[Κιόσκι] Οι σωστοί αριθμοί

Ελάχιστα πράγματα μπορούν να ικανοποιήσουν περισσότερο τη συλλογική συνείδηση από τη μετατροπή μιας εθνικής ταπείνωσης σε έναν εθνικό θρίαμβο. Ο θρίαμβος είναι πάντα προϊόν μιας τιτάνιας προσπάθειας που δοκιμάζει τα όρια της αντοχής του ανθρώπου. Και περιγράφεται με ένα αφήγημα επικών διαστάσεων όπου ο ηρωισμός, η θυσία και η επιδεξιότητα παίρνουν σαν μοναδικές εθνικές αρετές τη θέση της ακρισίας, της ανοησίας, της ανικανότητας και οτιδήποτε άλλου δημιουργεί εκείνο το δυσάρεστο συναίσθημα εθνικής μειονεξίας.

Η Ελλάδα θα ζήσει αυτή τη μαγική στιγμή την ημέρα που θα απαλλαγεί από το Μνημόνιο. Η Ιταλία τη ζει με την ανέλκυση του μισοβυθισμένου «Κόστα Κονκόρντια» στις ακτές της Τοσκάνης: «Σαν τον Γκιούλιβερ, το μεγάλο πλοίο απελευθερώνεται από τα σκοινιά που το κρατούσαν καρφωμένο στη στεριά και στον βυθό της θάλασσας. Σηκώνεται όρθιο όχι για να οργώσει τη Μεσόγειο αλλά για να γίνει κομμάτια. Νεκρό από έναν καπετάνιο που για να χαιρετήσει τους στεριανούς το σκότωσε με μια μικρή ξέρα».

Αν υπήρχε βραβείο επικού ρεπορτάζ θα κατέληγε χωρίς αμφιβολία στον συντάκτη της Repubblica που επιφορτίστηκε με την κάλυψη της επιχείρησης στα αβαθή του νησιού Τζίλιο. Ο τίτλος είναι αντάξιος της περιγραφής: «Ο γίγαντας ξανασηκώνει το κεφάλι με δυσκολία». Ακριβώς δίπλα, όμως, στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας, φιλοξενείται ένα άλλο άρθρο. Το υπογράφει ο Αντριάνο Σόφρι για να διηγηθεί την ιστορία του ναυαγίου πέρα από ταπεινώσεις και θριάμβους, μακριά από συμπλέγματα και φαντασιώσεις. Ο Σόφρι δεν υποκύπτει στη γοητεία των συγκρίσεων που διεγείρουν τη φαντασία. Το σκαρί, είπε κάποιος, είναι όσο εκατό αεροπλάνα Μπόινγκ. Ναι, αλλά πόσο μεγάλο είναι ένα Μπόινγκ; Να είναι όσο εκατό αυτοκίνητα ή όσο διακόσια ψυγεία;

Είναι αστείο να μας απασχολούν αυτοί οι αριθμοί, ας σταθούμε, λοιπόν, σε κάτι άλλους. Στη Μεσόγειο υπάρχουν εκατοντάδες πλοία που έχουν βυθιστεί ή έχουν εξοκείλει, γράφει ο Σόφρι. Τα καύσιμά τους ξεπερνούν είκοσι φορές σε ποσότητα τη μαύρη κηλίδα της Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού που με τη σειρά της ήταν δέκα φορές μεγαλύτερη από την πετρελαιοκηλίδα της Exxon Valdez. Το 2012 εγκαταλείφθηκαν 167 πλοία με ελληνική σημαία, 48 με γερμανική, τριάντα με βρετανική, 23 με νορβηγική, 13 με κυπριακή, οκτώ με βουλγαρική, έξι με δανική, πέντε με ολλανδική. Η βρώμικη δουλειά γίνεται στις ακτές της Ινδίας όπου χιλιάδες εργάτες αποσυναρμολογούν με γυμνά χέρια πλοία γεμάτα τοξικά.

Για το δικό μας ναυάγιο δεν ευθύνεται ένας φιγουρατζής πλοίαρχος αλλά ένας βαριεστημένος πρωθυπουργός. Μπορούμε να θριαμβολογήσουμε με την ησυχία μας όταν φτάσει η επιχείρηση σωτηρίας στο τέλος της. Ας έχουμε, όμως, στο πίσω μέρος του μυαλού μας τους σωστούς αριθμούς.