[Ιστορίες] Σαν τόπος εξορίας

Είναι άνοιξη του 1967. Ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ μένει με τη σύζυγό του Βέρα στο ξενοδοχείο Montreux Palace του Μοντρέ, μια όμορφη πόλη χτισμένη πάνω στις όχθες της λίμνης της Γενεύης. Εχουν περάσει 48 χρόνια από όταν εγκατέλειψε τη γενέτειρά του, τη Ρωσία, 27 χρόνια από όταν άρχισε να γράφει στα αγγλικά, 12 χρόνια από όταν έγραψε τη «Λολίτα»∙ απομένουν 10 χρόνια μέχρι το τέλος, εκεί, στο Μοντρέ της Ελβετίας.

Το ζευγάρι έχει καταλύσει σε μία συστάδα συγκοινωνούντων δωματίων. Ενα το χρησιμοποιεί μόνο ο γιος τους Ντμίτρι, όταν τους επισκέπτεται. Ενα άλλο λειτουργεί ως αποθήκη. Οπως και τα σπίτια τους στις ΗΠΑ, έτσι και αυτό το κατάλυμα μοιάζει προσωρινό, σαν τόπος εξορίας. Στα 68 του, ο Ναμπόκοφ έχει κάπως βαρύνει. Κάθε πρωί όμως σηκώνεται νωρίς και δουλεύει. Γράφει σε καρτέλες αρχειοθέτησης, οι οποίες σταδιακά αντιγράφονται, αναπτύσσονται, ώσπου γίνονται τα μυθιστορήματά του. Οταν ο καιρός είναι ζεστός κολυμπάει στην πισίνα. Ανά τακτά διαστήματα επιστρέφει στο μεγάλο του πάθος, τις πεταλούδες. Εχει εύκολη και τη θυμηδία και την ενόχληση, αν και προτιμά την πρώτη. Εχει πάντα πλάι του τη Βέρα, αφοσιωμένη συνεργάτιδα και φύλακα άγγελό του.    

Ο δημοσιογράφος τού είχε στείλει από πριν κάποιες ερωτήσεις. Φτάνοντας στο Montreux Palace, τον περίμενε ένας φάκελος: οι ερωτήσεις είχαν ανακατευτεί και μετασχηματιστεί σε συνέντευξη. Ο Ναμπόκοφ επέμενε όμως να του δώσει τις απαντήσεις γραπτές. Τα αγγλικά δεν του ήταν οικεία υποστήριξε με βαριά προφορά του Κέιμπριτζ. Σύντομα θα καθιστούσε σαφές στον δημοσιογράφο πόσο αγαπούσε να αποδομεί τα πάντα, από τους κριτικούς ώς τον εαυτό του.

Κάποια στιγμή, ο δημοσιογράφος τον ρώτησε αν έχει καθόλου επαφές με σοβιετικούς πολίτες. Ο Ναμπόκοφ του περιέγραψε μια παλαιότερη συνάντησή του με έναν πράκτορα της ΕΣΣΔ που προσπαθούσε σκληρά να πείσει εμιγκρέδες συγγραφείς και καλλιτέχνες να «επιστρέψουν στο μαντρί». Ο Ναμπόκοφ τον ρώτησε αν θα ήταν ελεύθερος κατ’ αρχήν να γράφει ό,τι ήθελε και κατά δεύτερον να φύγει εφόσον δεν του άρεσε εκεί. Ο πράκτορας του απάντησε ότι θα ήταν τόσο απασχολημένος με το να του αρέσει εκεί που δεν θα του έμενε καιρός να ονειρευτεί ότι εγκαταλείπει, για δεύτερη φορά, τη χώρα. Δεν τον έπεισε. Μόνο σε δύο πρόσωπα έδειχνε να παραδίδεται άνευ όρων: στη Βέρα και σε «αυτό το καημένο το κορίτσι μου»: τη Λολίτα.