Αποστολή στον Αρκτικό Κύκλο

Ποτέ δεν μου πέρασε από τον νου ότι θα κατάφερνα να δω πώς είναι οι πάγοι της Αρκτικής κοιτώντας τους από κάτω. Και είναι εκπληκτικό: τμήματα γαλάζιου πάγου στριφογυρίζουν στην παγωμένη θάλασσα ανάμεσα σε τεράστιους, ακανόνιστους σταλακτίτες. Αυτή τη μοναδική θέα είχα τη δυνατότητα να την απολαύσω καθώς αναδυόμουν, το περασμένο Σαββατοκύριακο, από τον Αρκτικό Κύκλο με το υποβρύχιο «USS New Mexico». Μέσα σε αυτό πέρασα μία νύχτα, όπως και όλη η ομάδα που συνόδευε τον ναύαρχο Τζόναθαν Γκρίνερτ, τον επικεφαλής των ναυτικών επιχειρήσεων και υπεύθυνο της υποβρύχιας πολεμικής άσκησης του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.  

Πετάξαμε έως την Αρκτική με ένα μικρό αεροπλάνο και προσγειωθήκαμε σε έναν χιονισμένο διάδρομο στον ερευνητικό σταθμό Ναυτίλος του Πολεμικού Ναυτικού, 150 μίλια βορείως της Βόρεια Πλαγιάς της Αλάσκας. Οταν φθάσαμε εκεί το «New Mexico», το οποίο περιπολούσε κάτω από τη θάλασσα, είχε ήδη εντοπίσει ένα άνοιγμα στον λεπτό πάγο και στα λασπώδη νερά. Το υποβρύχιο χρησιμοποίησε τον πυργίσκο του για να θρυμματίσει τον πάγο, να βγει στην επιφάνεια και έπειτα να «σταθμεύσει παράλληλα» – όπως το έθεσε ένας αξιωματούχος – ανάμεσα σε δύο πλωτά νησιά από παχύ πάγο για να μπορέσουμε να επιβιβαστούμε.

Καθώς γλιστρούσαμε πάλι κάτω από το  νερό, η άνω κάμερα του υποβρυχίου τραβούσε την εικόνα του πάγου που είχε σωρευτεί γύρω από το υποβρύχιο τις λίγες ώρες που έμεινε στην επιφάνεια και στη συνέχεια έσπασε σε τεράστια κομμάτια ενόσω οδεύαμε προς τα κάτω. Με τους αξιωματούχους να ελέγχουν τακτικά το σόναρ και την κάμερα, αρχίσαμε σιγά σιγά να βυθιζόμαστε. Μόλις κατεβήκαμε στα περίπου 120 μέτρα, συνεχίσαμε κανονικά τον δρόμο μας. Σου κοβόταν η ανάσα και μόνο να βλέπεις αυτούς τους ανθρώπους να κάνουν μανούβρες ανάμεσα σε νησιά που έχουν σχηματιστεί από τον ασταθή πάγο της Αρκτικής με ένα πυρηνικό υποβρύχιο βάρους 8.000 τόνων και μήκους 115 μέτρων.

Δεν επρόκειτο όμως για τουρισμό. Οι κλιματολόγοι προβλέπουν ότι εάν εξακολουθήσει η τάση υπερθέρμανσης του πλανήτη, οι πάγοι  της Αρκτικής θα λιώσουν τόσο ώστε να γίνει ένας πλεύσιμος ωκεανός για εμπορικά πλοία όλο τον χρόνο, αλλά και για εξερεύνηση για ορυκτά και πετρέλαιο. Η Ρωσία έχει ήδη εκφράσει τις εκτεταμένες αξιώσεις της στην Αρκτική, επικαλούμενη την υφαλοκρηπίδα της, πέραν των συνήθων 12 μιλίων από την ακτογραμμή της – τα οποία όμως βρίσκονται υπό αμφισβήτηση. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μας το αμερικανικό Ναυτικό δοκίμασε μία εικονική τορπίλη έναντι ενός εικονικού εχθρικού υποβρυχίου προκειμένου να μελετήσει πώς οι διαφορές στη θερμοκρασία των υδάτων και το μείγμα του αλμυρού νερού με τους λιωμένους πάγους επηρεάζουν τα υποβρύχια όπλα και τους ήχους του υποβρυχίου.

Μαθαίνεις πολλά από ένα τέτοιο ταξίδι, αρχής γενομένης από το αν είσαι κλειστοφοβικός – αφότου κοιμήθηκα στο μεσαίο «ράφι» τριών κολλημένων κρεβατιών, τα οποία ορθώς ονομάζονται φέρετρα, τώρα ξέρω ότι δεν είμαι.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι μαθαίνεις πόσο σημαντική είναι η ακουστική όταν κινείσαι βαθιά κάτω από τον πάγο, όπου δεν έχεις ούτε ορατότητα ούτε GPS για να σε καθοδηγεί. Είναι ακριβώς αυτό που περιέγραψε ο 40χρονος κυβερνήτης Τοντ Μουρ: «Είναι σαν να μάχεσαι καθημερινά με μαχαίρι σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να ακολουθείς αυτό που ακούς». Το «New Mexico» όχι μόνο φέρει υπερευαίσθητο σόναρ, αλλά ρυμουλκεί επίσης ένα τεράστιο ηλεκτρονικό «αφτί» το οποίο μπορεί να ακούσει τα πάντα στον ωκεανό χωρίς παρεμβάσεις από τη μηχανή του.