Το μυστικό βρίσκεται στο ανάλαφρο πάτημα

Οσο μπαίνουμε στην άνοιξη τόσο πληθαίνουν και οι αγώνες δρόμου μικρότερων ή μεγαλύτερων αποστάσεων. Πολλοί δρομείς που προετοιμάζονται για μια κούρσα εντείνουν τις προπονήσεις τους· αρκετοί από αυτούς όμως τελικά θα αναγκαστούν να μείνουν εκτός δρόμου λόγω κάποιου τραυματισμού. Μια νέα έρευνα ωστόσο αποκαλύπτει ότι το μυστικό για να μην τραυματιστεί κάποιος είναι το να είναι «αλαφροπάτητος».

Οι δρομικοί τραυματισμοί είναι πολύ συνηθισμένοι. Ωστόσο, οι αιτίες για πολλούς από αυτούς παραμένουν άγνωστες. Ερευνες και δημοφιλείς θεωρίες έχουν ρίξει το φταίξιμο στα πολλά χιλιόμετρα, στο υπερβολικό βάρος, στον διασκελισμό, στα παπούτσια, στο ξυπόλητο τρέξιμο, στα αδύναμα ισχία, στη διατροφή ή στη σκληρή επιφάνεια όπου τρέχει κανείς. Πιο συχνά, μελέτες έδειξαν ότι ο καλύτερος δείκτης για έναν μελλοντικό τραυματισμό είναι ένας παλαιότερος· κάτι που ειλικρινά δεν βοηθά κάποιους που δεν έχουν τραυματιστεί ποτέ και ούτε θέλουν.

Για τη νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από λίγο καιρό στη «Βρετανική Επιθεώρηση Αθλητικής Ιατρικής», οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις δρομέων αποστάσεων που δεν έχουν τραυματιστεί ποτέ.

Η έρευνά τους αφορούσε το μέγεθος του «φορτίου πρόσκρουσης», της δύναμης που παράγεται όταν χτυπάμε τα πόδια μας στο έδαφος. Το «κοπάνημα» είναι, φυσικά, αναπόφευκτο όταν κάποιος τρέχει. Ωστόσο, δρομείς με διαφορετικούς σωματότυπους και δρομικά στυλ μπορεί να παράγουν διαφορετικά μεγέθη φορτίου πρόσκρουσης και δεν έχει διευκρινιστεί πόσο αυτές οι διαφορές συμβάλλουν στους τραυματισμούς.

Οι ερευνητές επιστράτευσαν 249 γυναίκες δρομείς αναψυχής, οι οποίες επιλέχθηκαν εν μέρει επειδή όλες πατούσαν στο έδαφος πρώτα με τις φτέρνες όταν έτρεχαν. Οι περισσότεροι δρομείς προσγειώνονται με τις φτέρνες, γεγονός που φέρεται να προκαλεί ισχυρότερες προσκρούσεις από το πάτημα με ολόκληρο το πέλμα ή με το πάτημα με το μπροστινό τμήμα του ποδιού. Οι επιστήμονες επέλεξαν μόνο γυναίκες για να μη χρειαστεί να κάνουν διαχωρισμό φύλου στα αποτελέσματα.

Οι εθελόντριες απάντησαν σε ερωτηματολόγια για το ιστορικό τραυματισμών τους και έπειτα έτρεξαν σε ειδικά διαμορφωμένο στίβο, όπου μετρήθηκαν τα φορτία πρόσκρουσης κατά το τρέξιμό τους. Επειτα κλήθηκαν να συμπληρώνουν επί δύο χρόνια ένα δρομικό ημερολόγιο. Μέσα στη διετία αυτή περισσότερες από 100 δρομείς ανέφεραν ότι τραυματίστηκαν αρκετά σοβαρά ώστε να χρειαστεί να επισκεφθούν γιατρό. Αλλες 40 τραυματίστηκαν ελαφρά, ενώ οι υπόλοιπες δεν δήλωσαν τραυματισμό. Το πλέον αξιοσημείωτο ήταν ότι 21 δρομείς όχι μόνο δεν τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια των δύο ετών, αλλά δεν είχαν τραυματιστεί ποτέ άλλοτε στο παρελθόν· ήταν, σαν να λέμε, παρθένες στους δρομικούς τραυματισμούς.

Οι επιστήμονες αποφάσισαν να συγκρίνουν τα φορτία πρόσκρουσής τους με εκείνα των δρομέων που τραυματίστηκαν σοβαρά προκειμένου να δουν αν υπάρχει σχέση μεταξύ τραυματισμών και «κοπανήματος». Η απάντηση ήταν πως υπάρχει. Οι δρομείς που δεν είχαν τραυματιστεί είχαν πολύ πιο ελαφρύ πάτημα από εκείνες που τραυματίστηκαν σοβαρά, ακόμη και όταν οι ειδικοί συνέκριναν μεταβλητές όπως όγκος χιλιομέτρων, σωματικό βάρος κ.λπ.

Επίσης τα ευρήματα αντικρούουν την κοινή πεποίθηση ότι ένας δρομέας δεν μπορεί να προσγειώνεται ελαφρά στις φτέρνες του. «Μία από τις δρομείς που μελετήσαμε η οποία έχει τρέξει πολλούς μαραθωνίους χωρίς να τραυματιστεί ποτέ, είχε τις χαμηλότερες μετρήσεις φορτίου πρόσκρουσης που έχουμε δει ποτέ» σχολιάζει η Αϊρίν Ντέιβις, επικεφαλής της έρευνας. «”Κοπανάει” τα πόδια της πολύ λιγότερο από πολλούς δρομείς που προσγειώνονται με το μπροστινό μέρος του ποδιού».

Τα δεδομένα ωστόσο περιλαμβάνουν ένα μήνυμα και για όσους δεν είμαστε και ανάλαφροι σαν γάτες στο τρέξιμό μας. Πρέπει συνειδητά να σκεφτόμαστε μια «μαλακή προσγείωση», λέει η δρ Ντέιβις. Κάποιοι δρομείς, ειδικά όσοι έχουν ιστορικό τραυματισμών, ίσως να θέλουν να πειραματιστούν με το μεσαίο πάτημα, από τη στιγμή που πολλοί – αν και όχι όλοι – οι δρομείς προσγειώνονται πιο μαλακά όταν δεν πατούν πρώτα με τη φτέρνα. Επίσης ίσως πρέπει να σκεφτείτε να αυξήσετε τον αριθμό των βημάτων σας ανά λεπτό, μια αλλαγή που τείνει να μειώσει την πρόσκρουση από κάθε διασκελισμό. Ή να κάνετε αυτό που θα κάνω εγώ: να φανταστείτε ότι τρέχετε πάνω σε αβγά ή ότι γλιστράτε με χάρη πάνω στην επιφάνεια του νερού μιας λίμνης!