Στα χαρακώματα της λήθης

Το τέρμα Πατησίων είναι ερείπια. Ο σταθμός του τρένου, η εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας – τα πάντα κατεστραμμένα. Από τη «Χαρά», το περίφημο στέκι τόσων και τόσων μαθητών της περιοχής που έκαναν κοπάνες, έχει μένει μόνο η ταμπέλα κρεμασμένη στον μοναδικό τοίχο που στέκεται όρθιος, να θυμίζει μια αλλοτινή κατάσταση. Τα κυβερνητικά αεροσκάφη έχουν βομβαρδίσει επανειλημμένα την περιοχή με σφοδρότητα. Λίγο πιο πέρα, εκεί που κάποτε έστεκαν τα σχολεία της Γκράβας, οι ένοπλοι έχουν στήσει το αρχηγείο τους και αποθηκεύουν πυρομαχικά – όλμους, μπαζούκα και Καλάσνικοφ.

Στη Νέα Σμύρνη μια παρόμοια κατάσταση. Οι αντικαθεστωτικοί αντάρτες επιτέθηκαν με σφοδρότητα για να καταλάβουν την περιοχή. Τα μαγαζιά που κάποτε ανθούσαν γύρω από την πολύβουη πλατεία της είναι πλέον γεμάτα τρύπες από σφαίρες. Κάποιες από τις πολυκατοικίες έχουν ισοπεδωθεί. Οσες μένουν όρθιες δεν έχουν εξωτερικούς τοίχους. Οι κάτοικοι που δεν μπορούν να απομακρυνθούν κρεμούν κουβέρτες, για να μην είναι διάφανη η ζωή τους. Στο γήπεδο του Πανιωνίου στοιβάζονται οι νεκροί και ρίχνονται αμέσως σε μαζικές πυρές.

Ο εμφύλιος στην Ελλάδα κρατεί 4 χρόνια τώρα. Οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές δεν έχουν έλλειψη πολεμοφοδίων. Εξωθεν υποστηρικτές φροντίζουν για τη σταθερή παροχή όπλων και πυρομαχικών – τρόφιμα και φάρμακα για τους αποκλεισμένους φθάνουν με το σταγονόμετρο, αλλά τα όπλα δεν τελειώνουν ποτέ. Οι μάχες μεταφέρονται από συνοικία σε συνοικία χωρίς να σταματούν. Οι ήχοι σε αυτή την κάποτε μητρόπολη είναι συγκεκριμένοι: Κροτάλισμα όπλων. Σιωπή. Κραυγές.

Από τον Πειραιά έως την Κηφισιά και από τη Βάρκιζα έως το Περιστέρι, ολόκληρες περιοχές περνούν στα χέρια της μιας ή της άλλης πλευράς έπειτα από λυσσαλέες συγκρούσεις. Οσα νοσοκομεία στέκουν ακόμα όρθια έχουν ελάχιστα εφόδια για να εξυπηρετήσουν τους τραυματίες που φθάνουν κατά εκατοντάδες καθημερινά. Ο Ευαγγελισμός ισοπεδώθηκε εν μιά νυκτί. Στο Λαϊκό κάποιες πτέρυγες λειτουργούν ακόμα. Αθήνα, μια πόλη – φάντασμα. Ελλάδα, μια χώρα σε εμφύλιο.

Η κατάσταση δεν είναι καλύτερη στην περιφέρεια. Η χώρα έχει μοιραστεί στα δύο. Η μάχη για την ανακατάληψη της Πάτρας από τα κυβερνητικά στρατεύματα ήταν ιδιαίτερα αιματηρή και οι φωτογραφίες με τα εκατοντάδες διαμελισμένα πτώματα από την επίθεση στη λαϊκή αγορά κοντά στην πλατεία Γεωργίου έκαναν τον γύρο του κόσμου. Ομως κανείς δεν θα ξεχάσει τον βομβαρδισμό του μαιευτηρίου στη Θεσσαλονίκη. Δεν γλίτωσε κανείς. Κάποιοι συγγενείς αργότερα αφηγήθηκαν πως εκείνη την ώρα τρεις γυναίκες γεννούσαν. Δεν γλίτωσε κανείς.

Οι Ελληνες άρχισαν να εγκαταλείπουν κυνηγημένοι τη χώρα τους περίπου πριν από δύο χρόνια. Μέχρι τότε υπέμεναν τις δύσκολες καταστάσεις, άντεχαν να βλέπουν τους ηλικιωμένους να αφήνουν την τελευταία πνοή χωρίς καμιά βοήθεια, τα παιδιά να μεγαλώνουν με τον τρόμο στα μάτια αντί για βιβλία στα χέρια, τους άνδρες να ψάχνουν καθημερινά επιζώντες κάτω από τα ερείπια. Ομως δεν άντεξαν. Αρχισαν να φεύγουν. Προς τη Βουλγαρία και την Αλβανία τα σύνορα έκλεισαν γρήγορα. Μόνη διέξοδος η Τουρκία εκεί όπου φθάνουν με κάθε είδους πλοία ή βάρκες που προμηθεύουν οι πανταχού παρόντες δουλέμποροι. Η ταρίφα κανονίζεται ανάλογα με την ανάγκη και την οικονομική δυνατότητα. Χιλιάδες πνίγηκαν στην προσπάθεια διαφυγής με καρυδότσουφλα. Οι Τούρκοι προωθούν τους έλληνες πρόσφυγες προς τη Συρία και το Ιράκ, κράτη που έχουν κι αυτά προσφυγικό παρελθόν και μνήμες φυγής. Αρκετές αφρικανικές χώρες ανακοίνωσαν πως θα δεχθούν τους έλληνες πρόσφυγες. Κι αυτές κάποτε περνούσαν δύσκολα…

Μπορεί να μην ξέρουμε πώς λύνεται ένα χθες, ένα εξαρτάται, το αίνιγμα των συμπτώσεων. Το μόνο που ξέρουμε είναι το παρόν. Σήμερα εκείνοι, αύριο εμείς. Οπως και χθες. Το παρόν είναι το μόνο που ξέρουμε. Το μόνο στο οποίο μπορούμε να κάνουμε κάτι. Εδώ. Και τώρα.