Aναμνήσεις από τα χρόνια που ήταν κυνηγημένος

Είχε διαλέξει το ψευδώνυμο Τζόζεφ Αντον και με αυτήν την κωδική ονομασία αναφερόταν σ’ εκείνον η Αστυνομία που τον προστάτευε. Το αποκαλύπτει σήμερα ο Σαλμάν Ρούσντι με αφορμή την επικείμενη έκδοση του αυτοβιογραφικού βιβλίου του που θα κυκλοφορήσει ταυτόχρονα σε όλον τον κόσμο (και στα ελληνικά από τον Ψυχογιό) στις 18 Σεπτεμβρίου. Τίτλος του, αυτό το όνομα από τα βαφτιστικά που είχαν δύο από τους πιο αγαπημένους του συγγραφείς, ο Κόνραντ και ο Τσέχοφ.

Επειτα από εννέα μυθιστορήματα, δύο παιδικά βιβλία (κυκλοφορούν από τον Ψυχογιό), δυο μεγάλες συλλογές δοκιμίων και ένα οδοιπορικό στη Νικαράγουα των Σαντινίστας, ο πολυβραβευμένος ινδοβρετανός συγγραφέας αποφάσισε να καταγράψει τις αναμνήσεις του από τη μακρά περίοδο κατά την οποία κρυβόταν για να γλιτώσει από τους εκτελεστές που είχε ρίξει στο κατόπι του ο ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χομεϊνί. Αιτία το (τέταρτο) μυθιστόρημά του, οι «Σατανικοί στίχοι» ένα μυθιστόρημα με θέμα τη μετανάστευση και τις «διπλές ταυτότητες» που θεωρήθηκε βλάσφημο από τους φανατικούς ισλαμιστές επειδή ανάμεσα σε όλα αναφέρεται σε τρεις παγανιστικές θεότητες που προβλημάτισαν τον Μωάμεθ. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1988 και μερικούς μήνες αργότερα, στις 14 Φεβρουαρίου 1989, ο Χομεϊνί εξέδωσε φετφά για την εκτέλεση του συγγραφέα αλλά και των εκδοτών και των μεταφραστών του – και πράγματι ο ιταλός μεταφραστής του δολοφονήθηκε και ο νορβηγός εκδότης του δέχθηκε δολοφονική επίθεση. Ο 42χρονος τότε Ρούσντι αναγκάστηκε για παραπάνω από δέκα χρόνια να συγκατοικεί με τους σωματοφύλακές του, άλλαξε 20 «ασφαλείς κατοικίες», επισκεπτόταν κρυφά τους φίλους του λ.χ. τον Ιαν ΜακΓιούαν, τον Χανίφ Κιουρέισι κ.ά. αλλά αρνιόταν να φορέσει αλεξίσφαιρο γιλέκο ή να μεταμφιεστεί. Και επειδή φοβόταν μήπως το μένος των ισλαμιστών στραφεί προς την οικογένειά του, κάθε βράδυ τηλεφωνούσε στον γιο του Ζαφάρ που ζούσε με τη μητέρα του Κλαρίσα Λουάρντ (την πρώτη σύζυγο του συγγραφέα) στο Βόρειο Λονδίνο. Οπως αποκαλύπτει στο καινούργιο του βιβλίο που περιβάλλεται από άκρα μυστικότητα, ο Ρούσντι περίμενε πως το πρόβλημα θα λυνόταν διά της διπλωματικής οδού αλλά δεν έγινε κάτι τέτοιο, οπότε έπειτα από κάποια χρόνια για να χαλαρώσουν τα πράγματα αποφάσισε να κάνει ένα είδος δημόσιας δήλωσης υποτέλειας υπογραμμίζοντας την πίστη του στο Ισλάμ – κάτι που πολλοί υπερασπιστές του θεώρησαν ήττα στον αγώνα για την ελευθερία του λόγου. Σήμερα ο Σαλμάν Ρούσντι έχει πάρει τον τίτλο του σερ αλλά κατοικεί πια στη Νέα Υόρκη και πρόσφατα χώρισε από την τέταρτη γυναίκα του Πάντμα Λάκσμι.