[Αγιογραφίες] Ελέφαντες

Τον Μάρτιο του 2013 ο Αλέξης Τσίπρας έμπαινε εσπευσμένα στο αεροπλάνο για το Καράκας. Ετρεχε να προλάβει την κηδεία του Ούγκο Τσάβες. Ηταν ένα από τα πρώτα ταξίδια που έκανε ως επίδοξος Πρωθυπουργός. Είχε προηγηθεί το Μπουένος Αϊρες. Θα ακολουθούσε το Τέξας.

Αν σημείωνε κανείς στον χάρτη τα ταξίδια που έχει κάνει ο Τσίπρας από τη Βενεζουέλα μέχρι την Τουρκία, θα είχε μια αποτύπωση για το πώς άλλαξε η εικόνα του Πρωθυπουργού για τον κόσμο. Η ρευστή αυτή κοσμοαντίληψη – αυτό που ο γερμανομαθής Νίκος Κοτζιάς θα ονόμαζε Weltanschauung – ξεκίνησε από τα αντινατοϊκά και λάτιν κλισέ της παλιάς Αριστεράς, πέρασε από την αυλή του Πούτιν, για να προσγειωθεί στο Βερολίνο και στα γκαλά της Νέας Υόρκης.

Εκ των υστέρων φαίνεται ότι η ώσμωση με τον νυν υπουργό Εξωτερικών καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τη Weltanschauung του Τσίπρα. Το άνοιγμα στη Ρωσία, η προσέγγιση των BRICS, η ανάγνωση του χάρτη με σχήματα του πρώιμου 20ού αιώνα – με σφαίρες επιρροής και «δρεπάνια» ανασφάλειας -, είναι όλα ιδέες των οποίων την πατρότητα μπορεί κανείς να αποδώσει στον μέντορα Κοτζιά. Οπως και το δόγμα της «αποικίας χρέους», το οποίο συντονίστηκε με τον αντιγερμανισμό – τον νέο αντιαμερικανισμό – της πλατείας και αποτέλεσε συγκολλητική ουσία των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

Η παιδαγωγική επιρροή του Κοτζιά δείχνει τώρα να βρίσκει τα όριά της στην αυτοπεποίθηση που αποκτά, πρωθυπουργεύοντας, ο μαθητής του. Το ταξίδι στην Τουρκία είναι ένα ορόσημο στις σχέσεις των δύο, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών δεν κατάφερε να κρύψει τη διαφωνία του με τον χρόνο και τη σκοπιμότητα της επίσκεψης.

Ηταν ένα ταξίδι που ακολούθησε την τυπολογία της διπλωματίας ενός άλλου πάλαι ποτέ προσήλυτου του Κοτζιά, του Γιώργου Παπανδρέου. Επρόκειτο για μια διπλωματία μάλλον «ατμοσφαιρική», που βελτίωνε μεν το κλίμα, χωρίς ωστόσο να αγγίζει τους χρονίζοντες «ελέφαντες» στην ατζέντα.

Ο Τσίπρας δεν έχει (ακόμη) χορέψει ζεϊμπέκικο. Ομως, η κοινή γηπεδική του εμφάνιση με τον Νταβούτογλου, συνδυαζόμενη με το γεγονός ότι οι επαφές του δεν απέδωσαν τίποτε περισσότερο από εκδηλώσεις αγνών προθέσεων, επιτρέπει την κατάταξη του ταξιδιού ως νεοπαπανδρεϊκού – με την καλή έννοια.

Η καλή έννοια είναι αυτή που ανέκαθεν αναγνώριζαν οι Αμερικανοί στο πρόσωπο του πρώην πρωθυπουργού. Η εκτίμησή τους είναι διαχρονική. Λέγεται ότι η Ουάσιγκτον θα ήθελε να δει στη θέση του έλληνα ΥΠΕΞ κάποιον που να έχει την πείρα, τις απόψεις και την ευαισθησία στο Προσφυγικό που διαθέτει ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

Ετσι περιγραφόμενο το πρότυπο ΓΑΠ βρίσκεται στον αντίποδα των τρόπων που έχει επιδείξει δέκα μήνες τώρα ο Κοτζιάς στο τιμόνι της ελληνικής διπλωματίας.

Ο βετεράνος του ΚΚΕ έχει περάσει από πολλά τερέν. Και έχει ο ίδιος περιγράψει ποιητικά το τέλος που μπορεί να έχει κάθε πολιτική περιπέτεια: «Ομορφα περάσαμε μέσα στην ασκήμια των πραμάτων».