Το αργόν και χάριν έχει

Αν μια φράση μπορεί να συνοψίσει την ουσία του τρεξίματός μου, τότε χωρίς αμφιβολία είναι το «πάω αργά γιατί βιάζομαι». Βλέπετε, είμαι αργή δρομέας. Πολύ αργή δρομέας. Στην εφαρμογή που καταγράφει τα δεδομένα της δραστηριότητάς μου, δίπλα στην ένδειξη χιλιόμετρα ανά ώρα θα έπρεπε να υπήρχε και το σχέδιο μιας χελώνας. Αν είχα γεννηθεί στα προϊστορικά χρόνια, θα λιμοκτονούσα μια και δεν θα μπορούσα να φτάσω τα θηράματά μου. Για να μη σας πω ότι θα εξαφάνιζα και το ανθρώπινο είδος αφού, όπως γράφει ο υπερμαραθωνοδρόμος και βιολόγος Μπερντ Χάινριχ στο βιβλίο του «Γιατί τρέχουμε», το γρήγορο τρέξιμο στο κυνήγι της αντιλόπης ώθησε την εξέλιξη του ανθρώπου. Στον δρόμο, όταν με προσπερνούν σαν σταματημένη οι γρηγορότεροι δρομείς, συχνά σκέφτομαι «πού πας ρε Καραμήτρο», ενώ στην πραγματικότητα θα έπρεπε να φωνάζω «κι αν είμαι αργή, μη με φοβάσαι». Γιατί έχει και το τρέξιμο με μικρή ταχύτητα τη «γλύκα» του.

Θέμα ψυχολογίας. Το επιβεβαιώνει και ο Τζεφ Γκοντέντ, ένας από τους πιο δημοφιλείς αμερικανούς προπονητές δρομέων αποστάσεων, σε σχετικό κείμενό του στην ιστοσελίδα runningcompetitor.com. Σύμφωνα λοιπόν μ’ αυτόν, όλοι οι δρομείς των οποίων τα πόδια δεν βγάζουν ακριβώς φωτιές το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουν για να κινηθούν πιο γρήγορα είναι να σταματήσουν να σκέφτονται αρνητικά για τον εαυτό τους. Γιατί κάθε φορά που γκρινιάζουν για την ταχύτητά τους αναγκάζουν τον εαυτό τους να πιστέψει ότι δεν μπορεί να τρέξει πιο έντονα. Αν στηθούν στη γραμμή της εκκίνησης ενός αγώνα με καλή ψυχολογία και διάθεση να τα δώσουν όλα, θα καταφέρουν να βελτιώσουν την απόδοσή τους. Μια ακόμα παρατήρηση του Γκοντέντ είναι η ουσία του τρεξίματος που παραμένει αμετάβλητη. Γιατί «λαγοί» και «χελώνες» παίρνουν την ίδια χαρά όταν βελτιώνουν την καλύτερη ατομική τους απόδοση ή βλέπουν τη σκληρή τους προπόνηση να αποδίδει καρπούς κι απογοητεύονται με τον ίδιο τρόπο αν δεν τους βγει μια κούρσα. Η ταχύτητα δεν επηρεάζει σε τίποτα την απόλαυση που αντλεί ο κάθε τρεχάτος κάθε φορά που φοράει τα αθλητικά του για να βγει για μια βόλτα χιλιομέτρων.

Οσο κι αν οι δρομείς είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό είδος αθλητών, πρέπει να αποδεχτούν ότι πάντα θα «τρώνε τη σκόνη» κάποιου γρηγορότερου. Εκτός κι αν είναι φυσικά ο Ντένις Κιμέτο ή η Πόλα Ράντκλιφ. Είτε σε προπόνηση είτε σε αγώνα, δεν πρέπει να μπαίνει ο παράγοντας της σύγκρισης με τους υπόλοιπους δρομείς γιατί ακόμα και αν κινούνται πιο αργά εξακολουθούν να είναι πιο γρήγοροι από αυτούς που κάθονται στον καναπέ τους και ανοίγουν την πόρτα στα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Γερά θεμέλια. Πέρα από τους ψυχολογικούς λόγους για τους οποίους όσοι συνηθίζουν να τερματίζουν στην ουρά των αγώνων δρόμου δεν πρέπει να αισθάνονται ντροπή, υπάρχουν και οι πρακτικοί. Που είναι και οι πιο ουσιαστικοί αφού εμπεριέχουν την καλλιέργεια της φυσικής κατάστασης του δρομέα και της βελτίωσης των σωματικών του προσόντων.

Ειδικότερα αυτοί που είναι νέοι στο σπορ μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη χαμηλή ταχύτητα για να χτίσουν τη βάση μιας μεγάλης δρομικής καριέρας. Το σώμα βήμα βήμα μαθαίνει να προσαρμόζει τη λειτουργία του στο άγχος και στις απαιτήσεις του τρεξίματος και να γίνεται πιο ανθεκτικό με τον καιρό στους γρηγορότερους ρυθμούς. Χωρίς τη βάση αυτή, ολόκληρο το οικοδόμημα της φυσικής δραστηριότητας μπορεί να γκρεμιστεί πολύ εύκολα, βάζοντας άδοξο τέλος σε μια ενδεχόμενη λαμπρή δρομική περιπέτεια.

Οι χαμηλές ταχύτητες ευνοούν την καλλιέργεια της αεροβικής ικανότητας του σώματος, της ικανότητας δηλαδή να χρησιμοποιεί όσο περισσότερο οξυγόνο γίνεται κατά τη διάρκεια της άσκησης, αφού τα πνευμόνια και το καρδιαγγειακό σύστημα δεν ζορίζονται. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την καύση του λίπους για την παραγωγή ενέργειας την ώρα του τρεξίματος. Οταν κάποιος δρομέας κινείται αργά, ενισχύει την ανάπτυξη των μιτοχονδρίων που βελτιώνουν την ικανότητα του οργανισμού να αποθηκεύει περισσότερη ενέργεια από το λίπος και για μεγαλύτερο διάστημα. Παράλληλα, το γλυκογόνο, που αποτελεί κι αυτό πηγή ενέργειας, καταναλώνεται με χαμηλότερο ρυθμό, δίνοντας στον αθλητή τα κατάλληλα εργαλεία για να τα βγάλει πέρα ακόμα και στην πιο απαιτητική διαδρομή.

Βραδύτητα = διάρκεια. Στα συν του πιο ήπιου ρυθμού πρέπει να υπολογιστεί και η λιγότερη καταπόνηση των μυών και των τενόντων. Αυτοί που δεν γίνονται «Λούης» αφήνουν περιθώρια στο σώμα τους να δυναμώσουν τα σημεία αυτά ώστε να μην απειλούνται από τραυματισμούς εξαιτίας της μεγάλης πίεσης που δέχονται σε κάθε βήμα. Αντίστοιχα, τα κόκαλα και οι αρθρώσεις γλιτώνουν από τη μεγαλύτερη καταπόνησή τους και σταδιακά γίνονται ένας ισχυρός σκελετός που υποστηρίζει κάθε ταχύτητα. Οσοι φιλοδοξούν να τρέχουν για πολλά χρόνια και να γράφουν δεκάδες χιλιόμετρα στο κοντέρ τους θα πρέπει να ρίξουν τους ρυθμούς τους και να μη γίνουν ξαφνικά κογιότ. Αφού μόνο έτσι θα ελαχιστοποιήσουν την καταπόνηση του σώματος και θα αποφύγουν πάσης φύσεως τραυματισμούς. Αν και οι δρομείς έχουν μάθει να θέτουν στόχους και να τους καταρρίπτουν, ξεπερνώντας τις αντοχές τους στην ταχύτητα, με αυτή τη λογική, όταν βιάζονται, σίγουρα θα σκοντάψουν ρισκάροντας να προκαλέσουν ζημιά στα πόδια και το υπόλοιπο κορμί τους. Οπότε όσο μικρότερη η μέτρηση του περικαρπίου στον ρυθμό τόσο καλύτερα για την καριέρα που χτίζουν στον δρόμο.

Διώχνοντας τις τοξίνες

Τη φιλοσοφία του αγάλι αγάλι πρέπει να ασπαστούν όχι μόνο οι αρχάριοι δρομείς αλλά και οι πιο προχωρημένοι.
Κι αυτό γιατί έπειτα από έναν μεγάλο και δύσκολο αγώνα ένα χαλαρό τρέξιμο είναι το καλύτερο αντίδοτο στην κούραση. Πηγαίνοντας με μικρή ταχύτητα, δίνεται η ευκαιρία στο αίμα να κυκλοφορήσει καλύτερα, κρατώντας μακριά τις τοξίνες που απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια της άσκησης και επιταχύνεται η διαδικασία της αποκατάστασης.