e-Λύσεις για ένα καθαρό «κούτελο»

Ολοι για ένα καθαρό κούτελο ζούμε. Η φράση αυτή –που απαντάται συχνότερα στις παλιές ελληνικές ταινίες και σπανιότερα πλέον στη σύγχρονη ζωή –βρήκε νέα εφαρμογή στην εποχή του Ιντερνετ.

Αν στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις, στον ψηφιακό κόσμο είσαι ό,τι λέει το Google για σένα.

Το Διαδίκτυο είναι γεμάτο δεδομένα που σας αφορούν. Μια αναζήτηση με το ονοματεπώνυμό σας θα σας πείσει. Παλιά σκάνδαλα, ντροπιαστικές φωτογραφίες, προσβλητικά σχόλια, online τσακωμοί: είτε το θέλουμε, είτε όχι, το Ιντερνετ έχει μνήμη ελέφαντα.

Κι ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση εξετάζει τη θέσπιση του «δικαιώματος στη λήθη» (σ.σ. η δυνατότητα των χρηστών να διαγράφουν τα δεδομένα που τους αφορούν), μια διαρκώς αναπτυσσόμενη βιομηχανία έχει ήδη κάνει την εμφάνισή της: ακούει στο όνομα «διαχείριση της φήμης μας στο Διαδίκτυο» (online reputation management) και υπόσχεται να… παρέμβει στο παρελθόν μας και να σβήσει τις όποιες σκιές το σκεπάζουν.

Πρόκειται για εταιρείες που ειδικεύονται στο νοικοκύρεμα των αποτελεσμάτων που εμφανίζονται στις μηχανές αναζήτησης, τις υπηρεσίες των οποίων ζητούν ολοένα και πιο συχνά χιλιάδες εταιρείες –εσχάτως και αρκετοί ιδιώτες.

Η επίδραση μιας κακής ή δυσφημιστικής ανάρτησης, η οποία εμφανίζεται στις πρώτες δέκα θέσεις των αποτελεσμάτων αναζήτησης του Google, μπορεί να αποβεί καταστροφική για μια εταιρεία.

Ομοίως, περιεχόμενο που ντροπιάζει έναν χρήστη (για παράδειγμα άσεμνες φωτογραφίες ή χυδαία σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα) μπορεί να του στοιχίσει πολλά: από τη σχέση του με τον σύντροφό του ή τους φίλους του έως τη δουλειά του.

Τελευταία, μάλιστα, όλο και περισσότεροι εργοδότες χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για να μάθουν περισσότερα σχετικά με υποψήφιους εργαζομένους.

Το πρόβλημα είναι πως οτιδήποτε συμβαίνει στο Ιντερνετ (κάποιες φορές ακόμη κι αν το διαγράψουμε) εξακολουθεί να εμφανίζεται στις μηχανές αναζήτησης όσα χρόνια κι αν περάσουν: από ένα απερίσκεπτο tweet μέχρι μια παλιά φωτογραφία στο facebook που θα προτιμούσαμε να ξεχάσουμε.

Πώς θα διαχειριστούμε την online φήμη μας σε μια εποχή όπου το εικονικό μπερδεύεται (όχι πάντα γλυκά) με την πραγματική ζωή;

Δεκάδες εταιρείες αναλαμβάνουν τη βρώμικη δουλειά: ο ιστότοπος Reputations.com, ο οποίος υποστηρίζει ότι έχει πάνω από ένα εκατομμύριο πελάτες σε περισσότερες από 100 χώρες, χρεώνει υπηρεσίες που αρχίζουν από τα 1.400 ευρώ προκειμένου να… επισκευάσει την ψηφιακή εικόνα μας.

Για τις εταιρείες και τους ιδιώτες ο στόχος είναι παρόμοιος: μια καθαρή πρώτη σελίδα στο Google. Οι περισσότεροι άνθρωποι που κάνουν αναζήτηση κοιτάζουν μόνο την πρώτη σελίδα των αποτελεσμάτων (το 94% των κλικ γίνεται στα πρώτα δέκα αποτελέσματα). Συνεπώς, το «κόλπο» είναι να σπρώξεις τα αρνητικά αποτελέσματα πιο κάτω, ώστε να περάσουν στη δεύτερη ή στην τρίτη σελίδα.

Πώς γίνεται αυτό; Παράγοντας νέο περιεχόμενο που θα είναι αρκετά ισχυρό (δηλαδή θα έχει δεχθεί αρκετά κλικ), ώστε να εμφανίζεται στις πρώτες δέκα θέσεις των αποτελεσμάτων του Google.

Μια άλλη πληγή είναι η λειτουργία αυτόματης συμπλήρωσης αποτελεσμάτων (Autocomplete) του Google: όταν ο χρήστης αρχίζει να πληκτρολογεί μια λέξη ή φράση, στο πεδίο αναζήτησης εμφανίζονται αυτόματα συνδυασμοί λέξεων.

Αν πληκτρολογήσετε «Γιώργος Παπαδόπουλος» και δίπλα από αυτό το όνομα εμφανιστούν αρνητικοί όροι όπως… «ατάλαντος» ή «απατεώνας», σημαίνει ότι ο εν λόγω κύριος έχει πέσει θύμα (δικαίως ή αδίκως) της online φήμης του.

Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Οι επίμαχοι συνδυασμοί λέξεων εμφανίζονται διότι προηγουμένως έχουν γίνει πολλές αναζητήσεις με αυτούς τους όρους από άλλους χρήστες. Οι εταιρείες διαχείρισης φήμης κάνουν στοχευμένες αναζητήσεις για να αλλάξουν τα αποτελέσματα του Autocomplete: πληκτρολογούν διαρκώς «Γιώργος Παπαδόπουλος ταλαντούχος» (ή κάτι παρόμοιο) μέχρι να επηρεάσουν τη μηχανή αναζήτησης, προκειμένου τα θετικά αποτελέσματα να εμφανίζονται πιο πάνω από τα αρνητικά!

Ωστόσο, πολλοί θεωρούν ότι έτσι νοθεύεται το περιεχόμενο του Ιντερνετ. Δεν είναι λίγα τα περιστατικά ανάρτησης παραπλανητικών σχολίων που διαφημίζουν υπηρεσίες ή προϊόντα, ή στημένων κριτικών για εστιατόρια και ξενοδοχεία σε ιστότοπους όπως οι Booking.com και TripAdvisor.com.

Για έναν ιδιώτη, η υγιής φήμη στο Διαδίκτυο είναι πιο απλή υπόθεση: για να ελέγξει τα πρώτα δέκα αποτελέσματα στο Google αρκεί να δημιουργήσει λογαριασμό σε κοινωνικά δίκτυα όπως το LinkedIn, το facebook και το twitter. Συνήθως τα προφίλ αυτά εμφανίζονται πρώτα στο Google, όταν κάποιος αναζητεί ένα πρόσωπο. Μπορεί ακόμη να δημιουργήσει ένα μπλογκ στο οποίο θα υπογράφει με το όνομά του. Οι πιο απαιτητικοί δεν έχουν παρά να εγγραφούν σε μια υπηρεσία διαχείρισης online φήμης όπως το BrandYourself.com που προσφέρει ένα δωρεάν πρόγραμμα το οποίο διδάσκει τα βασικά βήματα διαχείρισης της online φήμης.

Πώς να διαχειριστείτε τη φήμη σας στο Ιντερνετ

1. Ψάξτε τον εαυτό σας

Κάντε µια αναζήτηση µε το όνοµά σας στο Google και στο Google Images. Στο Google.com/alerts δηµιουργήστε ειδοποιήσεις για να παρακολουθείτε κάθε νέο περιεχόµενο που σας αφορά. Πρόκειται για ενηµερώσεις µέσω email για τα πιο πρόσφατα σχετικά αποτελέσµατα του Google.

2. Φτιάξτε σάιτ ή μπλογκ

Κοστίζει λιγότερο από 9 ευρώ τον χρόνο σε υπηρεσίες όπως το GoDaddy.com. Εναλλακτικά, φτιάξτε δωρεάν ένα µπλογκ στο Blogger.com ή στο WordPress.gr. Προσπαθήστε να δηµιουργήσετε περιεχόµενο: γράψτε µια σύντοµη περιγραφή, µια ιστορία από τη ζωή σας ή ανεβάστε το βιογραφικό σας. Αναρτήστε ενδιαφέροντα άρθρα και σχολιάστε τα.

3. Συγκεντρώστε τις πληροφορίες σας

Υπάρχουν πολλά σάιτ που σας επιτρέπουν να συγκεντρώσετε τις online πληροφορίες σας, όπως το Tumblr και το About.me. Μπορείτε επίσης να ανακατευθύνετε το σάιτ σας σε αυτούς τους ιστότοπους, ώστε όποιος πληκτρολογεί τη διεύθυνσή σας (π.χ. to-onoma-mou.gr) θα παραπέμπεται στο μπλογκ σας ή στη σελίδα σας στο Tumblr.

4. Μπείτε σε κοινωνικά δίκτυα

Ακόµη και αν δεν έχετε τον χρόνο να κάνετε πολλά στα social media, εγγραφείτε και συµπληρώστε το προφίλ σας. Τα µεγαλύτερα δίκτυα είναι το facebook, το LinkedIn και το twitter. Προσθέτετε νέο περιεχόµενο τουλάχιστον µία φορά τον µήνα (π.χ. ανάρτηση άρθρων ή σύντοµα σχόλια).

5. Προσέχετε για να έχετε

Ενεργοποιήστε τις ρυθμίσεις απορρήτου στο facebook για το περιεχόμενο που θέλετε να μοιράζεστε μόνο με συγκεκριμένους φίλους ή μέλη της οικογένειάς σας. Μη δημοσιεύσετε φωτογραφίες σας που δεν θέλετε να δουν οι άλλοι. Αν κάποιος χρήστης αναρτήσει μια φωτογραφία σας που θεωρείτε προσβλητική, αφαιρέστε την ετικέτα (tag) με το όνομά σας. Μη διστάσετε να ζητήσετε από αυτόν που την ανέβασε να την αφαιρέσει.