[Το άλλο πρόσωπο] Ορλώφ

Εχει δίκαιο ο Παναγιώτης Λαφαζάνης. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να έχει κακές σχέσεις με τη Ρωσία. Η Ελλάδα «πρέπει να έχει στρατηγική στόχευση την ενίσχυση των ελληνορωσικών σχέσεων σε όλους τους τομείς». Το ερώτημα είναι: Η Ρωσία θέλει;

Οι αντανακλαστικές αντιδράσεις που έδωσαν στην κρίση του ροδάκινου χαρακτήρα ιστορικού διλήμματος για την Ελλάδα ήταν κάτι παραπάνω από προβλέψιμες. Ηταν σαν να μπορούσε κανείς να ακούσει τους φιλορωσικούς θούριους πριν καν διατυπωθούν. Οχι, η Ελλάδα δεν καλούνταν απλώς να διαχειριστεί το κόστος ενός εμπάργκο. Επρεπε, έλεγαν, να κόψει τους αρμούς με την «Ευρωπαϊκή Ενωση και τις ΗΠΑ», να βάλει βέτο, να τιμήσει τους ιστορικούς δεσμούς με τη Μόσχα, να εξαιρεθεί.

Δεν ήταν μόνο ο Λαφαζάνης και το κόμμα του που βρήκε ευκαιρία να επισημάνει τον λάθος ιστορικό προσανατολισμό προς τη Δύση. Δεν ήταν μόνο ο Μανώλης Γλέζος που απευθύνθηκε στα «ανθρωπιστικά συναισθήματα» του «τότε συντρόφου» (συντρόφου που τότε υπηρετούσε στην KGB). Ηταν και ο Τέρενς Κουίκ που επέπληττε την κυβέρνηση επειδή υποτίμησε την οργή της παντοδύναμης «ρωσικής αρκούδας».

Το μοτίβο είναι παλιό και υπερκομματικό. Σύμφωνα με αυτό, είμαστε δεμένοι με τη Δύση και περιφρονούμε την αδελφή, αρκτώα δύναμη – αυτόν τον ανεκμετάλλευτο ωκεανό συντροφικής ισχύος και ομόδοξης αλληλεγγύης.

Δυστυχώς, αυτές οι άυλες αξίες δεν έχουν μέχρι στιγμής συναντηθεί με την πραγματικότητα. Οποτε, στην πρόσφατη ιστορία, τα ελληνικά συμφέροντα διασταυρώθηκαν με τη ρωσική πολιτική, η Μόσχα δεν έδειξε διατεθειμένη να κάνει υπέρ της Ελλάδας κάποια εξαίρεση. Το πιο ενδεικτικό παράδειγμα ήταν η στάση του Κρεμλίνου απέναντι στη Λευκωσία – όταν η τελευταία ζήτησε δάνειο προκειμένου να αποφύγει την τρόικα. Παρά τα βαριά ιδιωτικά ρωσικά συμφέροντα που είχαν ρίξει άγκυρα στο κυπριακό χρηματοπιστωτικό σύστημα, η Μόσχα δεν συγκινήθηκε.

Αυτή, άλλωστε, είναι και η αναμενόμενη συμπεριφορά. Η Ρωσία του Πούτιν έχει απέναντι στην Ελλάδα την πολιτική μιας μεγάλης δύναμης απέναντι σε μια χώρα περιφερειακή. Η πολιτική της δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο παρά κυνική. Οι περιλάλητοι «ιστορικοί δεσμοί» ανήκουν μόνο στη σφαίρα της εθνικής μυθολογίας. Οι πραγματικοί δεσμοί που δίνουν γεωπολιτικό βάρος στην Ελλάδα είναι πολύ πιο πεζοί: είναι ένα κοινό νόμισμα και το πλέγμα των σχέσεων που δημιουργεί η συμμετοχή σε μια υπερεθνική κοινότητα κρατών.

Πότε με τα ροδάκινα και πότε με τα πετρέλαια, πότε με τα εικονίσματα του Αγίου Ορους και πότε με τους S-300, ο μύθος της Ρωσίας διατηρείται ζωντανός στο συλλογικό υποσυνείδητο. Ομως, η ζωή δείχνει ότι το Κρεμλίνο ούτε στο φυσικό αέριο δεν έστερξε να κάνει μια κάποια φιλικότερη τιμή…

Κανείς δεν θέλει να έχει κακές σχέσεις με τη Ρωσία. Αλλά και κανείς δεν θα ήθελε να εγκαταλείψουμε τη διεθνή μας θέση για να κυνηγήσουμε ορλωφικές φαντασιώσεις.