[Κιόσκι] Μια πειστική εξήγηση

Θα αρκούσε να έριχνε κανείς μια ματιά σε δύο πρωτοσέλιδα της Λιμπερασιόν για να αντιληφθεί τι συνέβη ακριβώς στις γαλλικές αυτοδιοικητικές εκλογές. Ο τίτλος της εφημερίδας την επομένη του πρώτου γύρου των εκλογών ήταν «τρόμος πάνω από τις πόλεις» και παρέπεμπε στον εκλογικό θρίαμβο της Ακρας Δεξιάς. Την επομένη του δεύτερου γύρου ο τίτλος ήταν «τιμωρία». Και συνοδευόταν από τη φωτογραφία ενός Φρανσουά Ολάντ με το βλέμμα χαμηλωμένο, ενώ περνά το χέρι του από τα μαλλιά του όπως θα το περνούσε κάποιος που είναι απελπισμένος.

Επτά ημέρες χωρίζουν τα δύο πρωτοσέλιδα. Και μας υποχρεώνουν σε μια διπλή ανάγνωση: δεν είναι μόνο η Ακρα Δεξιά που θριάμβευσε, είναι και η Αριστερά που συνετρίβη. Μόλις δύο χρόνια μετά τον δικό της θρίαμβο, η κυβερνώσα Αριστερά στη Γαλλία δείχνει ανίκανη να επιβάλει τη δική της ατζέντα. Οπως αποδείχθηκε, η κυριαρχία της ήταν τόσο εύθραυστη ώστε εξανεμίστηκε στην πρώτη αναμέτρηση. Στην πρώτη κρίσιμη μάχη εμφανίστηκε φυγόπονη και φοβισμένη. Για να κερδίσει αυτές τις εκλογές, έπρεπε να λερωθεί στον ακροδεξιό βάλτο. Δεν το έκανε, και η ήττα ήρθε σαν ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα.  

Υπάρχουν ελπίδες ανάκαμψης; Για να μη χρειαστεί άλλος ένας ατελείωτος πολιτικός κύκλος εσωστρέφειας, η Αριστερά οφείλει να αντλήσει ορισμένα διδάγματα από την πανωλεθρία της. Το επισημαίνουν στη Μοντ ο κοινωνιολόγος Μισέλ Βεβιορκά και ο πολιτικός επιστήμονας Γκαέλ Μπριστιέ καταλήγοντας στο ίδιο συμπέρασμα: το πρόβλημα της Αριστεράς είναι η αδυναμία της να κυριαρχήσει ιδεολογικά. Ο πρώτος καλεί τους διανοουμένους να βγουν από τη σιωπή στην οποία έχουν βυθιστεί τα δύο τελευταία χρόνια για να λάβουν μέρος στον δημόσιο διάλογο. Ο δεύτερος επισημαίνει ότι η Αριστερά πρέπει να ξεκαθαρίσει τη σχέση της με το παρελθόν για να βρει τον βηματισμό της στο μέλλον. Οι συνταγές του 1981, σημειώνει, δεν έχουν καμία λειτουργική αξία στον κόσμο του 2014. Η Αριστερά οφείλει να δώσει μια διαφορετική εξήγηση από τη Δεξιά για τον κόσμο που μας περιβάλλει. Πρέπει να εξηγήσει πώς τον φαντάζεται και τι θα κάνει για να τον αλλάξει. Και αυτή η εξήγηση πρέπει να είναι πειστική.

Η συγκυρία δεν είναι ασφαλώς ευνοϊκή. Αλλά ο κόσμος δεν λειτουργεί σε συνθήκες εργαστηρίου. Και αυτό είναι κάτι που δεν αφορά μόνο τη γαλλική Αριστερά. Θα αρκούσε κανείς να ρίξει μια ματιά στο ρεπορτάζ της Ρεπούμπλικα για την προεκλογική εκστρατεία του Μπέπε Γκρίλο στην Ιταλία. Στη Σικελία, ο ηγέτης του Κινήματος των Πέντε Αστέρων έκανε κουρέλια μια σημαία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Ο λαϊκισμός» είπε «είναι η πολιτική των πολιτών». Η Αριστερά στην Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει βουβή.