[Εναλλακτικά] Η μεγάλη εικόνα

Κι αν ο ανασχηματισμός δεν έχει καμία σημασία; Το ερώτημα ακούγεται παράταιρο μέσα σε ένα δεκαήμερο γεμάτο προσωπικά δράματα και πολιτικές εντάσεις. Ο υπαινιγμός δεν έχει να κάνει με το ποιοι και πώς θα αλλάξουν στο στενό και το ευρύτερο σύστημα διακυβέρνησης. Αλλά με το ότι η κρίση στην Ελλάδα μπορεί να τελείωσε με τα «νομισματικά πυροτεχνήματα» που ανακοίνωσε χθες ο Μάριο Ντράγκι. Με τον ίδιο τρόπο που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια, όταν έγινε παρανάλωμα η Λίμαν Μπράδερς μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο και το δηλητήριο της δυσπιστίας άρχισε να κυλάει στις αρτηρίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος – για να καταλήξει σε κρίση δανεισμού που χτύπησε τους πάσης φύσεως αδύναμους κρίκους. Ενας από αυτούς είμαστε κι εμείς.

Η μείωση του επιτοκίου των ελληνικών ομολόγων ήταν η άμεση συνέπεια των εξαγγελιών του Σούπερ Μάριο. Προέκυψε γιατί – όπως πάντα – μετράει η μεγάλη εικόνα. Ηταν η αλλαγή της μεγάλης εικόνας το 2008-2009 που έβαλε την Ελλάδα σε περιπέτειες. Ολα αυτά που συνέβαιναν για μια δεκαετία – ο υπερδανεισμός, η σάπια οικονομία, οι στρεβλώσεις και τα συναφή – ξαφνικά χτύπησαν στο μάτι. Ενώ προηγουμένως τίποτε δεν εμπόδιζε τους οδοντογιατρούς από την Κολωνία να βάζουν τα ωραία τους λεφτάκια σε ελληνικά ομόλογα για να παίρνουν ένα πιο τσιμπημένο επιτόκιο σε ευρώ από ό,τι έδιναν τα τσιμπημένα γερμανικά bunds. Στη λογική αυτή, ό,τι και να έκαναν οι ελληνικές κυβερνήσεις την περίοδο εκείνη, δεν μπορούσαν να αλλάξουν την ουσία της κατάστασης. Η ευφυΐα – ή η έλλειψη ευφυΐας – και η ικανότητα – ή η αδυναμία – έπαιξαν, βεβαίως, ρόλο. Ο Κώστας Καραμανλής που ήξερε ότι τα δημοσιονομικά δεν ήταν αντιμετωπίσιμα, τα παράτησε κι έφυγε. Ο Γιώργος Παπανδρέου δεν είχε την ικανότητα να κρατήσει τη χώρα μακριά από τα χειρότερα – δηλαδή το ΔΝΤ. Ο Λουκάς Παπαδήμος, μάστερ στα τεχνικά, έκανε την πρώτη αναδιάρθρωση του χρέους. Και ο Αντώνης Σαμαράς επέδειξε αποφασιστικότητα και βολονταρισμό στην πιο δύσκολη περίοδο – εκεί που είδαμε καταπρόσωπο τη δραχμή. Ο Βαγγέλης Βενιζέλος διατρέχει όλες αυτές τις διαδοχικές φάσεις με την παρουσία του, δημόσια αλλά πίσω από τις κλειστές πόρτες συσκέψεων όπου ελήφθησαν δύσκολες αποφάσεις.

Ολα αυτά όμως είναι για τον ιστορικό του μέλλοντος. Είναι πολύ πιθανό ότι ο Προμηθέας λυόμενος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας θα δημιουργήσει προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν το αναπτυξιακό σοκ που χρειάζεται για να ξεφύγουμε από την ερημοποίηση της λιτότητας. Τα δεσμά, βέβαια, του τα είχαν επιβάλει οι Γερμανοί. Με τον ίδιο τρόπο που το Βερολίνο ήταν ο κύριος παίκτης στην εξέλιξη της ελληνικής κρίσης. Πέρα από όλα αυτά, πάντως, το ενδιαφέρον είναι ότι την κατάσταση τη διαμορφώνουμε λιγότερο εμείς και πολύ περισσότερο το διεθνές περιβάλλον. Οπως συνέβαινε, άλλωστε, πάντα σε όλες τις κρίσιμες στιγμές της ελληνικής Ιστορίας…