[Ιστορίες] Για τη χαρά

«Ολα τα έθνη αγκαλιαστείτε! Σε όλον, όλο / στέλνω εγώ τον κόσμο τούτο το φιλί…»

Οταν ο Αλί Ραχμπαρί ήταν μικρός, τότε που ακόμα σπούδαζε βιολί, μελετούσε συχνά συνθέσεις του Μότσαρτ. Μία ημέρα, η συντηρητική ιρανή μάνα του πήγε να δει τον τοπικό μουλά και τον ρώτησε: «Ο γιος μου παίζει κάποιον Μοζζζάρ, μήπως πειράζει;». Ο μουλάς τής απάντησε: «Δεν γνωρίζω προσωπικά τον κύριο Μοζζζάρ αλλά έχω ακούσει καλά λόγια για αυτόν. Είμαι βέβαιος πως δεν πειράζει».

Η Συμφωνική Ορχήστρα της Τεχεράνης ιδρύθηκε το 1933 και στις οκτώ δεκαετίες της ιστορίας της (ξε)πέρασε πολλές αναταράξεις: ένα πραξικόπημα δυτικής έμπνευσης που ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό τη δεκαετία του 1950, την Ισλαμική Επανάσταση, τον πόλεμο με το Ιράκ. Δεν επιβίωσε όμως του Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ. Ο φονταμενταλισμός και η αδιαφορία των Αρχών έφθασαν τα μέλη της σε σημείο να φυτοζωούν. Και προ τριετίας, η Ορχήστρα διαλύθηκε.

Ο Αλί Ραχμπαρί είχε διευθύνει για πρώτη φορά τη Συμφωνική Ορχήστρα της Τεχεράνης πριν από 40 χρόνια, επί Σάχη, τότε που εκείνη φιλοξενούσε ονόματα παγκοσμίου φήμης και εκείνος ήταν ένας πολλά υποσχόμενος νέος μαέστρος, με σπουδές στην Τεχεράνη και στη Βιέννη. Δεν είχε κάνει ακόμα μόνιμο σπίτι του την Αυστρία, την Ευρώπη, για να φθάσει να διευθύνει περισσότερες από 120 ευρωπαϊκές ορχήστρες, συμπεριλαμβανομένων των Φιλαρμονικών του Βερολίνου και του Λονδίνου.

Μόλις ο 66χρονος Αλί Ραχμπαρί ανέβηκε στο βήμα του Μεγάρου Βαχντάτ, τον περασμένο μήνα, το κοινό σηκώθηκε όρθιο και ξέσπασε σε χειροκροτήματα. «Στα 40 χρόνια της καριέρας μου εκτός Ιράν, ποτέ δεν είχα ξαναδεί κάτι παρόμοιο πριν από την παράσταση. Βούρκωσα». Μετά την εκλογή του το 2013, ο μετριοπαθής πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί υποσχέθηκε την αναβίωση της Συμφωνικής Ορχήστρας της Τεχεράνης. Χρειάστηκε λίγο χρόνο, έχει απέναντί του ένα σκληροπυρηνικό κατεστημένο – αλλά το έκανε, και όχι απλώς το έκανε, κάλεσε τον Ραχμπαρί να τη διευθύνει, αυτόν που οι μουλάδες κατήγγειλαν στο παρελθόν ως δυτικό κατάσκοπο, αυτόν που ονειρεύεται τώρα να διευθύνει τη συμφωνική ορχήστρα της χώρας του σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα και δηλώνει πεπεισμένος πως «η ημέρα αυτή δεν είναι μακριά».

Στην πρώτη της εμφάνιση, οι 87 μουσικοί που απαρτίζουν τη Συμφωνική Ορχήστρα της Τεχεράνης ερμήνευσαν την 9η Συμφωνία του Μπετόβεν. Και οι 70 χορωδοί τραγούδησαν την Ωδή στη Χαρά στο πρωτότυπο, τα γερμανικά.