[Διαστάσεις] Επειδή ήταν γιορτή

Ενα κορίτσι που στάθηκε τυχερό και επέζησε από την επίθεση στη Νίκαια υπήρξε πιο εύστοχο από όλους τους πολιτικούς αναλυτές του κόσμου. «Ξέρω γιατί έγινε» είπε στον πατέρα του. «Επειδή ήταν γιορτή». Το έχουμε διαπιστώσει τόσες φορές, οι τρομοκράτες χτυπούν εκεί όπου οι άνθρωποι γιορτάζουν, τρώνε, πίνουν, τραγουδούν, χορεύουν, ερωτεύονται. Ο βασικός εχθρός τους είναι η ζωή. Ας διαλύσουμε λοιπόν μερικούς μύθους.

Η τρομοκρατία είναι προϊόν της φτώχειας και του αποκλεισμού. Αυτή είναι η αγαπημένη θεωρία ενός μέρους της εμμονικής Αριστεράς. Δεν την επιβεβαιώνουν όμως τα γεγονότα. Από τη Νέα Υόρκη μέχρι τη Νίκαια, αυτό που χαρακτηρίζει τους περισσότερους τρομοκράτες δεν είναι η φτώχεια αλλά η οργή, τα αδιέξοδα και η αναζήτηση μιας ταυτότητας, ενός λόγου ύπαρξης – και θανάτου. Πρόκειται συνήθως για νέους της δεύτερης γενιάς μεταναστών που ριζοσπαστικοποιούνται μέσω του Διαδικτύου.

Οι τρομοκράτες διαμαρτύρονται κατά του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας. Ούτε αυτό επιβεβαιώνεται. Σπανίως οι τζιχαντιστές αναφέρονται στην περίοδο της αποικιοκρατίας. Σύμφωνα με τον ισλαμολόγο Ολιβιέ Ρουά, τον πιο έγκυρο μελετητή αυτού του φαινομένου, ο τζιχαντισμός των νέων Ευρωπαίων, όπως και οι μαζικές δολοφονίες στην Αμερική, είναι σύμπτωμα της δυσφορίας μιας νεολαίας που δεν έχουμε μπορέσει ούτε να καταλάβουμε ούτε να αντιμετωπίσουμε.

Ο Χάντινγκτον είχε δίκιο, παρακολουθούμε μια σύγκρουση των πολιτισμών, Ισλάμ εναντίον Διαφωτισμού. Ο Ρουά είναι και πάλι σαφής: δεν έχουμε σύγκρουση πολιτισμών αλλά σύγκρουση αξιών. Από τη μια πλευρά είναι οι αξίες που προήλθαν από την επανάσταση της δεκαετίας του ’60 (φεμινισμός, δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, σεξουαλική απελευθέρωση, αμβλώσεις κ.λπ.) και από την άλλη οι συντηρητικές αξίες τις οποίες υπερασπίζονται οι θρησκείες.

ΟΚ, αλλά οι περισσότεροι τρομοκράτες είναι μουσουλμάνοι. Οχι όμως και φανατικοί. Ακόμη και αφού ασπαστούν τις ιδέες του τζιχαντισμού, δεν προσεύχονται δέκα φορές την ημέρα ούτε τρώνε χαλάλ. Μπορεί να πιστεύουν στον Παράδεισο, όχι όμως και στο χαλιφάτο. Μηδενιστές είναι, όχι ουτοπιστές. Αυτός είναι και ο λόγος που η εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους δεν θα οδηγήσει και στην εξάλειψη της τρομοκρατίας.

Αν η Δύση συνεργαζόταν με τη Ρωσία αντί να της επιβάλλει κυρώσεις, η τρομοκρατία θα είχε νικηθεί. Το ακούσαμε κι αυτό: κάποιος καθηγητής συνέδεε χθες την επίθεση στη Νίκαια με τον πόλεμο του φυσικού αερίου! Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι για την καταπολέμηση του τρόμου είναι αναγκαία η συνεργασία όλων των μεγάλων δυνάμεων, πρώτα και κύρια στην ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί μια χώρα να εισβάλλει σε μια άλλη (όπως έκανε η Ρωσία στην Ουκρανία) και ο υπόλοιπος κόσμος να σφυρίζει αδιάφορα.

Είμαστε λοιπόν καταδικασμένοι. Το 1936 κυκλοφόρησε στη Γερμανία ένα βιβλίο του Στέφαν Τσβάιχ με τον τίτλο «Συνείδηση εναντίον βίας». Απατρις Εβραίος, πολίτης του κόσμου, συγγραφέας των παθών, Ευρωπαίος του Διαφωτισμού, ο Τσβάιχ εκφράζει εδώ τη βεβαιότητα ότι ο μόνος τρόπος να νικηθούν οι φανατικές ιδεολογίες είναι με τη δύναμη της γνώσης, του πολιτισμού και του ανθρωπισμού. Το βιβλίο κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά και στα ελληνικά (!) από τις εκδόσεις Γκοβόστη με τον τίτλο «Καστελιόν και Καλβίνος». Μόνο στα παλαιοπωλεία μπορεί να το βρει κανείς, αλλά είναι βάλσαμο αληθινό. Οχι δεν είμαστε καταδικασμένοι, το φως θα νικήσει το σκοτάδι.