[Επιφυλλίδα] Αλίκη και Παπαγιώργης

Δεν ξέρουμε τι ακριβώς γνώριζε η Αλίκη Βουγιουκλάκη για τον φιλόσοφο Κωστή Παπαγιώργη που έφυγε πρόσφατα, και αν είχε διαβάσει έστω και λίγες αράδες του. Ούτε αν ο Παπαγιώργης εκτιμούσε τη δημοφιλέστατη ηθοποιό, καθώς αποκλείεται να μην είχε αντιληφθεί την παρουσία της. Ωστόσο, οι δυο αυτοί δημιουργοί, που ενδέχεται να μην είχανε συναντηθεί ούτε καν συμπτωματικά, είχαν συμπέσει σε μια κορυφαία «στιγμή» της ζωής τους. Οταν η ηθοποιός, σίγουρη πια πως πρόκειται να πεθάνει, είχε πει σε φίλους της με μια απίστευτη ψυχραιμία: «Θέλω να ζήσω. Χοντρή, γριά και άσχημη, αλλά να ζήσω».

Ο δε φιλόσοφος, όταν μας είχε εκμυστηρευτεί, με έναν ελαφρά ειρωνικό τόνο, στο τέλος μιας πρώιμης δοκιμασίας που τον είχε φέρει πολύ κοντά στον θάνατο: «Φαντάζεται κανείς, όταν συμβαίνει να γράφει, πως θα τον απασχολούν την ώρα που πεθαίνει όσα δεν πρόλαβε να γράψει. Τίποτε απολύτως. Το μόνο που θέλει είναι να ζήσει».

Συμπερασματικά, αν θέλανε και οι δυο τους να ζήσουν, δεν ήταν γιατί εξακολουθούσε να τους ενδιαφέρει αυτό που θα πίστευε κανείς ότι ήταν η ακριβότερή τους επένδυση στη ζωή. Εστω και αν για την ηθοποιό ήταν σχετικό με μια καταδικαστέα, συχνά, φιλαρέσκεια και για τον φιλόσοφο με κάτι απεράντως πνευματικότερο ή μάλλον το ακριβώς αντίθετο, όπως είναι το γράψιμο (μεταξύ μας μια άλλου είδους φιλαρέσκεια είναι και το γράψιμο).

Η ΖΩΗ, που την πολιορκούσαν και η ηθοποιός και ο φιλόσοφος με τόσο διαφορετικούς τρόπους, τους αποκάλυπτε πως εξίσου ακάλυπτοι παρέμεναν και οι δυο τους μπροστά στον πραγματικό κίνδυνο. Αν επιδίωκε κανείς μια συνάντησή τους – της ηθοποιού με τον φιλόσοφο -, θα φανταζόταν πως δεν θα είχανε να ανταλλάξουν οτιδήποτε που να διατηρεί κάποιο ενδιαφέρον. Θα αποκαλυπτόταν όμως πως, παρά το ενδεχόμενο της ασυνεννοησίας τους, η αφετηρία τους παρέμενε σπαρακτικά ενιαία. Οτι τελικά ο λόγος είναι κι αυτός ένα φτιασίδι όπως το μακιγιάζ και όσο το δεύτερο κρύβει συχνά το αληθινό πρόσωπο του ανθρώπου άλλο τόσο ο λόγος ρίχνει στα πράγματα μια παραπλανητική σκιά.

Με αποτέλεσμα μια αγράμματη χωριάτισσα να φεύγει από τη ζωή με τόση πείρα όση κι ένας πυρηνικός φυσικός, αφού ό,τι μαζέψανε σπυρί σπυρί και οι δυο τους είχε ως αποτέλεσμα να διαπιστώσουν την ανυποληψία του την ώρα του θανάτου τους. Με εφιαλτικότερες μάλιστα συνέπειες για τον επιστήμονα.

Υπάρχει ένα κοινός τόπος όπου συναντιούνται όλοι οι άνθρωποι, σπουδαίοι και αφανείς, εγκληματίες και ενάρετοι. Σε βαθμό που να απορείς πώς αυτός ο κοινός τόπος, που είναι η αγάπη για τη ζωή, δεν γίνεται μια γέφυρα επικοινωνίας ώστε να συνεννοούμαστε καλύτερα μεταξύ μας. Γιατί χρειάζεται να αρρωστήσει κανείς και να είναι έτοιμος να πεθάνει προκειμένου να αποκτήσει μια όραση μακροσκοπική, όταν δηλαδή τίποτα πια δεν έχει σημασία.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΙΧΟ του Διονύσιου Σολωμού «δεν το ‘λπιζα να είναι η ζωή μέγα καλό και πρώτο» ώς την κουβέντα του Γιάννη Ρίτσου «μπορεί να ασπρίζουν τα μαλλιά τού ανθρώπου, όχι όμως και η καρδιά του», ο καημός φαίνεται να μεταφέρεται ατόφιος από γενιά σε γενιά. Και ο καθένας μας τελικά να εξοφλεί ως προσωπικό λογαριασμό την απώλεια της ζωής, ενώ αν βιώναμε την απώλεια αυτή ως κοινότητα σίγουρα θα αισθανόμασταν λιγότερο τρόμο.