[Διαστάσεις] Ευρώπη ή θάνατος

Σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε την περασμένη Παρασκευή στη Μοντ, ο γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας επαναλαμβάνει για μια ακόμη φορά ότι ο μόνος τρόπος για να σωθεί το κοινωνικό κράτος στην Ευρώπη είναι να μετατραπεί η ευρωζώνη σε μια πραγματική πολιτική ένωση. Σε κάθε χώρα, τονίζει, «πρέπει να συγκροτηθεί μια συμμαχία μεταξύ των φιλοευρωπαϊκών κομμάτων. Είναι αλήθεια ότι ένας τέτοιος ευρωπαϊκός “μεγάλος συνασπισμός” είναι δύσκολο να δημιουργηθεί στη Γερμανία. Κι ακόμη περισσότερο στη Γαλλία, όπου είναι βαθύ το χάσμα μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Απέναντι όμως στο Εθνικό Μέτωπο, τι σημαίνει αλήθεια σήμερα “Δεξιά”;».

Με άλλα λόγια, ο 85χρονος φιλόσοφος προτείνει μια νέα διαχωριστική γραμμή που δεν θα διακρίνει πλέον τη Δεξιά από την Αριστερά, αλλά τους φιλοευρωπαϊστές από τους αντιευρωπαϊστές. Ο κίνδυνος είναι εμφανής: όσο η Ευρώπη αντιμετωπίζει τα μεγάλα προβλήματα (ανεργία, διαφθορά, γραφειοκρατία) σπασμωδικά και άτολμα τόσο δυναμώνουν οι φωνές των λαϊκιστών που ζητούν την επιστροφή στο εθνικό κράτος. Οσο η Μέρκελ καλλιεργεί έναν πραγματισμό χωρίς προοπτικές τόσο κερδίζει πόντους η Λεπέν. Πρέπει, λοιπόν, να προωθηθεί ένα ευρωπαϊκό σχέδιο που θα πείθει τους πολίτες ότι η λύση στα προβλήματα της παγκοσμιοποίησης δεν μπορεί παρά να είναι ευρωπαϊκή, χωρίς να τους τρομάζει με την προοπτική ενός υπερκράτους των Βρυξελλών το οποίο θα καταπατά τις ελευθερίες τους.

Προσπαθώ να φανταστώ τη μορφή μιας φιλοευρωπαϊκής συμμαχίας στην Ελλάδα. Ενα τέτοιο σχήμα μοιάζει δυσκολότερο ακόμη κι από τη συγκρότηση ενός κυβερνητικού συνασπισμού «εθνικής ανάγκης» ανάμεσα στη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ! Πώς θα συμπεριφερόταν ο τελευταίος, που προτιμά να επιδιώκει συμμαχίες με δύο ανοιχτά αντιευρωπαϊκά κόμματα (το ΚΚΕ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ) παρά με «μνημονιακές δυνάμεις» όπως το ΠΑΣΟΚ, και που το ένα τρίτο του υποστηρίζει επισήμως την έξοδο από το ευρώ; Τι θα έκαναν οι Ανεξάρτητοι Ελληνες; Και, το κυριότερο, τι απήχηση θα είχε μια τέτοια συμμαχία σε μια κοινή γνώμη που τα τελευταία χρόνια βλέπει με όλο και μεγαλύτερη καχυποψία την Ευρώπη και τους θεσμούς της; Πόσοι, αλήθεια, συγκινήθηκαν με τα χιλιάδες μπαλόνια που υψώθηκαν χθες το βράδυ στον ουρανό του Βερολίνου;