[Κιόσκι] Τα καλά και τα κακά νέα

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναγνώρισε επιτέλους ότι υπάρχει και μια θετική εξέλιξη στην Ευρώπη. «Οι αξίες αναθεωρούνται στις ευρωπαϊκές χώρες» δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη που παραχώρησε την περασμένη Πέμπτη διαβεβαιώνοντας ότι «όλοι γινόμαστε μάρτυρες αυτής της διαδικασίας». Ο Πούτιν δεν εξήγησε ποιες ακριβώς είναι αυτές οι αξίες που αναθεωρούνται στη Γηραιά Ηπειρο. Διευκρίνισε, όμως, ποια είναι τα ρηξικέλευθα πρόσωπα που ενσαρκώνουν αυτήν την αλλαγή και ποια είναι τα αδιάψευστα γεγονότα που τη σηματοδοτούν: ο εκλογικός θρίαμβος του Βίκτορ Ορμπαν στην Ουγγαρία και τα εκλογικά ποσοστά της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία.

Πρώτα τα καλά νέα: ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι συνεπής. Ο ρώσος πρόεδρος θεωρεί ότι φορείς θετικής αλλαγής στην Ευρώπη είναι ένας υπερσυντηρητικός πρωθυπουργός που έχει επιδείξει ελάχιστο σεβασμό στους δημοκρατικούς κανόνες και μια ακροδεξιά πολιτικός που δεν έχει εξ αντικειμένου πολύ καλή σχέση με τη Δημοκρατία. Σε αυτά τα δύο πρόσωπα, ο Πούτιν αναγνωρίζει στοιχεία της δικής του πολιτικής. Με άλλα λόγια, ανάμεσα σε αυτόν, τον Ορμπαν και τη Λεπέν υπάρχει μια ιδεολογική συνάφεια και μια κοινή αντίληψη για την άσκηση της εξουσίας. Η αμοιβαία συμπάθεια, επομένως, είναι ένα φυσιολογικό επακόλουθο.

Από την άποψη αυτή, είναι μάλλον αστείο να περιγράφεται ο Πούτιν ως απηνής διώκτης των ουκρανών φασιστών, ένας χαλκέντερος υπερασπιστής του δημοκρατικού ιδεώδους που θέλει να σώσει την άτυχη Ουκρανία από τη νεοναζιστική λαίλαπα. Γιατί τα κακά νέα είναι ότι ο ίδιος άνθρωπος συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά ενός μετασοβιετικού φασίστα. Τα απαριθμεί στο Σπίγκελ ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιαν Φλάισαουερ: είναι η λατρεία της σωματικής ρώμης, η περιφρόνηση προς την κοινοβουλευτική δημοκρατία, η φίμωση της αντιπολίτευσης, ο ασφυκτικός έλεγχος των μέσων ενημέρωσης, το κυνήγι των ομοφυλόφιλων στο όνομα της προάσπισης της παράδοσης και της καθαρότητας, η εθνικιστική ρητορική, η πεποίθηση ότι οι πάντες θέλουν το κακό της αγαπημένης πατρίδας, η καλλιέργεια της προσωπολατρίας.

Ο Πούτιν δεν είναι ο πρώτος ηγέτης αυτού του είδους. «Ο θάνατος είναι απαίσιος, έτσι δεν είναι;» είχε δηλώσει στην κατακλείδα της τηλεοπτικής του συνέντευξης. «Οχι. Ο θάνατος είναι όμορφος όταν πεθαίνεις υπηρετώντας τους φίλους σου, τον λαό σου, την πατρίδα σου». Δεν είναι ακριβώς τα λόγια μεγάλων ανδρών που θα ήθελε να ακούσει κανείς στον κόσμο του 21ου αιώνα. Η φράση αυτή ισοδυναμεί με ένα άλμα σε ένα βίαιο και σκοτεινό παρελθόν όπου ο επεκτατικός εθνικισμός καλυπτόταν πίσω από μια ανώτερη ιδέα για τη θυσία υπέρ της πατρίδας. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να δώσει μια νέα πνοή σε μια παλιά, αποκρουστική και εξαιρετικά τοξική ρητορική.