Στα ακραία καιρικά φαινόμενα, την ανάγκη για ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και τη συστηματική επένδυση στην πρόληψη αναφέρθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, σε συνέντευξή του στο «ERTNews».
Ο υπουργός ξεκίνησε εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων της τραγωδίας στη βιομηχανία «Βιολάντα» στα Τρίκαλα. Όπως είπε, από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στο σημείο κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, σε συνεργασία με τις εισαγγελικές αρχές, για τη συλλογή κρίσιμων στοιχείων. Έχουν ήδη οριστεί δύο πραγματογνώμονες, ηλεκτρολόγος και χημικός μηχανικός, ώστε να διαπιστωθούν τα αίτια της έκρηξης που προκάλεσε την πυρκαγιά και τους θανάτους.
Αναφερόμενος στα ακραία καιρικά φαινόμενα, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι αποτελούν πλέον «μια νέα κανονικότητα». Υπογράμμισε πως η πρόληψη είναι η βασική προτεραιότητα, με στόχο τη μείωση των συνεπειών και την αποφυγή απωλειών ανθρώπινων ζωών. Όπως σημείωσε, κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι πλήρως έτοιμο απέναντι στην κλιματική κρίση, αλλά μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητά του με σχέδιο, προετοιμασία και έγκαιρη προειδοποίηση.
Το 112 και η πρόληψη
Ειδική αναφορά έκανε στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης 112, διευκρινίζοντας ότι «δεν αποτελεί εργαλείο μετακύλισης ευθυνών, αλλά μέτρο πρόληψης». Επεσήμανε ότι οι ειδοποιήσεις εκδίδονται κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, η οποία απαρτίζεται από εξειδικευμένους επιστήμονες. Στις δασικές πυρκαγιές, όπως είπε, το 112 χρησιμοποιήθηκε μόλις στο 5,5% των περιπτώσεων, μόνο όταν υπήρχε άμεσος κίνδυνος για ζωές.
Στο πεδίο της τεχνολογικής αναβάθμισης, ο υπουργός αναφέρθηκε στο πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, μέσω του οποίου αξιοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη για την πρόβλεψη πλημμυρών και δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα, προανήγγειλε τη δημιουργία υποεπιτροπής εκτίμησης πλημμυρικού κινδύνου, προκειμένου να καλυφθούν υφιστάμενα κενά και να ενισχυθεί η ακρίβεια των προειδοποιήσεων.
Νομοθετικές παρεμβάσεις και αρμοδιότητες
Ο κ. Κεφαλογιάννης στάθηκε στη σημασία της σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφερειών και δήμων. Όπως υπογράμμισε, «διαχρονικά υπήρχε σύγχυση και έλλειψη μηχανισμών εφαρμογής της πρόληψης». Με το νέο νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», οι δήμοι θα υποχρεούνται να υποβάλλουν σχέδια πρόληψης, στα οποία θα καταγράφονται τα ευάλωτα σημεία και οι κρίσιμες υποδομές. Η ύπαρξη αυτών των σχεδίων θα συνδέεται με τη δυνατότητα χρηματοδότησης και αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές.
Δασικές πυρκαγιές και επιχειρησιακή ετοιμότητα
Αναφορικά με τις δασικές πυρκαγιές, ο υπουργός παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν «βελτίωση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων πρόληψης». Ανέφερε ότι φέτος στην Ευρώπη κάηκαν πάνω από δέκα εκατομμύρια στρέμματα, έναντι μέσου όρου 3,4 εκατομμυρίων την τελευταία εικοσαετία. Ωστόσο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες χώρες όπου παρατηρήθηκε μείωση, μαζί με την Κροατία.
Παρέθεσε επίσης στοιχεία για την αύξηση των καμένων εκτάσεων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως «700% στη Γερμανία», «600% στην Ισπανία» και «έως 360% στην Πορτογαλία». Επισήμανε ότι «φέτος το Ηνωμένο Βασίλειο είχε περισσότερες καμένες εκτάσεις από την Ελλάδα», ενώ χαρακτήρισε το φετινό καλοκαίρι «το δεύτερο θερμότερο και πιο δύσκολο». Τόνισε πως, ακόμη και με ενισχυμένες δυνατότητες, «καμία χώρα δεν μπορεί να είναι 100% έτοιμη» απέναντι σε φαινόμενα τόσο μεγάλης έντασης.
Ο υπουργός αναφέρθηκε, επιπλέον, στα προγράμματα ANTINERO και στις ομάδες ΕΜΟΔΕ, καθώς και στη χρήση drones για επιτήρηση και στην ενίσχυση των εναέριων μέσων. Όπως είπε, σε κρίσιμες ημέρες ο μηχανισμός λειτούργησε στο όριο, αντιμετωπίζοντας δεκάδες ταυτόχρονες πυρκαγιές.
Ο ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ανθρώπινο παράγοντα, επισημαίνοντας ότι το 70% των πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινα αίτια, εκ των οποίων το 63% λόγω αμέλειας. Ανέφερε ότι έχει αυστηροποιηθεί το πλαίσιο ποινών, με περισσότερες προφυλακίσεις, πρόστιμα και δημεύσεις περιουσιών. Τόνισε πως η ατομική ευθύνη αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα της Πολιτικής Προστασίας.
Αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας
Κλείνοντας, ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε τη συνολική αναβάθμιση του τομέα της Πολιτικής Προστασίας. Όπως είπε, «έχουν γίνει πραγματικά άλματα» σε δομές, προσωπικό και τεχνολογία, με την Ελλάδα να βρίσκεται πλέον «στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αυτό δεν σημαίνει εφησυχασμό, αλλά συνεχή προσπάθεια απέναντι σε ολοένα και πιο σύνθετους κινδύνους.
