[Προεκτάσεις] Ευκαιρία

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να κατανοήσει κάποιος που δεν είναι ειδικός τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Ενας από αυτούς είναι να παρακολουθεί τη σπουδαία αρθρογραφία του καθηγητή Παναγιώτη Ιωακειμίδη στα «ΝΕΑ». Για παράδειγμα, χθες ανέδειξε ένα θέμα για το οποίο η κοινή γνώμη έχει άγνοια και η κυβέρνηση αδιαφορία: στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής θα συζητηθούν έπειτα από καιρό θέματα ασφαλείας και άμυνας.

Με εύστοχη επιχειρηματολογία, ο καθηγητής προσπαθεί να αφυπνίσει την κοιμωμένη ελληνική πολιτική τάξη σε ένα θέμα που θα έπρεπε να είναι ψηλά στην ατζέντα των ελληνοκοινοτικών διεργασιών, για λόγους που καταλαβαίνει ο καθένας. Δεν υπάρχει ασφαλέστερη άμυνα των ελληνικών συνόρων από την υπεράσπισή τους από το σύνολο των εταίρων, επειδή είναι κοινοτικά σύνορα. Συνεπώς δεν υπάρχει και αποτελεσματικότερη μέθοδος αποδέσμευσης πόρων – που σήμερα κατευθύνονται σε αμυντικές δαπάνες – για κοινωνική πολιτική.

Ωστόσο, όπως εξηγεί ο αρθρογράφος, η Ελλάδα δείχνει να έχει ξεχάσει ότι στις Συνθήκες περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν υπέρ της εδαφικής της ακεραιότητας.

Βεβαίως, για να έχει νόημα η αμυντική πολιτική της Ενωσης πρέπει να μπορεί να την επιβάλει, και για να μπορεί να την επιβάλει πρέπει να διαθέτει στρατό, και για να διαθέτει στρατό πρέπει να υπάρχει ένα δημοκρατικά νομιμοποιημένο πολιτικό σώμα στο οποίο θα αναφέρεται ο στρατός – άρα επιστρέφουμε στο θεμελιώδες ζήτημα της πολιτικής ένωσης. Από αυτή την άποψη αδικείται η κοινοτική Ευρώπη όταν της καταλογίζεται ότι «δεν έχει αμυντική πολιτική», γιατί απλούστατα καμία χώρα-μέλος δεν έχει εκχωρήσει στα όργανά της αντίστοιχες αρμοδιότητες.

Παρ’ όλα αυτά το σημερινό πλαίσιο, έτσι όπως ορίζεται από τις Συνθήκες της Λισαβώνας και του Αμστερνταμ, επιτρέπει στην Ελλάδα ακόμη και να συνδέσει την κρίση με τις αμυντικές δαπάνες της. Θα είναι μακρά συζήτηση, αλλά τώρα είναι η ευκαιρία να ξεκινήσει η διαδικασία. Και όπως σημειώνει ο Π.Κ. Ιωακειμίδης, «μια διαδικασία ανοίγει έστω με μία φράση, μία πρόταση στα συμπεράσματα του Συμβουλίου».

Δεν είναι εμφανές αν η κυβέρνηση έχει κατά νου αυτή τη διάσταση της ατζέντας στις 19-20 Δεκεμβρίου, καθώς η ρητορική της εστιάζει σε βαυκαλισμούς περί επικείμενης «επιτυχούς ελληνικής προεδρίας». Ισως δεν θεωρεί καν ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να θέσει τέτοιο θέμα – απόδειξη ότι θα λείπει από την αποστολή ο Αβραμόπουλος. Αλλά, όπως έλεγε ο Βοναπάρτης, «στην πολιτική, όπως και στον πόλεμο, η χαμένη στιγμή δεν ξανάρχεται».