[Επιφυλλίδες] Γαλάζια νυκτωδία

Θεωρείται ως ελληνική πρωτοτυπία, σε ιδεολογικοπολιτικό επίπεδο, ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ευρώπης όπου κυβερνά ένα αριστερό κόμμα (το ότι συγκυβερνά αγαπημένα με ένα άλλο, υπερδεξιό και υπερεθνικιστικό κόμμα τοποθετείται στον χώρο της διαστροφής μάλλον παρά της πρωτοτυπίας). Η ιδέα αυτή, όμως, αναποδογυρίζει την εικόνα. Η πραγματική ελληνική πρωτοτυπία είναι ότι, ενώ σε όλη την Ευρώπη βρίσκεται σε κρίση η Κεντροαριστερά, στην Ελλάδα αποσυντίθεται η Κεντροδεξιά. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν θα είχε γεννηθεί ποτέ ή θα ήταν παρελθόν από τον Σεπτέμβριο αν υπήρχε μια στοιχειωδώς αξιόπιστη Κεντροδεξιά, έστω και με μεγάλη διαστολή της έννοιας της καλής πίστης.

Μολονότι δεν έχω ψηφίσει ποτέ Νέα Δημοκρατία, με θλίβει και με φοβίζει το σημερινό κατάντημά της. Οχι μόνο για τους λόγους που παραθέτονται συνήθως (κίνδυνος πολιτικού, αν όχι πολιτειακού αδιεξόδου, ενίσχυσης των άκρων κ.λπ.). Αλλά και επειδή υπάρχουν στο κόμμα αυτό και στην εκλογική βάση του άνθρωποι πιο ανοιχτόμυαλοι, πιο προοδευτικοί και με πιο δημιουργικές ιδέες (καλά, γι’ αυτό το τελευταίο δεν απαιτούνται ιδιαίτερα γόνιμα πνεύματα) από εκείνους που δίνουν τον τόνο στην κατ’ όνομα Αριστερά, τόσο την κυβερνητική όσο και την εξωκοινοβουλευτική. Θα ήθελα μια κεντροδεξιά παράταξη αντάξιά τους, ή τουλάχιστον όχι δυσμενή ως περιβάλλον για την πολιτική ευδοκίμησή τους, και ικανή να διεκδικήσει την εξουσία με νέους όρους, σε συνεργασία με άλλα κόμματα που βρίσκονται αριστερότερά της.

Η επιθυμία μου είναι ανεδαφική. Η Νέα Δημοκρατία δεν θα αλλάξει, γιατί δεν μπορεί να αλλάξει, όπως δεν μπορεί ένας ιπποπόταμος να γίνει πελαργός. Της το απαγορεύει το DNA της. Αυτό που η τρέχουσα δημοσιογραφική ορολογία αποκαλεί βαρονίες εντός της Νέας Δημοκρατίας είναι έκφραση της κοτζαμπάσικης φύσης αυτού του κόμματος, γνήσιου απογόνου άλλωστε του ιστορικού κοτζαμπασισμού. «Η μεγάλη φιλελεύθερη παράταξη» δεν υπήρξε ποτέ αληθινά φιλελεύθερη, είχε μόνο σκόρπια στελέχη και πότε πότε ηγέτη με φιλελεύθερη ιδεολογική σκευή (ή απλώς προδιάθεση). Οι εσωκομματικές λειτουργίες και η πολιτική πρακτική της καθορίζονταν πάντοτε από ανταγωνισμούς και ευκαιριακές συμμαχίες ανάμεσα σε «τζάκια», με μόνο σκοπό την επικράτηση του ενός ή του άλλου προσώπου και της φατρίας του, ερήμην ιδεολογίας και πολιτικού προγράμματος. Η νομή της εξουσίας ήταν το μόνο συγκολλητικό αυτού του συνονθυλεύματος, γι’ αυτό σχεδόν κάθε εκλογική ήττα προκαλούσε εσωκομματικούς κλυδωνισμούς εντονότερους από ό,τι στα άλλα κόμματα.   

Στους ερεβώδεις κόλπους της Νέας Δημοκρατίας αρχαϊκοί πολιτικοί μπέηδες συναγελάζονται και διαγκωνίζονται με ευρωπαϊστές νεοαστούς, ευρωφοβικοί εθνικιστές με φλασάτους απόστολους μιας μεταμοντέρνας αποϊδεολογοποίησης, εμβληματικές μορφές του πελατειακού κράτους με λάτρες του νεοφιλελεύθερου εκσυγχρονισμού, διαπρύσιοι συνήγοροι του εναγκαλισμού Κράτους και Εκκλησίας με υποστηρικτές της εκκοσμίκευσης. Ολα αυτά είναι όμως περισσότερο μάχες προσωπικής επιβολής παρά αναμετρήσεις με πολιτικό χαρακτήρα. Το αποτέλεσμα είναι συμβιβασμοί που ζητούν να βρουν την ισορροπία του συστήματος πάνω στους αδρανείς άξονες του λαϊκισμού, του εθνοκεντρισμού, του θρησκαμυντορισμού και του συντεχνιασμού.

Αλλά αυτό ήταν που έφερε τελικά την πτώση της Νέας Δημοκρατίας. Γιατί πάνω στους ίδιους ακριβώς άξονες πάτησε καλύτερα εκτοπίζοντάς τη, χάρη στην περιεκτικότερη και ακόμη πιο αδίστακτα δημαγωγική ρητορική της, η τερατώδης συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Αν το ΠΑΣΟΚ θριάμβευσε κάποτε κλέβοντας τα είδωλα της Αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ θριάμβευσε κλέβοντας, μέσω των ΑΝΕΛ, και τα είδωλα της Δεξιάς. Για τη Νέα Δημοκρατία υπάρχει μόνο ένας δρόμος επιβίωσης: να αποφασίσει όχι μόνο τι κόμμα θέλει να είναι (και η απάντηση είναι προφανής: ένα γνήσια ευρωπαϊστικό φιλελεύθερο κόμμα) αλλά, όπως πολύ σωστά επισήμανε η Φωτεινή Πιπιλή, και τι ψηφοφόρους θέλει να έχει. Αυτόν τον δρόμο δεν μπορεί όμως να τον πάρει ως Νέα Δημοκρατία.

Οπότε η ελληνική πρωτοτυπία που λέγαμε στην αρχή αποδεικνύεται ακόμη πιο πρωτότυπη: η Κεντροδεξιά στην Ελλάδα έχει το πρόβλημα που ταλανίζει σήμερα την ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά, το πρόβλημα ταυτότητας.