδική Αραβία – διαθέτουν ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Οι υπόλοιποι παραγωγοί αντιμετωπίζουν περιορισμούς είτε λόγω υποδομών είτε λόγω γεωπολιτικών πιέσεων.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που αποχώρησαν πρόσφατα, επιδιώκουν να αυξήσουν την παραγωγή τους από 3,4 σε 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από την αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αγγίξει τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών, με το Brent να πλησιάζει τα 120 δολάρια ανά βαρέλι. Η άνοδος αυτή τροφοδοτεί φόβους για νέα κύματα πληθωρισμού, ειδικά στις βιομηχανικές οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστούν οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα – ιδίως σε προϊόντα όπως το κηροζίνη και τα διυλισμένα καύσιμα – η παγκόσμια οικονομία μπορεί να δεχθεί νέο ισχυρό πλήγμα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: Ο ΟΠΕΚ+ προσπαθεί να ελέγξει την αγορά, αλλά οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν πλέον τον πρώτο λόγο. Και όσο το Στενό του Ορμούζ παραμένει σε κατάσταση κρίσης, η ενέργεια θα συνεχίσει να αποτελεί τον πιο ασταθή παράγοντα της παγκόσμιας οικονομίας.
