[Το άλλο πρόσωπο] Φωτογένεια

Με το μειδίαμα της ανεμελιάς και τα χέρια, χαλαρά, στις τσέπες, ο Σταύρος Θεοδωράκης ποζάρει στο εξώφυλλο του κομματικού βιβλίου του. «Μήπως είσαι Ποτάμι;» ρωτάει το σλόγκαν. Είναι ένα ερώτημα δεύτερου επιπέδου. Προηγείται μια πιο βασική απορία. «Τι είναι Το Ποτάμι;».

Αν κρίνει κανείς το βιβλίο από το εξώφυλλο, Το Ποτάμι είναι προπαντός ο αρχηγός του. Ο «Σταύρος» της καταναγκαστικής οικειότητας διέθεσε εαυτόν ως βάση για να χτιστεί το κόμμα. Το βασικό πολιτικό κεφάλαιο ήταν η προσωπική, τηλεοπτική του σαγήνη.

Στην πορεία, βέβαια, το εγχείρημα διευρύνθηκε. Στην ευρωλίστα εντάχθηκαν προσωπικότητες με βαρύ δημόσιο λόγο και περγαμηνές επιστημοσύνης. Τα ναΐφ «θα μας σώσει ο ήλιος κι η θάλασσα» έδωσαν σταδιακά τη θέση τους σε προγραμματικές θέσεις – αποσπασματικές μεν αλλά συχνά συγκεκριμένες και τολμηρές. Ομως, η μιντιακή λάμψη του ενός εξακολουθούσε να παίζει κυρίαρχο ρόλο στη φυσιογνωμία του εγχειρήματος.

Δεν είναι κάτι που έτυχε. Ούτε κάτι κακό. Το αναγνωρίζουν ως αρετή και κάποιοι από τους εμπειρότερους που στρατεύθηκαν στην προσπάθεια. Ο Θεοδωράκης είναι αναγκαίος ως καλός αγωγός των απόψεων που δεν μπορεί πλέον να υπερασπιστεί το παραδοσιακό κομματικό σύστημα. Είναι ένας «αντι-Τσίπρας» που μπορεί να απευθυνθεί σε ακροατήρια τα οποία μέχρι χθες μονοπωλούσε ο εθνολαϊκισμός της αντιμνημονιακής αγανάκτησης. Τι κι αν δεν μιλάει καμία ξένη γλώσσα; Μιλάει τη «γλώσσα» που, σε μια δηλητηριασμένη μετα-τηλεοπτική δημοκρατία, μπορεί ακόμη να πείσει για Ευρώπη και μεταρρυθμίσεις.

Νεωτεριστική ατζέντα, άφθαρτα στελέχη, φροντισμένο επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Ακούγεται ωραίο. Αρκεί όμως για να υπάρξει ένα κόμμα; Δεν χρειάζονται συλλογικά όργανα; Δεν χρειάζονται υποψήφιοι σε κάθε περιφέρεια; Δεν χρειάζεται χρηματοδότηση – πέρα από την προαιρετική τιμή των δύο ευρώ του κομματικού τομιδίου; Και προπαντός: δεν χρειάζεται συγκροτημένο πρόγραμμα με πραγματική πολιτική αναφορά;

Ο Θεοδωράκης φαίνεται ότι επιχειρεί να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα όχι μόνος, αλλά προσεταιριζόμενος ανθρώπους με πολιτική προϋπηρεσία. Ο αρχικός κανόνας που ζητούσε «πολιτική χωρίς κομματικό παρελθόν» δεν ήταν μόνο απόηχος του αντικοινοβουλευτικού συρμού. Ηταν και ατελέσφορος. Η πολιτική παρθενία ήταν προσόν, μέχρι την ώρα που χρειάστηκε το ιντερνετικό φόρουμ των εθελοντών να μετασχηματιστεί σε κόμμα.

Ακόμη όμως και μετά τις 377.483 ψήφους και την επιτυχία ενός ζωντανού συνεδρίου, Το Ποτάμι δεν έχει πείσει ότι μπορεί να ξεπεράσει την ιδρυτική του συνθήκη. Εξακολουθεί να πολιτεύεται με «happenings». Σαν να ήταν πολιτική η αναρρίχηση στα Μετέωρα ή η διανομή σταχτοδοχείων στις παραλίες.

Ως επαγγελματίας της επικοινωνίας, ο Θεοδωράκης ξέρει ότι το μέσο καταπίνει καμιά φορά το μήνυμα. Ο παρουσιαστής μπορεί και να επισκιάσει την εκπομπή του. Ετσι και με το κόμμα. Κινδυνεύει να εξαντληθεί ως πρότζεκτ διαρκούς ανατοκισμού μιας κάποιας φωτογένειας.